រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រកាសនឹងលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធនានា ធ្វើកំណែទម្រង់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងចូលរួមដល់ការអភិវឌ្ឍនានានៅប្រទេសកម្ពុជា។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានស្នើឲ្យក្រសួង ឬស្ថាប័ននានា ធ្វើកំណែទម្រង់ ក្នុងនោះរួមមានកំណែទម្រង់ស្ថាប័នគយ និងកំណែទម្រង់លើវិស័យនាំចេញជាដើម។
សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួមគ្នារវាងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ នៅថ្ងៃទី៥ ធ្នូ បានបង្ហាញថា ក្រសួងទាំងពីរនឹងធ្វើសម្រួលនីតិវិធីមួយចំនួនលើការបំពេញបែបបទនាំទំនិញចេញទៅក្រៅប្រទេស។ សេចក្ដីប្រកាសត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយវិស័យឯកជន និងអ្នកនាំចេញ ថាជាកំណែទម្រង់ថ្មីមួយទៀតរបស់ក្រសួងទាំងពីរនេះ ដើម្បីជំរុញ និងសម្រួលដល់ការនាំទំនិញចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ម៉្យាងវិញទៀត កំណែទម្រង់នេះនឹងទាក់ទាញវិនិយោគិន ឲ្យបណ្ដាក់ទុនរកស៊ីនៅកម្ពុជា កាន់តែច្រើនថែមទៀត។
កំណែទម្រង់នៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងទាំងពីរនោះរួមមាន ទំនិញពីក្រៅប្រទេសដែលនាំចូលមកកម្ពុជា មិនចាំបាច់បញ្ជាក់លិខិតប្រភពដើមទំនិញ ការលើកលែងបង់សេវារដ្ឋបាល រួមទាំងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំនាំចេញនាំចូលទំនិញជាដើម។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ សម្ព័ន្ធអ្នកនាំចេញអង្កររបស់កម្ពុជា ក៏បានចេញសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន នៅពេលដែលក្រសួងទាំងពីរនេះបានធ្វើកំណែទម្រង់ និងសម្រួលបែបបទដល់ការនាំចេញ។ កំណែទម្រង់នេះនឹងជួយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិប្រកបដោយចិរភាព និងធានាបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ៧% រៀងរាល់ឆ្នាំ។
តំណាងខាងវិស័យឯកជនបានបញ្ជាក់ថា កំណែទម្រង់ពេលនេះជាកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក លើផ្នែករដ្ឋបាលសាធារណៈ ដែលអាចធ្វើប្រសើរឡើងនូវកិច្ចការសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និងធ្វើឲ្យបរិយាកាសធុរកិច្ច និងវិនិយោគល្អនៅកម្ពុជា។
ប្រធានសហព័ន្ធអ្នកនាំចេញអង្ករកម្ពុជា លោកឧកញ៉ា គឹម សាវុធ មានប្រសាសន៍ថា ការធ្វើកំណែទម្រង់នោះនឹងជួយជំរុញឲ្យការនាំចេញផលិតផលរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ និងបង្កើនល្បឿនសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។ ស្របពេលដែលក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ធ្វើកំណែទម្រង់នោះ ប៉ុន្តែនៅមានបញ្ហាប្រឈមនៅឡើយ ដែលទាមទារឲ្យការជួយជ្រោមជ្រែងពីក្រសួងផ្សេងទៀត។ លោកបញ្ជាក់ទៀតថា ឧបសគ្គចម្បងដែលរាំងស្ទះដល់ការនាំចេញ គឺការកំណត់ពេលវេលាតិចពេក ក្នុងការដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ពីខេត្តមួយទៅខេត្តមួយ ឬពីខេត្តមួយទៅកាន់កំពង់ផែ។
«សំឡេង»
លោកឧកញ៉ា គឹម សាវុធ មានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា ពាក្យថាកំណែទម្រង់ជាពាក្យពីរោះស្ដាប់ ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្ដែង គឺជារឿងពិបាកបំផុត។ ការកែទម្រង់នឹងប៉ះពាល់ដល់មនុស្សមួយក្រុម និងចំណេញដល់មនុស្សមួយក្រុមទៀត។ ហើយការកែទម្រង់មួយជោគជ័យបាន លុះត្រាតែឆន្ទៈនៃអ្នកអនុវត្តន៍នៅតាមស្ថាប័នរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ហ៊ានលះបង់។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចបានអះអាងថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា មានសញ្ញាវិជ្ជមានជាច្រើនដោយសារការធ្វើកំណែទម្រង់មួយចំនួន ដែលរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសនៅពេលកន្លងមករួមមានកំណែទម្រង់ស្ថាប័នគយ កំណែទម្រង់វិស័យសាធារណៈ និងកំណែទម្រង់បែបបទនាំចេញជាដើម។ កំណែទម្រង់នឹងធ្វើឲ្យចំណូលជាតិកើនឡើង ប៉ុន្តែអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សមួយក្រុមដែលពឹងលើកម្រៃក្រៅផ្លូវការជាមូលដ្ឋានសម្រាប់រកចំណូលរបស់ខ្លួននោះ។
បញ្ហានេះ ប្រធានសហព័ន្ធអ្នកនាំចេញអង្ករកម្ពុជា លោកឧកញ៉ា គឹម សាវុធ សង្កេតឃើញថា អ្នកដែលមានឥទ្ធិពលលើកំណែទម្រង់នានានៅកម្ពុជា គឺក្រុមមន្ត្រីដែលមានឋានៈខ្ពស់ ហើយមនុស្សមួយក្រុមនោះគួរគិតអំពីប្រយោជន៍ជាតិ ជាជាងប្រយោជន៍របស់ខ្លួន។
«សំឡេង»
បន្ថែមលើនេះ ប្រធានសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សន ជ័យ មានប្រសាសន៍ថា មានស្ថាប័ន ឬក្រសួងចំនួន១៨ បានធ្វើកំណែទម្រង់លើវិស័យសេវាសាធារណៈ ដើម្បីកាត់បន្ថយការយកកម្រៃក្រៅផ្លូវការ។ ប៉ុន្តែ លោកសង្កេតឃើញថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលមានកិច្ចការជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងផ្នែករដ្ឋបាល មិនទាន់ឃើញមានសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីកំណែទម្រង់ស្ថាប័នរបស់ខ្លួននៅឡើយ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិស័យឯកជន និងអ្នកវិនិយោគបរទេស បានរិះគន់ថា ឧបសគ្គចម្បងនៃការនាំចេញរបស់កម្ពុជា គឺការយកកម្រៃក្រៅផ្លូវការ ការបំពេញបែបបទនាំចេញត្រូវការពេលវេលាយូរ និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនមានតម្លៃខ្ពស់ជាដើម។ ប៉ុន្តែ បញ្ហាចម្បងដែលរាំងស្ទះដល់ការធ្វើអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា វិញ រួមមាន អំពើពុករលួយ និងរបបការិយាធិបតេយ្យអត់ប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល។
ម៉្យាងវិញទៀត វិស័យសំខាន់ពីរដែលវិស័យឯកជនចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើកំណែទម្រង់ឲ្យបានខ្លាំងក្លានាពេលបច្ចុប្បន្ននោះ គឺលើវិស័យយន្តការដោះស្រាយទំនាស់ និងការពង្រឹងអនុវត្តច្បាប់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។