ក្រុមប្រឹក្សានេះពុំមានសិទ្ធិ ឬអំណាចដាក់ទោសលើអ្នកកាសែតដែលខុសឆ្គងនោះទេ ប៉ុន្តែមានសិទ្ធិកោះហៅនិពន្ធនាយក ឬចាងហ្វាងសារព័ត៌មាននោះមកណែនាំផ្តល់ដំបូន្មាន ឬព្រមានជាដើម បើសិនណាមិនរាងចាល។
សមាគមអ្នកកាសែតមួយឈ្មោះ ក្រុមប្រឹក្សាក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មានកម្ពុជា បានចាប់ផ្ដើមតាមដានត្រួតពិនិត្យលើអត្ថបទសារព័ត៌មានដែលគេយល់ថា សរសេរដោយខ្វះវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីកែតម្រង់ម្ចាស់អត្ថបទ និងអង្គភាពសារព័ត៌មាននោះឲ្យគោរពតាមវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន។
គម្រោងពង្រឹងការអនុវត្តក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាននោះ គឺមានរយៈពេល ២ឆ្នាំ ចាប់ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២ ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៤ ផ្ដោតលើអង្គភាពកាសែតធំៗចំនួន៥ និងទូរទស្សន៍ឯកជនចំនួន៩ ដែលកាសែតនីមួយៗបានចុះផ្សាយព័ត៌មាននៅលើទំព័រមុខជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងកិច្ចពិភាក្សានានានៅតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ប្រចាំថ្ងៃដែរ។
អង្គការកាសែតទាំង៥ នោះមានដូចជា កាសែតរស្មីកម្ពុជា កាសែតកោះសន្តិភាព កាសែតនគរវត្ត កាសែតមនសិការខ្មែរ និងកាសែតកម្ពុជាថ្មី។ ចំណែកឯទូរទស្សន៍វិញ មានដូចជា ស៊ីធីអ៊ីន (CTN) អប្សរា (Apsara) បាយ័ន (Bayon) ទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៩ ទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៣ និងទូរទស្សន៍ឯកជនមួយចំនួនទៀត លើកលែងតែទូរទស្សន៍របស់រដ្ឋ ទទក។
គម្រោងពង្រឹងការអនុវត្តក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាននេះ គឺជាលើកដំបូងហើយនៅប្រទេសកម្ពុជា នៅគ្រាដែលមតិជាតិ និងអន្តរជាតិមួយចំនួនតែងតែរិះគន់ថា គុណភាពព័ត៌មានមួយចំនួននៅកម្រិតទាប ខ្វះតុល្យភាព។ អ្នកកាសែតមួយចំនួនទទួលសំណូកពុករលួយ។
ថ្មីៗនេះ ស្ថានទូតបារាំង នៅប្រទេសកម្ពុជា បានប្រតិកម្មថ្កោលទោសសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលចុះផ្សាយរូបភាពស្ត្រីជនជាតិបារាំង ម្នាក់អាក្រាតកាយ ត្រូវបានឃាតករសម្លាប់អណ្ដែតទឹកនៅខេត្តកំពត។
មួយវិញទៀត អង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែននៅប្រទេសបារាំង បានទម្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា មកលំដាប់លេខ១៤៣ នៅឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅនេះ ក្នុងចំណោមប្រទេសសរុប១៧៨ ប្រៀបធៀបឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅនេះ សេរីភាពសារព័ត៌មានកម្ពុជា បានស្ថិតនៅលំដាប់លេខ១១៧។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ និងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល បានមានប្រសាសន៍ថា លោកសង្កេតឃើញថា អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនគ្មានវិជ្ជាជីវៈ។ កាសែតមួយចំនួនមិនដែលចេញផ្សាយទេ ប៉ុន្តែបានបង្ករឿងច្រើនជាងគេ ដោយសារអំពើពុករលួយ។
លោកបានបន្តថា ក្រសួងព័ត៌មានគ្មានសិទ្ធិលូកលាន់ក្នុងរឿងនោះទេ ប៉ុន្តែអន្តរាគមន៍តាមរយៈក្រុមប្រឹក្សាក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មានកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់ដំបូន្មាន និងការព្រមានជាដើម៖ «ការងារកាសែតគេហៅថា ការងារសេរី។ អីចឹងក្រសួងមិនលូកដៃទេ លើកលែងតែ ឧទាហរណ៍ គឺថាប៉ះលើបុគ្គលណា ឬស្ថាប័នណា ស្ថាប័ននោះប្រតិកម្មតប។ គេឲ្យកែតម្រូវ ឬក៏គេប្ដឹងទៅតុលាការ ក្រសួងមានត្រឹមតែជួយសម្រួលគ្នាយើងតែប៉ុណ្ណឹងទេ»។
ទាក់ទងនឹងការពង្រឹងការអនុវត្តក្រមសីលធម៌នេះ អ្នកស្រី គឹម សុគន្ធារី អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មានកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងនេះគឺតាមដានមើលការផ្សាយគ្មានតុល្យភាព និងអ្នកកាសែតទទួលសំណូកពុករលួយជាដើម៖ «ហើយយើងរំពឹងថា នៅពេលដែលយើងធ្វើការងារហ្នឹងហើយ គឺយើងអាចផ្តល់នូវព័ត៌មានដែលពិត ត្រឹមត្រូវ ឯករាជ្យ និងមានតុល្យភាពជូនដល់ប្រជាជនកម្ពុជា»។
អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុន ឃ្យូដូ (Kyodo News Agency) លោក ពុយ គា ដែលចូលរួមផ្ដួចផ្ដើមគម្រោងនេះកន្លងមក បានមានប្រសាសន៍ថា ការពង្រឹងការអនុវត្តក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាននេះ គឺជាការលើកតម្លៃអ្នកសារព័ត៌មានដែរ៖ «ជាបុគ្គលខ្លះគាត់បាន ផ្សាយរំលោភលើវិជ្ជាជីវៈហ្នឹង អាហ្នឹងហើយដែលជាទិសដៅរបស់យើង គឺចង់បានកាសែតរបស់យើងហ្នឹងឯករាជ្យ ហើយគោរពក្រមសីលធម៌ហ្នឹង ពីព្រោះការផ្សាយព័ត៌មានពិត គឺបានជួយដល់សង្គមទាំងមូល»។
អគ្គនាយករងនៃទូរទស្សន៍ស៊ីធីអ៊ីន (CTN) លោក សោម ឆាយ៉ា បានមានប្រសាសន៍ថា លោកគាំទ្រឲ្យមានការគោរពក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាននេះ៖ «បើយើងមិនមានក្រមសីលធម៌ច្បាស់លាស់ទេ គឺវាមិនល្អ។ យើងមិនល្អហើយឲ្យគេល្អយ៉ាងម៉េច?»។
គេនៅមិនទាន់ដឹងថា តើការវាយតម្លៃរបស់ក្រុមប្រឹក្សាក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មានកម្ពុជា នេះ ជាការវាយតម្លៃដោយពិតត្រឹមត្រូវ មិនលម្អៀងកម្រិតណាទេ ពីព្រោះនៅប្រទេសកម្ពុជា មានអ្នកកាសែតមួយចំនួនមិនទទួលយកការចោទប្រកាន់ថា គាត់សរសេរដោយខ្វះវិជ្ជាជីវៈ និងមិនគោរពក្រមសីលធម៌របស់អ្នកសារព័ត៌មាននោះឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មានកាសែតខ្លះ មាននិន្នាការនយោបាយគាំទ្រគណបក្សនយោបាយខុសៗគ្នាទៀតផង។
របាយការណ៍ពីមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នមានអង្គភាពសារព័ត៌មានសរុបចំនួនជាង ៦០០អង្គភាព និងមានសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន៣០ និងមានទូរទស្សន៍ចំនួន ១៨ស្ថានីយ ប៉ុន្តែមានអង្គភាពសារព័ត៌ចំនួនតិចតួច បានចេញផ្សាយទៀងទាត់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។