ព្រះសង្ឃប្រមាណជា ៦០០អង្គ និមន្តមកពីក្រុងភ្នំពេញ និងតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួននៃប្រទេសកម្ពុជា បានចូលរួមយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំក្នុងមហាបាតុកម្មអហិង្សារបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ចំនួនព្រះសង្ឃដែលចូលរួមក្នុងមហាបាតុកម្មលើកនេះ នៅតែមានចំនួនច្រើន បើធៀបទៅនឹងមហាបាតុកម្មលើកទី១ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣។
ក្នុងចំណោមព្រះសង្ឃដែលចូលរួមខ្លះមានកាន់ទៀន ធូប ផ្កាឈូក ទង់ជាតិព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រះសង្ឃខ្លះទៀត មានកាន់បដាដែលសរសេរថា ពួកយើងត្រូវការយុត្តិធម៌ សច្ចធម៌ សេរីភាព និងសន្លឹកឆ្នោតពិត ជីវិតខ្ញុំ ជាដើម។
ព្រះតេជព្រះគុណ គឹម សុត្ថេរ និមន្តមកពីវត្តមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានចូលរួមក្នុងមហាបាតុកម្ម បានមានថេរដីកាថា ព្រះអង្គមានសេចក្តីរីករាយចូលរួមក្នុងមហាបាតុកម្មរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ព្រោះវាជាបាតុកម្មអហិង្សា ដើម្បីទាមទាររកយុត្តិធម៌អោយម្ចាស់ឆ្នោត។ ព្រះអង្គបន្តថា ព្រះអង្គចូលរួមដើម្បីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពអោយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ ដើម្បីអោយរួចផុតពីការគាបសង្កត់របស់មេដឹកនាំសព្វថ្ងៃ។
ព្រះតេជព្រះគុណថា ព្រះតេជព្រះគុណមិនព្រួយបារម្ភថា មន្ត្រីសង្ឃក្នុងវត្តនឹងដាក់ទោសព្រះអង្គ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គចូលរួមមហាបាតុកម្មឡើយ ហើយព្រះអង្គនឹងប្ដេជ្ញាធ្វើបាតុកម្មជាមួយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជាបន្តបន្ទាប់៖ «បើតាមអាត្មាដឹងនៅវត្តរបស់អាត្មាអត់មានហាមឃាត់អីទេ អាត្មាភាពអត់មានភ័យព្រួយអីទាំងអស់ រឿងអាត្មាគឺផ្សេង សម្ដេចសង្ឃលោកស្ថិតនៅក្នុងបក្ស អ៊ីចឹងលោកអាចត្រូវតែធ្វើតាមអ្វីដែលគេអោយធ្វើហើយ អាត្មាភាព គឺផ្សេងមិនដូចសម្ដេចសង្ឃទេ គឺស្ថិតតាមការយល់ឃើញរបស់អាត្មាផ្ទាល់»។
ព្រះតេជព្រះគុណ គឹម សុត្ថេរ មានថេរដីកាបន្ថែមថា ធម៌អហិង្សា គឺជាគោលការណ៍របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ដូច្នេះការចូលរួមរបស់ព្រះសង្ឃក្នុងមហាបាតុកម្មអហិង្សាមិនបានប្រាសចាកនឹងទ្រឹស្ដីព្រះពុទ្ធសាសនាឡើយ ព្រោះវាជាការទាមទារប្រកបដោយសន្តិវិធី។
ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ព្រះតេជព្រះគុណ វ៉ាត ស្រ៊ី ដែលនិមន្តមកពីខេត្តកំពង់ធំ មានថេរដីកាថា ចៅអធិការនៅវត្ត ព្រះអង្គមិនបានហាមឃាត់ព្រះសង្ឃមិនអោយចូលរួមធ្វើបាតុកម្មនោះទេ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលមិនបណ្ដាលអោយព្រះអង្គបារម្ភថា ព្រះអង្គនឹងត្រូវមន្ត្រីសង្ឃក្នុងវត្តដាក់ទោស បន្ទាប់ពីវិលត្រឡប់ទៅវិញនោះទេ។
តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះតេជព្រះគុណ វ៉ាត ស្រ៊ី មិនគាំទ្រសង្ឃប្រកាសរបស់គណៈសង្ឃនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឡើយ៖ «អាត្មាយល់ថា សង្ឃប្រកាស គឺជាការគំរាមកំហែងដល់សមណសិស្ស ឬព្រះសង្ឃនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា របស់យើង ហាមផ្តាច់មិនអោយព្រះសង្ឃចូលរួម អាត្មាចូលលើកទី១ ម្តង ហើយលើកទី២ ម្តង អាត្មាចូល ១ថ្ងៃ ព្រោះស្អែកជាប់រវល់សិក្សា រៀនសូត្រ បានចូលតែមួយថ្ងៃ ថ្ងៃអាទិត្យហ្នឹង»។
គណៈសង្ឃនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទាំងពីរគណៈ បានចេញព្រះរាជសង្ឃប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣ ហាមមិនអោយព្រះសង្ឃទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចូលរួមក្នុងសកម្មភាពបាតុកម្ម និងបញ្ជាអោយមន្ត្រីសង្ឃគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់មាន ព្រះចៅអធិការ ជាដើម អោយគ្រប់គ្រងវត្តអារាមអោយល្អប្រសើរ និងទប់ស្កាត់សកម្មភាពគ្រប់រូបភាពដែលប្រឆាំងនឹងច្បាប់រដ្ឋ និងសាសនា។ ហើយនៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣ គណៈសង្ឃនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីណែនាំបន្ថែមអោយមន្ត្រីសង្ឃគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ បន្តអនុវត្តអោយបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវព្រះរាជសង្ឃប្រកាសនោះ។
ក្នុងពេលថ្លែងទៅកាន់ហ្វូងបាតុករនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៥ កញ្ញា លោក សម រង្ស៊ី និយាយថា ព្រះសង្ឃក៏ជាពលរដ្ឋដែរ ដូច្នេះព្រះសង្ឃមានសិទ្ធិចូលរួមសម្រេចវាសនាប្រទេសជាតិ ដូចពលរដ្ឋដទៃទៀត។ លោកថា ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រះសង្ឃបានផ្តល់គំរូល្អជាអ្នកតស៊ូ និងអ្នកស្នេហាជាតិ៖ «អាចារ្យ ហែម ចៀវ លោកបានដឹកនាំព្រះសង្ឃច្រើនរយអង្គកាលសម័យបារាំង ប្រឆាំងបារាំង កាលពីឆ្នាំ១៩៤២ កុំតែព្រះសង្ឃលោកចេញព្រះភ័ក្ត្រ ពេលនោះមិនដឹងជាបារាំង ជិះជាន់យើងប៉ុណ្ណាទេ ដូច្នេះសូមថ្លែងអំណរព្រះគុណប្រគេនចំពោះព្រះសង្ឃ ដែលលោកមានព្រះទ័យអាណិតអាសូរពុទ្ធបរិស័ទ សត្វលោកទាំងអស់ ជួយសង្គ្រោះសត្វលោកទាំងអស់»។
ជាការកត់សម្គាល់ ព្រះសង្ឃបីអង្គនៅរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបានព្រះគ្រូសូត្រស្តាំវាយអោយមានរបួស កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣ នៅពេលដែលព្រះសង្ឃទាំងបីអង្គនោះ រៀបចំចេញដំណើរទៅចូលរួមមហាបាតុកម្មគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ តែមួយថ្ងៃក្រោយមក ព្រះគ្រូសូត្រស្តាំអង្គនោះ បានសម្ដែងអាបត្តិទទួលកំហុសតាមវិន័យព្រះពុទ្ធសាសនា និងបានសន្យាថា ព្រះអង្គនឹងផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញអោយព្រះសង្ឃទាំងបីអង្គនោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។