ក្រុមអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិបានលើកឡើងនៅក្នុងលិខិតដាក់ទៅលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា ក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិ បានធ្វើយុទ្ធនាការដោយសន្ដិវិធីដើម្បីការពារបរិស្ថាន តាមរយៈការលើកម្ពស់ការយល់ដឹងទៅដល់ពលរដ្ឋតាមបណ្ដាញសង្គម និងអំពាវនាវឲ្យទប់ស្កាត់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការបូមខ្សាច់ខុសច្បាប់ ការបញ្ចេញទឹកកខ្វក់ចូលទន្លេ និងសមុទ្រ ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី និងការបំផ្លាញដីសើមជាដើម ខណៈបញ្ហាទាំងអស់នេះ ត្រូវបានរកឃើញថា សុទ្ធតែជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ ដែលនាំឲ្យបាត់បង់ចំណូលជាតិ ហើយត្រូវការជាចាំបាច់នូវអភិបាលកិច្ចល្អ។
លិខិតដដែលបន្តថា ក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិ បានអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសន្ដិវិធី តាមរយៈការបញ្ចេញមតិ និងការប្រមូលផ្ដុំគ្នាដើម្បីការពារបរិស្ថាននៅកម្ពុជា ដែលទៅស្របតាមអនុសញ្ញាស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានផ្ដល់សច្ចាប័នដែរ លើសពីនេះ ក្រុមយុវជនទាំងនោះ ក៏មិនបានញុះញង់ឲ្យមនុស្សប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា ដែលជាទង្វើខុសច្បាប់ឡើយ។
ក្រុមអង្គការទាំងនោះ បានបន្តថា ការបំបែកក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិ ឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារដាច់ស្រយាលផ្សេងៗពីគ្នា និងមានចម្ងាយរាប់រយគីឡូម៉ែត្រពីគ្រួសារ និងការបដិសេធបណ្ដឹងសុំនៅក្រៅឃុំជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងការពន្យារពេលនិតីវិធីរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ គឺបានរំលោភទាំងសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះក្តីដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌ និងទាំងសិទ្ធិសន្មតថាគ្មានទោសផងដែរ។
ការដាក់លិខិតនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសាលាឧទ្ធរណ៍បានជូនដំណឹងកាលពីខែឧសភា ស្ដីពីការពន្យារពេលបើកសវនាការជំនុំជម្រះក្ដីលើបណ្ដឹងរបស់ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំង៥នាក់ ដើម្បីជំទាស់ទៅនឹងសេចក្ដីសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានផ្ដន្ទាទោសពួកគេដាក់ពន្ធនាគារពី៦ឆ្នាំទៅ៨ឆ្នាំ ពីបទ «ប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ និងរួមគំនិតក្បត់» ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពការពារបរិស្ថាន និងបានឃុំខ្លួនពួកគេតាំងពីថ្ងៃទី០២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។ សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំង៥នាក់ ដែលកំពុងជាប់ឃុំរួមមានលោក ថុន រដ្ឋា លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត កញ្ញា ឡុង គន្ធា និងកញ្ញា ភួន កែវរស្មី និងលោក យីម លាងហ៊ី។
ក្រុមអង្គការទាំង៧០ស្ថាប័នបានបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជាកំពុងរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី (Francophonie) លើកទី២០ ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅពាក់កណ្ដាលខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៦នេះ ហើយពួកគេបានទាមទារឲ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវទទួលស្គាល់ថា បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ការការពារបរិស្ថាន និងការទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាបញ្ហាប្រឈមជាសកលដ៏សំខាន់ ដែលក្រុមមេដឹកនាំពិភពលោក នឹងលើកឡើងពីបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹង នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ដូច្នេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវធ្វើសកម្មភាពឲ្យស្របតាមស្មារតីនេះ ហើយត្រូវដោះលែងក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ឲ្យបានមុខកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះកើតឡើង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
