បក្ស​សម​រង្ស៊ី​គ្រោង​រំឭក​ខួប​ទី​១៣​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​បោក​គ្រាប់​បែក​មុខ​រដ្ឋ​សភា

គណបក្ស​សម​រង្ស៊ី​គ្រោង​ធ្វើ​​ពិធី​រំឭក​ខួប ១៣​ឆ្នាំ នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​គប់​គ្រាប់​បែក​ដៃ កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧ ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស ១៦​នាក់​ស្លាប់ និង​ជាង ១០០​នាក់​រង​របួស។

0:00 / 0:00

គណបក្ស​សម​រង្ស៊ី​មាន​គម្រោងការ​រៀបចំ​បុណ្យ​សាសនា​មួយ រាប់​បាត្រ សូត្រ​មន្ត និង​បង្សុកូល ដើម្បី​រំឭក​ខួប ១៣​ឆ្នាំ នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​គប់​គ្រាប់​បែក​ដៃ​ចំនួន ៤​គ្រាប់ កាល​ពី​ថៃ្ង​ទី​៣០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៩៧ ដែល​បាន​សម្លាប់​បាតុករ​តវ៉ា​ចំនួន ១៦​នាក់ និង​រង​របួស​ជាង ១០០​នាក់ ប៉ុន្តែ​ជន​សង្ស័យ​ជា​ឃាតករ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ទ្បើយ។

គេ​បាន​រំពឹង​ទុក​ថា មាន​អ្នក​គាំទ្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​តំណាង​រាស្រ្ត​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចំនួន​ជាង ៣០០​នាក់ នឹង​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​រំឭក​ខួប​នោះ​នៅ​ថៃ្ង​ទី​៣០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១០​ខាង​មុខ​នេះ។

លោក យឹម សុវណ្ណ តំណាង​រាស្រ្ត​គណបក្ស​សម​រង្ស៊ី និង​ជា​មន្រ្តី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី នៅ​ថៃ្ង​អាទិត្យ ទី​២១ មីនា ថា ៖ «យើង​ត្រូវតែ​រំឭក​រឿង​នេះ​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ ពីព្រោះ​មក​ដល់​ពេល​នេះ ឃាតករ​មិន​ត្រូវ​បាន​ចាប់​យក​ទៅ​កាត់​ទោស​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ដូច្នេះ​យើង​ត្រូវតែ​រំឭក​ពិធី​នេះ ដើម្បី​នឹក​គុណ​ទៅ​ដល់​វីរ​បាតុករ​ដែល​បាន​ពលី​ជីវិត​ផង ហើយ​ជា​ការ​ឆ្លៀត​ឱកាស​ហ្នឹង​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រក​ឃាតករ​ឲ្យ​ឃើញ និង​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​ឲ្យ​ឃើញ ដើម្បី​យក​មក​កាត់​ទោស​ជូន​ជន​រង​គ្រោះ»

ក្រុម​អ្នក​នយោបាយ​បក្ស​ប្រឆាំង និង​តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន​នៅតែ​ឆ្ងល់​សង្ស័យ​អំពី​ការ​យឺតយាវ​របស់​អាជ្ញាធរ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​មក​ផ្តន្ទា​ទោស។

ប្រធាន​ក្រុម​ស៊ើប​អង្កេត​របស់​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស អាដហុក លោក នី ចរិយា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ៖ «វា​ខុស​ពី​ករណី​ផ្សេងៗ​ទៀត ពេល​ខ្លះ​យើង​ឃើញ​ថា មាន​តែ ២​អាទិត្យ ៣​អាទិត្យ​អី អាច​គូរ​ចេញ​ជា​រូប​ភាព​ជន​សង្ស័យ ប៉ុន្តែ​ចម្លែក​រឿង​នេះ​មួយ យើង​ឃើញ​បួន​ដប់​ឆ្នាំ​ហើយ​នៅតែ​ជា​បញ្ហា មិន​អាច​រក​ឃើញ!»

កន្លង​មក​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បំភ្លឺ​ថា សំណុំរឿង​ឃាតកម្ម​នោះ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​បិទ​នៅ​ទ្បើយ​ទេ។

លោក​ឧត្តមសេនីយ៍​ឯក គៀត ចាន្ថារិទ្ធិ ជា​មន្រ្តី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​អគ្គ​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិ​កម្ពុជា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថៃ្ង​អាទិត្យ ទី​២១ មីនា ថា ៖ «ទាល់តែ​សួរ​គណៈកម្មការ​គេ អា​ហ្នឹង​គេ​មាន​គណៈកម្មការ​គេ​ណា៎!»

សុខ សេរី ៖ ប៉ុន្តែ​តាម​គោលការណ៍ អាជ្ញាធរ​យើង​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ជន​ល្មើស​ណា​រួច​ផុត​ពី​សំណាញ់​ច្បាប់​ទេ? គៀត ចាន្ថារិទ្ធិ ៖ បាទ អា​ហ្នឹង​ជា​គោលការណ៍​គឺ​អ៊ីចឹង។

កាល​ពី ១៣​ឆ្នាំ​មុន គឺ​ថៃ្ង​ទី​៣០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៩៧​កន្លង​ទៅ គ្រាប់​បែក​ដៃ​ចំនួន ៤​គ្រាប់​ត្រូវ​បាន​ជន​មិន​ស្គាល់​មុខ​គប់​ចូល​ក្នុង​ហ្វូង​បាតុករ នៅ​ខាង​មុខ​រដ្ឋ​សភា ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ដឹកនាំ​ដោយ​លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង ដើម្បី​ទាមទារ​កំណែ​ទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ និង​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ មនុស្ស​ចំនួន ១៦​នាក់​បាន​ស្លាប់​នៅ​នឹង​កន្លែង និង​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ ហើយ​មនុស្ស​ចំនួន​ជាង ១០០​នាក់​ទៀត​បាន​រង​របួស រាប់​ទាំង​ជនជាតិ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់ គឺ​លោក រ៉ន អេបនី (Ron Abney) នាយក​អង្គការ IRI ប្រចាំ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​បាន​តាមដាន​ឃ្លាំ​មើល​បាតុកម្ម​នោះ។

ក្រុម​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើប​អង្កេត​របស់ FBI របស់​អាមេរិកាំង​បាន​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដើម្បី​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​សំណុំរឿង​នេះ។

យោងតាម​ឯកសារ FBI កាល​ពី​ថៃ្ង​ទី​១៩ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩៩៩ ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​របស់​លោក ជេស៊ី ហេមស៍ (Jesse Helms) ប្រធាន​គណៈកម្មការ​ព្រឹទ្ធ​សភា​អាមេរិកាំង ស្តីពី​ទំនាក់​ទំនង​ការ​បរទេស​អំពី​សំណុំរឿង​នេះ បង្ហាញ​ថា មិន​មាន​កិច្ច​សហការ​ពី​មន្រ្តី​នគរបាល​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​ជួប​សម្ភាស​និង​ស៊ើប​អង្កេត។ ក្រោយ​មក​មាន​សេចក្តី​រាយការណ៍​ថា FBI បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សំណុំរឿង​នេះ។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០៤​កន្លង​ទៅ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ត្រូវ​បាន​មន្រ្តី​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​សាក​សួរ​ចម្លើយ​នានា​នៅ​ឯ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក ជុំវិញ​សំណុំរឿង​គប់​គ្រាប់​បែក​ដៃ​នោះ ប្តឹង​ដោយ​លោក សម រង្ស៊ី ដែល​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា គឺ​លោក ហ៊ុន សែន ស្ថិត​នៅ​ក្រោយ​ខ្នង​នៃ​អំពើ​ឃាតកម្ម​នោះ និង​បាន​ប្ដឹង​ទាមទារ​សំណង​ជំងឺ​ចិត្ត​ចំនួន ៥០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ក្រោយ​មក​ទៀត តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​បាន​ចេញ​ដីកា​កោះ​ហៅ​លោក សម រង្ស៊ី វិញ ដើម្បី​សាកសួរ​ចម្លើយ ប្តឹង​ដោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន អំពី​បទ​បរិហារ​កេរ្តិ៍ និង​ជេរ​ប្រមាថ ជាមួយ​នឹង​ការ​ទាមទារ​សំណង​ជំងឺ​ចិត្ត​វិញ​ចំនួន ៥​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ពី​លោក សម រង្ស៊ី ចំពោះ​អ្វី​ដែល​លោក សម រង្ស៊ី បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ខាង​លើ​នេះ៕