Khánh An phỏng vấn Tiến sĩ Scott Flipse, chuyên gia phân tích chính sách của Ủy Hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế USCIRF, đồng thời là giám đốc chương trình Đông Á - Thái Bình Dương.
Gia tăng đàn áp
Trước hết, tiến sĩ Scott Flipse cho biết lý do mà USCIRF gửi bức thư cho Tổng thống Obama vào thời điểm này để đề nghị đưa Việt Nam vào lại danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo, tức danh sách CPC.
Ti ến Sĩ Scott Flipse: Tổng thống và Ngọai trưởng sẽ quyết định những nước nào cần phải đưa vào danh sách những quốc gia cần được quan tâm đặc biệt, nghĩa là những quốc gia xâm hại đề tự do tôn giáo nhiều nhất. Chúng tôi gửi lá thư đi là vì quyết định sẽ được đưa ra trong vòng hai tháng nữa.
Khánh An: Th ưa ông nghĩ nh ư th ế nào v ề phiên tòa x ử các nhà h ọat đ ộng dân ch ủ g ần đây. Phiên tòa v ừa r ồi có liên quan gì đ ến lá th ư mà Ủy h ội T ự Do Tôn Giáo g ửi cho T ổng th ống không?
Ti ến Sĩ Scott Flipse:Ủy hội tin rằng những người đấu tranh cho nhân quyền, đặc biệt là những người như Lê Công Định, đã đấu tranh cho nhân quyền và tự do tôn giáo thì tất cả đều có liên quan đến vấn đề tôn giáo.
Bản thân vấn đề tranh chấp đất đai không liên quan gì đến tôn giáo, là phạm vi họat động của Ủy hội, nhưng những hành động đàn áp giáo dân thì thực sự khiến chúng tôi lo ngại.
TS Scott Flipse<br/>
Chúng tôi tin rằng Lê Công Định bị kêu án và bị đàn áp một phần nguyên nhân là bởi vì anh ta đã đứng nhận tranh cãi cho một số trường hợp trong đó có Lê Thị Công Nhân và Nguyễn Văn Đài. Đó chắc chắn là những vấn đề có liên quan đến tôn giáo.
Khánh An: Th ế còn nh ững v ụ vi ệc g ần đây v ề tôn giáo, đ ặc bi ệt là v ụ giáo x ứ Đ ồng Chiêm, ông đánh giá th ế nào?
Ti ến Sĩ Scott Flipse: Công giáo gặp nhiều vấn đề trong hai năm vừa qua liên quan đến chuyện tranh chấp đất đai. Bản thân vấn đề tranh chấp đất đai không liên quan gì đến tôn giáo, là phạm vi họat động của Ủy hội, nhưng những hành động đàn áp giáo dân thì thực sự khiến chúng tôi lo ngại.

Chúng tôi biết là Ngọai trưởng Hillary Clinton và ông Đại sứ Michael Michalak đã đưa vấn đề này ra và chúng tôi cho rằng cần phải lưu tâm đến vấn đề này khi Bộ Ngọai giao quyết định danh sách các nước cần quan tâm.
Cần phải quan tâm
Khánh An: Th ưa ti ến sĩ, nh ững gì mà chính ph ủ Vi ệt Nam đang làm hi ện nay hoàn tòan gi ống v ới nh ững chính ph ủ nh ư Trung Qu ốc, Mi ến Đi ện đã làm đ ối v ới nh ững ng ười b ất đ ồng chính ki ến và h ọ đã ch ẳng g ặp h ậu qu ả gì. Ông có nghĩ r ằng đi ều này s ẽ t ạo ra ti ền l ệ x ấu cho nh ững chính quy ền đ ộc tài không?
Ti ến Sĩ Scott Flipse: Lá thư mà chúng tôi gửi đến Tổng thống Obama đã đề nghị đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC nhưng đồng thời cũng là một tín hiệu để nhắc nhở ông ủng hộ cho đạo luật về nhân quyền cho Việt Nam.
Thực ra vẫn có những hậu quả trong quan hệ Việt - Mỹ liên quan đến hành động của cả hai quốc gia. Chúng tôi nghĩ rằng cần phải xem lại các chính sách của Việt Nam bởi vì những chính sách của Hoa Kỳ về ngọai giao và thương mại (với Việt Nam) đã không có hiệu quả, không đem lại kết quả.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng trong quá khứ, khi Việt Nam nằm trong danh sách CPC thì điều này thực sự mang lại hiệu quả. Chính phủ Việt Nam đã quan tâm hơn và cải thiện một số vấn đề. Thế nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Bây giờ họ lại tiếp tục đàn áp.
Trong quá khứ, khi Việt Nam nằm trong danh sách CPC thì điều này thực sự mang lại hiệu quả. Chính phủ Việt Nam đã quan tâm hơn và cải thiện một số vấn đề. Thế nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Bây giờ họ lại tiếp tục đàn áp.
TS Scott Flipse<br/>
Chúng tôi cho rằng danh sách CPC và đạo luật nhân quyền cho Việt Nam được thông qua sẽ mang lại những kết quả tích cực mà không gây tổn hại cho mối quan hệ giữa hai nước Việt - Mỹ.
Khánh An: Ông đánh giá th ế nào v ề kh ả năng thành công c ủa b ức th ư mà ông đ ề c ập t ới?
Ti ến Sĩ Scott Flipse: Chúng tôi hòan toàn tin tưởng rằng danh sách CPC sẽ mang lại hiệu quả hiển nhiên như nó đã từng đem lại trước đây trong những năm từ 2004 - 2006. Khi chính phủ Hoa Kỳ can thiệp vào vấn đề này thì chính phủ Việt Nam cũng đã buộc phải can thiệp vào và nó đã tạo ra những bước chuyển biến tích cực trong vấn đề tự do tôn giáo nhưng chưa đủ.
Chúng tôi tin rằng công cụ mà chúng tôi đã đệ trình lên tổng thống sẽ mang lại kết quả cụ thể. Tôi nghĩ rằng có nhiều khả năng thành công. Ngay bây giờ, bà Ngọai trưởng đang xem xét những luận cứ từ cả hai phía xem nên hay không nên đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC.
Chúng tôi đang cố gắng để thuyết phục rằng danh sách CPC thực sự sẽ mang lại kết quả cho người dân Việt Nam, những người muốn có cả sự thịnh vượng và tự do hơn.
Khánh An: Gi ả s ử chính ph ủ Vi ệt Nam c ử đòan đ ại di ện đ ến tranh lu ận v ới Ủy h ội v ề vi ệc đ ưa Vi ệt Nam tr ở l ại danh sách CPC thì ông nghĩ th ế nào?
Ti ến Sĩ Scott Flipse: Nếu chính phủ Việt Nam muốn tranh luận với tôi về vấn đề CPC, tôi sẽ rất vui lòng tranh luận với họ bất cứ lúc nào và bất cứ nơi nào.
Khánh An:
Vâng, c
ảm ơn tiến sĩ Scott Flipse.