សង្គម​ស៊ីវិល​ជំរុញ​ឲ្យ​តុលាការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​លើ​កូន​ប្រុស​លោក​ឧកញ៉ា ឌួង ងៀប

សង្គម​ស៊ីវិល ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​លើ​កូន​ប្រុស​លោក ឌួង ងៀប បន្ទាប់​ពី​សំណុំ​រឿង​ប្រើប្រាស់​ហិង្សា​ដោយ​ចេតនា​របស់​កូន​ប្រុស​លោក​ឧកញ៉ា ឌួង ងៀប ២​នាក់ និង​អ្នក​រួម​គំនិត ៣​នាក់​ផ្សេង​ទៀត កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដៃ​របស់​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​នៃ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ឡើយ​នោះ។

0:00 / 0:00

មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​ធ្វើ​ការ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស ទាមទារ និង​ប្រាថ្នា​ចង់​ឃើញ​មន្ត្រី​តុលាការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព ទៅ​លើ​អ្នក​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស ដើម្បី​ឈាន​ដល់​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ដោយ​មិន​ត្រូវ​យោគយល់​បក្ខពួក ខ្សែ​បណ្ដាញ ឬ​ព្រោះ​តែ​ជា​កូន​របស់​មន្ត្រី​មាន​អំណាច​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​នោះ​ទេ។

មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ហៅ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​របស់​កូន​ប្រុស​លោក​ឧកញ៉ា ឌួង ងៀប អនុប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​អន្តោប្រវេសន៍​នៃ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ថា​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ដែល​ធានា​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ព្រោះ​តែ​អាង​អំណាច និង​ឥទ្ធិពល​ទឹក​ប្រាក់។

លោក អំ សំអាត មន្ត្រី​អង្កេត​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អង្គការ​លីកាដូ (Licadho) ចាត់​ទុក​ការ​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​ដោយ​សេរី​ថា ព្រោះ​តែ​កម្ពុជា មាន​ភាព​ធូរ​រលុង​ចំពោះ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់។ លោក​គិត​ថា ការ​ពង្រឹង​ច្បាប់​ទៅ​បាន គេ​តែង​សង្កេត​ឃើញ​អនុវត្ត​ទៅ​លើ​តែ​ពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ ឬ​អ្នក​ពុំ​មាន​បុណ្យ​ស័ក្ដិ និង​មាន​អំណាច​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុង​ន័យ​នេះ លោក អំ សំអាត ចាត់​ទុក​ថា មន្ត្រី​តុលាការ​គួរ​ចាត់​វិធាន​ការ​ដោយ​មិន​លំអៀង និង​យុត្តិធម៌ ប្រឆាំង​នឹង​ទង្វើ​របស់​កូន​ប្រុស​លោក​ឧកញ៉ា ឌួង ងៀប ប្រកប​ដោយ​តម្លាភាព។

លោក អំ សំអាត៖ «ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​មាន​ការ​អនុវត្ត​ស្មើ​គ្នា​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់ ចំពោះ​បុគ្គល​គ្រប់​រូប ពីព្រោះ​បុគ្គល​គ្រប់​រូប​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ហ្នឹង ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដូច​គ្នា។ អ៊ីចឹង​ដើម្បី​ឲ្យ​អនុវត្ត​ទៅ​បាន បុគ្គល​ណា​ក៏ដោយ បើ​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​នឹង​ច្បាប់ ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ហើយ​បើ​យើង​មិន​ធ្វើ​ដូច្នោះ​ទេ អា​វប្បធម៌​នៃ​និទ្ទណ្ឌភាព វប្បធម៌​នៃ​បក្ខពួក​និយម វប្បធម៌​នៃ​អ្នក​មាន​អំណាច មាន​លុយ គ្រប​ដណ្ដប់​ទៅ​លើ​អ្នក​ក្រ​កាន់​តែ​រីក​ដុះ​ដាល​ទៅ»

ដំណើរ​រឿង​កើត​ហេតុ​ចាប់​ផ្ដើម​ដោយ​ក្រុម​ជា​កូន​របស់​លោក​ឧកញ៉ា ឌួង ងៀប ដែល​មាន​គ្នា​ចំនួន ៥​នាក់ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៣ ឈាន​ចូល​ថ្ងៃ​ទី១៤ មេសា នៅ​ក្នុង​ហាង​ផឹក​ស៊ី​ឈ្មោះ ហ្គេឡាង ឡារ៉ង់ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សង្កាត់​បឹងកេងកង១ ខណ្ឌ​ចំការមន បន្ទាប់​មក​មាន​ទំនាស់​ជាមួយ​ក្រុម​មួយ​ទៀត មាន​គ្នា​ប្រមាណ ៥ ទៅ ៦​នាក់។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៨ មេសា លោក ឌួង ងៀប បាន​នាំ​កូន​ប្រុស​ដែល​រត់​គេច​ខ្លួន​ពី​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ឈ្មោះ ឌួង ឆាយ មក​កាន់​តុលាការ​ដោយ​ផ្ទាល់។ ការ​បញ្ជូន​ឈ្មោះ ឌួង ឆាយ មក​តុលាការ​នេះ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​កូន​ប្រុស​ម្នាក់​ទៀត​របស់​លោក ឌួង ងៀប ឈ្មោះ ឌួង គឹមឡុង អាយុ ១៧​ឆ្នាំ និង​អង្គរក្ស​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ លី រ៉ាយុទ្ធ ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​នៅ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស បណ្ដោះ​អាសន្ន និង​សម្រេច​ចោទ​ប្រកាន់​ជា​ផ្លូវ​ការ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៨ មេសា ដោយ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​រង​អម​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ហៀង សុភក្តិ ចំនួន ៣​ករណី គឺ​១ ពី​បទ​បំផ្លាញ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ។ ទី​២ ពី​បទ​ហិង្សា​ដោយ​ចេតនា មាន​ស្ថាន​ទម្ងន់​ទោស និង​ទី៣ ពី​បទ​ដឹក​ជញ្ជូន និង​កាន់​កាប់​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់។

លោក​វរសេនីយ៍ឯក ពូ ដាវី មេ​បញ្ជាការ​រង​កង​រាជ​អាវុធហត្ថ​រាជធានី​ភ្នំពេញ បញ្ជាក់​ថា ទាំង​ឈ្មោះ ឌួង ឆាយ ដែល​ត្រូវ​ជា​បង​ប្រុស​ឈ្មោះ ឌួង គឹមឡុង និង​អង្គរក្ស​ម្នាក់​ទៀត ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្ដោះ​អាសន្ន​នៅ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស ដើម្បី​រង់ចាំ​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្ដី​បន្ត។ លោក​អះអាង​ថា ចាប់​ពី​ពេល​នេះ​ត​ទៅ កម្ពុជា នឹង​ចាប់​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដោយ​មិន​លើក​លែង​កូន​របស់​មន្ត្រី ឬ​អ្នក​មាន​អំណាច​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​នៅ​ក្នុង​សង្គម​នោះ​ឡើយ៖ «ដាក់​ហើយ​ឥឡូវ​ចាប់​ពី​ហ្នឹង​ទៅ គឺ​អត់​ទេ ព្រោះ​កន្លង​មក ក៏​ពី​មាន​មន្ត្រី​ខ្លះ​ហ្នឹង គាត់​ចេះ​តែ​លាក់លៀម​ទៅ​ណាស់។ អូ កុំ​ឲ្យ​ឮ​ដល់​សម្ដេច​អី​លិច​កើត ឥត​ទេ។ ប្រជុំ​ផ្ទៃ​ក្នុង​និយាយ​ហើយ តែ​លេច​ឮ​ទៅ​ដល់​ណា​អត់​បាន​ទេ។ លាក់​បាំង​អត់​បាន​ទេ អា​បទ​ល្មើស​អស់​នេះ គឺ​អត់​ទេ។ អ៊ីចឹង​បាន​មក​ធ្វើ​ហ្នឹង​អ្ហា ទៅ​តាម​យក​មក​បាន​ទាំងអស់​ហ្នឹង​អ្ហា»

លោក ពូ ដាវី បន្ត​ថា អ្នក​ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ចំនួន ៣​នាក់​ទៀត ដែល​កំពុង​រត់​គេច​ខ្លួន សមត្ថកិច្ច​នគរបាល​យុត្តិធម៌ និង​ជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ កំពុង​បន្ត​ស្វែង​រក​ចាប់​ខ្លួន។

លោក សុក សំអឿន នាយក​អង្គការ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា ថ្លែង​ថា ការ​សម្រេច​ចោទ​ប្រកាន់ ឬ​ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ក្នុង​កម្រិត​ណា​នោះ គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត និង​សំណុំ​រឿង​ដែល​អនុវត្ត​ដោយ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា៖ «ព្រោះ​យើង​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា តើ​វា​ទំហំ​ទោស​ហ្នឹង​ប៉ុណ្ណា​ទេ ស្ដាប់​បាន​ទេ​អ៊ីចឹង​អ្ហា។ ហេតុ​នេះ យើង​ក៏​មិន​ដឹង​ថា​ម៉េច​ដែរ ស៊ី​សង​ទៅ​លើ​តុលាការ​ទៅ។ ដល់​អ៊ីចឹង សំខាន់​តុលាការ​គាត់​ធ្វើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ទៅ​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​អត់។ ហើយ​ប៉ូលិស​គាត់​ប្រមូល​ឯកសារ​បញ្ជូន​ទៅ​ចៅក្រម​យ៉ាង​ម៉េច»

លោក អំ សំអាត មន្ត្រី​អង្កេត​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អង្គការ​លីកាដូ កត់​សម្គាល់​ថា ការ​បង្ក​ហេតុ​តាម​រយៈ​ការ​ប្រើប្រាស់​អាវុធ និង​ហិង្សា​ទៅ​លើ​គូរ​ជម្លោះ ភាគ​ច្រើន​តែង​កើត​ចេញ​ពី​កូន​របស់​មន្ត្រី​មាន​អំណាច​នៅ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល។ លោក​បន្ត​ថា អ្វី​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​ពួក​គេ​ហាន​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ដោយ​មិន​ខ្លាច​ញញើត​ពី​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​នោះ ក៏​ព្រោះ​តែ​អាង​មាន​ខ្សែ​បណ្ដាញ​ជា​កូន​មន្ត្រី និង​បក្ខពួក​និយម ឬ​មាន​កិច្ច​អន្តរាគមន៍​ពី​មន្ត្រី​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល ក្នុង​ករណី​ពួក​គេ​ប្រព្រឹត្ត​កំហុស​ជាដើម៖ «សម្អាង​ទៅ​លើ​ឪពុក​ម្ដាយ​របស់​ខ្លួន​ជា​អ្នក​មាន​អំណាច មាន​លុយ ហើយ​មាន​បក្ខ​មាន​ពួក។ ហើយ​ជាពិសេស យើង​សង្កេត​ឃើញ​ថា អ្នក​ដែល​ជា​ឧកញ៉ា អ្នក​ដែល​ជា​អ្នក​មាន​លុយ មាន​កាក់​ផ្សេងៗ​ហ្នឹង ច្រើន​តែ​មាន​ខ្សែ​រយៈ​ទាក់ទង​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​មាន​អំណាច ឬ​ក៏​ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​នៅ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន»

យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពេល​កន្លង​ទៅ​បាន​ប្រកាស​ថា រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​នឹង​មិន​ប្រើប្រាស់​ទម្លាប់​ការ​អន្តរាគមន៍​ពី​អ្នក​មាន​អំណាច ឬ​មាន​បុណ្យ​ស័ក្ដិ​ទៀត​ឡើយ។ លោក ហ៊ុន សែន អះអាង​ថា លោក​នឹង​ចាត់​វិធាន​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​មន្ត្រី​ណា​ដែល​តែង​អន្តរាគមន៍ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​រួច​ខ្លួន​ពី​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។