សហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ រស់នៅឃុំកំពង់ចាម ស្រុកសំបូរ ខែត្រក្រចេះ បង្ខំចិត្តរស់ភៀសខ្លួន ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាព នៅគ្រាដែលមេឃុំមកពីបក្សកាន់អំណាច គំរាមកំហែងរឿងទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ។ ពួកគេអះអាងថា មេឃុំមកពីបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ពុំបានលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋឈឺឆ្អាលរឿងបទល្មើសព្រៃឈើនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញពួកគេបានរកវិធីស្តីបន្ទោស និងចាប់កំហុសបំបាក់ស្មារតីអ្នកការពារព្រៃឈើទៅវិញ។
សកម្មជនការពារព្រៃឡង់ រស់នៅឃុំបឹងចារ ស្រុកសំបូរ ខែត្រក្រចេះ ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១ ធ្នូ ថា អាជ្ញាធរឃុំមកពីបក្សកាន់អំណាច មិនត្រឹមតែមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើតាមបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ ថែមទាំងជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងនៃការកាប់ឈើខុសច្បាប់។
សកម្មជនការពារព្រៃឡង់ រស់នៅឃុំបឹងចារ ថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះអះអាងថា ឈើមូលធំៗ នៅតំបន់ព្រៃឡង់ និងព្រៃមួយចំនួននៅក្បែរនោះ នឹងរលាយហិនហោចទាំងស្រុង ប្រសិនពុំមានការទប់ស្កាត់ ត្បិតបច្ចុប្បន្ន សកម្មភាពលួចកាប់រំលំឈើមូលធំៗ កើតមានគគ្រឹកគគ្រេង។ លោកថា សកម្មជនព្រៃឡង់ខ្លះ បានថតបទល្មើសព្រៃឈើបង្ហោះតាមបណ្ដាញសង្គម ជំរុញឲ្យមានការទប់ស្កាត់ តែត្រូវបានមេឃុំកំពង់ចាម លោក ឈិន លាង គំរាមចាប់ដាក់គុក ដោយលើកហេតុផលថា ពលរដ្ឋគ្មានតួនាទីការពារព្រៃឈើនោះទេ ហើយកាតព្វកិច្ចអភិរក្សព្រៃឈើជាដែនសមត្ថកិច្ចរបស់មន្ត្រីជំនាញ។ លោកថា ក្នុងមួយថ្ងៃឈើមូលត្រូវគេអារច្រៀកជាជ្រុងដឹកតាមគោយន្ត និងម៉ូតូចេញពីព្រៃ ដោយមានរថយន្តធំៗត្រៀមដឹកឆ្លងទន្លេមេគង្គឆ្ពោះទៅទីរួមខែត្រក្រចេះ ចាប់ពី ៦គ្រឿង ទៅ ១០គ្រឿង។ សកម្មភាពដឹកជញ្ជូនឈើនោះ ធ្វើឡើងដោយក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ស៊ី.បាយ.អូ.ថេច (Ci-Biotech) និងឈ្មួញមកពីក្រៅសហគមន៍ ដោយមានពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋានជាអ្នកស៊ីឈ្នួលចូលព្រៃអារឈើ៖ «សព្វថ្ងៃនេះគេស្រឡាញ់បក្សទេ គេមិនស្រឡាញ់ការពារព្រៃទេ ខ្ញុំចង់និយាយអ៊ីចឹង។ គេថាខ្ញុំធ្វើឲ្យព្យុះភ្លៀង។ គេមិនបានគិតទេ តែក្រសួងបរិស្ថាន គឺគេធ្វើការអនុវត្តច្បាប់ សូម្បីសព្វថ្ងៃនេះមេឃុំក៏ដោយ ចៅហ្វាយស្រុកក៏ដោយ គាត់មិនសូវគាំទ្រទេក្រសួងបរិស្ថាន ដោយសារក្រសួងបរិស្ថាន បង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើក្តៅពេក»។
បុរសដដែលបន្តថា ឆ្មាំអភិរក្សរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន បានក្លាយជាឆ្អឹងទទឹងករបស់មេឃុំ និងមន្ត្រីយោធាប្រចាំការនៅតំបន់នោះ ស្របពេលដែលមន្ត្រីបរិស្ថានតែងបង្ក្រាបបទល្មើស តែត្រូវមេឃុំរារាំង និងគំរាមដកតំណែងមន្ត្រីបរិស្ថានមួយចំនួនតាមអំណាចគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ លោកថា មកទល់ពេលនេះ ដើមឈើផលិតជ័រទឹករាប់ម៉ឺនដើមរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច និងពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះត្រូវបានគេកាប់ធ្វើអាជីវកម្មស្ទើរទាំងស្រុង៖ «ណាមួយយើងធ្វើខូចផលប្រយោជន៍ទេ រឿង ស៊ី.បាយ.អូ.ថេក ហ្នឹង មិនសួវអនុវត្តច្បាប់ទេ។ គេគិតបក្សធំជាងពេក ការអនុវត្តច្បាប់ហ្នឹង ដូចខ្ញុំប្រជុំជាមួយ NGO ប៉ុន្មានថ្ងៃហ្នឹង គ្រាន់តែងសន្យាខ្យល់ទេ តែការប្តេជ្ញារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីគ្រាន់តែជាប្តេជ្ញាទេ។ ព្រៃឈើបើនៅមានបក្សទៀតមិនទប់ជាប់ទេ ព្រោះអាជ្ញាធរគេគាំទ្រប្រជាពលរដ្ឋគេចង់បានសន្លឹកឆ្នោត»។
មេឃុំកំពង់ចាម លោក ឈិន លាង បដិសេធថា អាជ្ញាធរឃុំមិនបានគំរាមកំហែងពលរដ្ឋដែលក្នុងរឿងទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើនោះទេ តែបើពលរដ្ឋប្រទះឃើញបទល្មើសព្រៃឈើ ត្រូវកំណត់មុខសញ្ញាឲ្យច្បាស់ រាយការណ៍ទៅមន្ត្រីជំនាញអនុវត្តច្បាប់៖ «សហគមន៍គេប្រតិបត្តិការ ខ្ញុំថា ឲ្យតាមមើលឲ្យឃើញនរណាកាប់ និងនរណាដឹង។ ខ្ញុំថា មិនឲ្យហាមអីណា បទល្មើសអនាធិបតេយ្យ»។
ថ្មីៗនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានជំរុញឲ្យមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ព្រៃឈើ និងលុបបំបាត់បទល្មើសព្រៃឈើគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងបំណងរក្សាសំឡេងឆ្នោតរបស់បក្សកាន់អំណាច បន្ទាប់ពីលោករំលាយបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយជោគជ័យ។ ប៉ុន្តែដូចពេលមុនៗដែរ សម្ដីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ដូចចាក់ទឹកលើក្បាលទា នៅពេលលោកបញ្ជាអោយមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមធ្វើសកម្មភាពការពារព្រៃឈើពោលគឺព្រៃឈើនៅតែត្រូវកាប់រំលំកាន់តែច្រើនឡើង។ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញថា នៅពេលលោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាអោយចាប់ និងបង្ក្រាបបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិលវិញ មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមទទួលអនុវត្តបទបញ្ជាបានលឿនណាស់។
មន្ត្រីអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ ចាត់ទុកការយកតួនាទីជាមេឃុំគំរាមពលរដ្ឋរឿងទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ គឺជារឿងខុសច្បាប់ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ លោកពន្យល់ថា ពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានសិទ្ធិពេញលេញការពារសម្បត្តិធម្មជាតិអនុលោមតាមច្បាប់ ហើយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចត្រូវផ្តល់កិច្ចសហការបង្ក្រាបបទល្មើស។ លើសពីនេះ ប្រសិនពលរដ្ឋប្រទះឃើញបទល្មើសព្រៃឈើ ផ្ដល់ដំណឹងទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ក៏ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរពុំផ្ដល់កិច្ចសហការបង្ក្រាបទេនោះ វាជាកំហុសដ៏ធំមួយ ហើយពលរដ្ឋទាំងអស់មានសិទ្ធិប្ដឹងបរិហារមន្ត្រីអាជ្ញាធរ។ លោកអំពាវនាវឲ្យបញ្ឈប់ការគំរាមកំហែង បំភិតបំភ័យទៅលើពលរដ្ឋជាអ្នកចូលរួមទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ ស្របតាមការអំពាវនាវរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៖ «ការគំរាមកំហែង គឺជាបទកល្មើសមួយដែលគ្រាន់តែពលរដ្ឋនិយាយការពារព្រៃឈើហ្នឹង បែរជារងការគំរាមកំហែង អ៊ីចឹងបុគ្គលដែលជាមន្ត្រីទាំងអស់ហ្នឹងត្រូវតែជាប់ជាជនសង្ស័យថាមានទោស តាមផ្លូវច្បាប់អ្នកដែលការពារព្រៃឈើគេតែងតែលើកទឹកចិត្តថែមទៀត»។
សហគមន៍ការពារព្រៃឈើឲ្យដឹងថា សកម្មជនព្រៃឡង់ មួយចំនួនមិនហ៊ានរស់នៅក្នុងភូមិនោះទេ ដោយខ្លាចក្រែងមេឃុំ និងយោធានៅមូលដ្ឋានចាប់ដាក់គុក៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។