វិបត្តិ​ថវិកា​នៅ​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម

អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម បាន​ទទួល​ជំនួយ​ថវិកា​ចំនួន ១,៤​លាន​ដុល្លារ​អូស្ត្រាលី ដែល​ស្មើ​នឹង​ប្រមាណ ១,៤៦​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ពី​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី។

0:00 / 0:00

ជំនួយ​ថវិកា​លើក​នេះ គឺ​ជា​ជំនួយ​បន្ថែម​លើ​ថវិកា​ចំនួន ១,៦​លាន​ដុល្លារ ដែល​ផ្ដល់​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១២ ដើម្បី​ជួយ​បំពេញ​កង្វះខាត​របស់​សាលាក្ដី​នេះ។

ជំនួយ​ថវិកា​ជិត ១,៥​លាន​ដុល្លារ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​លើក​នេះ គឺ​ជា​ជំនួយ​ស្រប​ពេល​ដែល​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​វិបត្តិ​ខ្វះ​ថវិកា​សម្រាប់​ប្រតិបត្តិការ​ការងារ​របស់​ខ្លួន​បន្ត​រហូត​ដល់​ចុង​ឆ្នាំ​២០១២ នេះ។

មន្ត្រី​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​ច្បាប់​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម លោក ឡាស អូលសិន (Lars Olsen) ថ្លែង​ថា នេះ​ជា​ជំនួយ​ដ៏​សប្បុរស​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ចំនួន​នេះ នៅ​តែ​មិន​ទាន់​គ្រប់គ្រាន់​នៅ​ឡើយ៖ «ជំនួយ​នេះ ជួយ​យើង​ក្នុង​ពេល​មាន​វិបត្តិ ក៏​ប៉ុន្តែ​យើង​នៅ​តែ​ត្រូវ​ការ​ថវិកា​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​ទៅ​រហូត​ដល់​ចុង​ឆ្នាំ។ ឆ្នាំ​នេះ​យើង​ត្រូវ​ការ ៤​លាន»

កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២៨ សីហា សាស្ត្រាចារ្យ​ច្បាប់​នៃ​សកល​វិទ្យាល័យ ណតវ៉េស្ទើន (Northwestern University) ដែល​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ពិសេស​របស់​អគ្គលេខាធិការ អ.ស.ប សម្រាប់​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម គឺ​បណ្ឌិត ដេវិដ ស្ហេហ្វ៊ើ (David Scheffer) ក៏​បាន​សរសេរ​ក្នុង​អត្ថបទ​កាសែត​អាមេរិកាំង ឈ្មោះ ឌឹ ញីវយ៉ក ថែមស៍ (The New York Times) ឱ្យ​ដឹង​អំពី​វិបត្តិ​នេះ​ដែរ។

បណ្ឌិត ដេវិដ ស្ហេហ្វ៊ើ សរសេរ​ថា សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​កំពុង​ខ្វះ​ថវិកា​យ៉ាង​តិច ៤​លាន​ដុល្លារ ជា​ចាំបាច់​សម្រាប់​ការ​ចំណាយ​ក្នុង​ខែ​វិច្ឆិកា និង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​នេះ។ ដោយសារ​តែ​ខ្វះ​ថវិកា សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​បាន​ផ្អាក​រើស​បុគ្គលិក​កាល​ពី​ខែ​កក្កដា កន្លង​ទៅ។

មន្ត្រី​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​ច្បាប់ លោក ឡាស អូលសិន ថ្លែង​បន្ត​ថា ស្រប​ពេល​ដែល​កំពុង​មាន​វិបត្តិ​ថវិកា​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១២ គម្រោង​ថវិកា​ចំណាយ​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១៣ ក៏​នៅ​មិន​ទាន់​បាន​អនុម័ត​ប្រាកដ​ប្រជា​ដែរ។ លោក​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ពី​គម្រោង​ថវិកា​ដែល​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ដាក់​ទៅ​សុំ​ម្ចាស់​ជំនួយ គឺ​ប្រមាណ ៤០​លាន​ដុល្លារ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​​ចំនួន​នេះ​អាច​នឹង​ត្រូវ​កាត់​បន្ថយ។

នៅ​ពេល​ដែល​ខាង​ភាគី​សហប្រជាជាតិ​ខ្វះ​ថវិកា មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម លោក នេត្រ ភក្ត្រា ថ្លែង​ថា ខាង​ភាគី​កម្ពុជា ក៏​កំពុង​ខ្វះ​ថវិកា​សម្រាប់​ចុង​ឆ្នាំ ដូច​គ្នា​ដែរ៖ «គម្រោង​ថវិកា​របស់​យើង ដែល​គ្រោង​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១២ គឺ​យើង​ត្រូវ​ចំណាយ​ថវិកា​ចំនួន ១០,២​លាន​ដុល្លារ។ ក៏​ប៉ុន្តែ ថវិកា​ដែល​យើង​ប្រមូល​បាន និង​ទទួល​ការ​សន្យា​ផ្ដល់​ជំនួយ​ពី​ម្ចាស់​ជំនួយ​ហ្នឹង គឺ​បាន​ប្រមាណ​តែ ៩​លាន​ដុល្លារ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​ភាគី​ជាតិ​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ខ្វះ​ថវិកា​ចំនួន ១​លាន​ដុល្លារ​ទៀត សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​ឱ្យ​ចប់​ចុង​ចប់​ដើម​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ នេះ»

បណ្ឌិត ដេវិដ ស្ហេហ្វ៊ើ អធិប្បាយ​ថា លោក​បាន​យល់​ច្បាស់​អំពី​មូលហេតុ​មួយ​ចំនួន ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ផ្ដល់​ជំនួយ​អាក់​ខាន​មិន​បាន​ជួយ​នោះ គឺ​ដោយសារ​ឱនភាព​សេដ្ឋកិច្ច វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយ​ចំពោះ​ករណី​ជប៉ុន គឺ​ដោយសារ​ដី​រញ្ជួយ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១១។

ទន្ទឹម​គ្នា​នោះ ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ក៏​មាន​ការ​អស់​ទឹក​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​ផ្ដល់​ថវិកា ដោយសារ​តែ​ដំណើរ​ការ​ជំនុំជម្រះ​មាន​ភាព​យឺតយ៉ាវ អូស​បន្លាយ​ពេល​វេលា​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មួយ​ឆ្នាំ ហើយ​និង​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ទៅ​ក្នុង​កិច្ចការ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ផង​ដែរ។

ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​នេះ មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម លោក នេត្រ ភក្ត្រា ឆ្លើយ​តប​ថា នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​មើល​ឃើញ​របស់​អ្នក​ខាង​ក្រៅ ប៉ុន្តែ​ភាគី​នានា​កំពុង​ខិតខំ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នីតិវិធី​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ពន្លឿន​ការ​ជំនុំជម្រះ​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ហើយ។

លោក នេត្រ ភក្ត្រា៖ «ភាគី​ទាំង​អស់​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​បាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​បំពេញ​ការងារ​ទាំង​អស់​នេះ ដើម្បី​ឱ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា ពី​ព្រោះ​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ​តុលាការ​កំពុង​តែ​រត់​ប្រណាំង​នឹង​បញ្ហា​ថវិកា និង​ជរាភាព​របស់​ជន​ជាប់​ចោទ ដែល​ភាគី​ទាំង​អស់​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ។ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​យើង​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​បំពេញ​ការងារ​ទាំង​នេះ​ ដោយ​មិន​មាន​ការ​ឈប់​សម្រាក ឬ​មួយ​ការ​ពន្យារ​ពេល​ណា​មួយ​នោះ​ទេ»

ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចោទ​ឡើង​អំពី​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក្នុង​កិច្ចការ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម លោក នេត្រ ភក្ត្រា អះអាង​ថា មិន​មាន​ទេ ហើយ​សាលាក្ដី​នេះ​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់។

ទោះ​ជា​មាន​បញ្ហា​ខ្វះ​ថវិកា​សម្រាប់​ចុង​ឆ្នាំ​២០១២ ដូច្នេះ​ក្ដី មន្ត្រី​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​ច្បាប់​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម លោក ឡាស អូលសិន ថ្លែង​ដោយ​សង្ឃឹម​ថា មាន​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ជា​ច្រើន​បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ជំនួយ​ថវិកា​សម្រាប់​ខែ​វិច្ឆិកា និង​ខែ​ធ្នូ ខាង​មុខ​នេះ។

បណ្ឌិត ដេវិដ ស្ហេហ្វ៊ើ សរសេរ​បន្ត​ថា សាលាក្ដី​មួយ​ដែល​ទំនុកបម្រុង​ដោយ អ.ស.ប. ដើម្បី​រក​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​ជន​រងគ្រោះ​ដល់​ទៅ​ជិត​ពីរ​លាន​នាក់ មិន​គួរ​គាំង​ធ្វើ​ការ​មិន​កើត​ដោយ​ខ្វះ​ថវិកា​នោះ​ឡើយ។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ចំណុច​នេះ​ដែរ លោក នេត្រ ភក្ត្រា ថ្លែង​ថា នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣ ប្រសិន​បើ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម មិន​បាន​ទទួល​ថវិកា​គ្រប់គ្រាន់​ទេ បញ្ហា​នេះ​នឹង​អាច​ជា​ឧបសគ្គ​ដល់​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ជន​រងគ្រោះ។
ទោះ​ជា​ដូច្នេះ​ក្ដី លោក​ថ្លែង​ឱ្យ​ដឹង​ថា មាន​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន បាន​សន្យា​នឹង​ផ្ដល់​ជំនួយ​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១៣ ហើយ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ចំនួន​ថវិកា​ក្នុង​ការ​សន្យា​នោះ នៅ​មិន​ទាន់​គ្រប់គ្រាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ។

បណ្ឌិត ដេវិដ ស្ហេហ្វ៊ើ សរសេរ​រំលឹក​ដែរ​ថា តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ធំៗ ដូច​ជា​នៅ​បាល់កង់ រវ៉ាន់ដា សឺរ៉ាលីអូន កម្ពុជា និង​ជាតិ ៧​ផ្សេង​ទៀត ដែល​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​កំពុង​ស៊ើបអង្កេត បាន​រង​ការ​រិះគន់​ថា ចំណាយ​លុយ​ច្រើន​លើ​ការ​ជំនុំជម្រះ​ជន​ជាប់ចោទ​មួយ​ចំនួន​តូច។
បណ្ឌិត ដេវិដ ស្ហេហ្វ៊ើ កត់​សម្គាល់​ថា ការ​ចំណាយ​លើ​ទំហំ​បទ​ឧក្រិដ្ឋ ថវិកា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​នៅ​តែ​មាន​ចំនួន​តិច​គួរ​ឱ្យ​សម្គាល់ បើ​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​ការ​ចំណាយ​នៅ​តុលាការ​ថ្នាក់​ជាតិ​សម្រាប់​រឿង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ធម្មតា។

លោក នេត្រ ភក្ត្រា បន្ទរ​ថា សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​នៅ​កម្ពុជា ចាយ​វាយ​ថវិកា​តិច​ជាង​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ធំៗ មួយ​ចំនួន​ទៀត។

តើ​ស្ថានភាព​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម អាច​នឹង​គាំង​ព្រោះ​តែ​ខ្វះ​ថវិកា​ទេ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣? លោក ឡាស អូលសិន ថ្លែង​ថា វា​ជា​ការ​លឿន​ពេក​ក្នុង​ការ​និយាយ​ថា ស្ថានភាព​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​នឹង​យ៉ាង​ណា​នោះ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។