ក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល សហគមន៍ ដែលមានបញ្ហាដីធ្លី បានចេញតវ៉ាជាច្រើនថ្ងៃមកហើយ ជំទាស់នឹងគម្រោងបង្កើតអោយមានច្បាប់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល។ ក្រៅពីស្រែកទាមទារ និងការលើកបដាផ្សេងៗ ពួកគេក៏មានបទចម្រៀងមួយបទដែលតែងចាក់អោយលាន់ឮរំពងក្នុងពេលតវ៉ានោះផង។
ចម្រៀង៖ «យើងមិនសុខចិត្តទេ! យើងមិនពេញចិត្តទេ! យើងមិនត្រូវការទេ...!»។
អ្នកសហគមន៍ និងក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលបាននាំគ្នារាំជាក្រុមនៅលើផ្លូចខាងមុខរដ្ឋសភាទៅតាមចង្វាក់ភ្លេងនៃបទ "ខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេ" នេះ។
ស្ដាប់មួយភ្លែតបទនេះធ្វើអោយអ្នកស្ដាប់នឹងដល់បទចម្រៀងខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេរបស់អ្នកស្រី ប៉ែន រ៉ន អ្នកចម្រៀងខ្មែរកាលពីអតីតកាល។ ប៉ុន្តែខុសស្រឡះ បទនេះត្រូវគេនិពន្ធទំនុកថ្មី ដែលមានន័យប្រឆាំងនឹងការបង្កើតអោយមានច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការ សមាគមទៅវិញទេ។
ពួកគេបញ្ជាក់ថា ក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យត្រូវធានាការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស៖ «យើងមិនសុខចិត្តទេ! យើងមិនពេញចិត្តទេ យើងមិនត្រូវការទេ ច្បាប់អ្វីខុសគេបំបិទសេរី។ ប្រទេសដែលមានច្បាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាប្រុសស្រី ត្រូវមានសិទ្ធិសេរីមិនអាចបំពាន...»។
ស្របគ្នានឹងការធានាសិទ្ធិពលរដ្ឋ បទចម្រៀងនេះក៏បានបញ្ជាក់ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់អង្គការសមាគមនេះពុំមានប្រយោជន៍ឡើយ នៅពេលដែលពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានសិទ្ធិជួបជុំ និងបង្កើតអង្គការវិជ្ជាជីវៈដើម្បីបំពេញការងារសង្គម៖ «យើងមានសិទ្ធិចូលរួម យើងមានសិទ្ធិជួបជុំ មានសិទ្ធិប្រមូលផ្ដុំបង្កើតសមាគម សហជីព អង្គការ។ ច្បាប់នេះរឹតត្បិតខ្លាំងខុសពីធម្មតា គ្មានប្រយោជន៍សោះណា ច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការ សង្គមស៊ីវិល...»។
អ្នកគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសឃ្លាំមើលការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត ដែលចូលរួមការតវ៉ានៅខាងមុខរដ្ឋសភា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា មានប្រសាសន៍ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ដែលកំពុងឋិតក្នុងដៃរដ្ឋសភានេះ មានចរិតនយោបាយបម្រើប្រយោជន៍របស់គណបក្សកាន់អំណាច។
លោក អំ សំអាត៖ «មិនបានបម្រើផលប្រយោជន៍សង្គម និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ឬក៏មិនបានលើកស្ទួយ ឬការពារទៅដល់ការបង្កើតអង្គការ សមាគម និងសិទ្ធិក្នុងការធ្វើសកម្មភាពរបស់អង្គការសមាគមទេ ផ្ទុយទៅវិញ គឺជាការបំបិទសំឡេងរបស់អង្គការ សហគមន៍មូលដ្ឋានដែលកំពុងមានជាង ២៥.០០០ហ្នឹង ហើយក៏បំបិទសំឡេងរិះគន់ពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះ»។
បទចម្រៀងដដែលនេះបាននាំអ្នកបន្ទរអោយស្រែកថា "ទេ" ដែលសំដៅថា និយាយថាទេចំពោះការបង្កើតអោយមានច្បាប់ស្ដីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល៖ «សូមថាតាមខ្ញុំ យើងមិនត្រូវការទេ..ទេៗៗៗៗ»។
សហគមន៍ដែលមានជម្លោះដីធ្លីដែលស្រែកទេៗតាមបទចម្រៀងនេះ បាននាំគ្នាចងអូសបដា ដែលសរសេរថា "ច្បាប់ស្ដីពីអង្គការសមាគមមិនមែនរដ្ឋាភិបាល" ដើរដង្ហែលើផ្លូវខាងមុខរដ្ឋសភា បន្ទាប់មកបានដុតបដានោះចោលខាងមុខរដ្ឋសភា៖ «បដិសេធទាំងអស់គ្នា! ដុតវាចោលទៅ...!»។
តំណាងសហគមន៍មួយរូប អ្នកស្រី ទេព វន្នី ដើរបណ្ដើរស្រែកបណ្ដើរថា ជាពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ និងជាអ្នកការពារសិទ្ធិដីធ្លី អ្នកស្រីមិនចង់អោយមានច្បាប់នេះឡើយ៖ «ថាពលរដ្ឋខ្មែរមិនចង់បានច្បាប់នេះទេ មែនទេ? ព្រោះច្បាប់នេះផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញមែនអត់?...»។
ចំពោះនាយកលេខាធិការដ្ឋានការងារពិសេសសិទ្ធិលំនៅឋាន លោក សៀ ភិរម្យ មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមអង្គការសមាគមដែលបំពេញការងារតាមមូលដ្ឋាន គឺជាអ្នកទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ថ្មីនេះ។ លោកសំណូមពរអោយមានការពិគ្រោះយោបល់ច្បាប់នេះអោយបានទូលំទូលាយជាមុនសិន ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋសភាពិតជាត្រូវការច្បាប់នេះដោយខានមិនបាន៖ «ត្រូវពិគ្រោះយោបល់អោយបានទូលំទូលាយ ហើយអោយបានយូរ ហើយទទួលយកនូវអ្វីដែលក្ដីបារម្ភរបស់សង្គមស៊ីវិល ពលរដ្ឋ សហជីព សមាគមផ្សេងៗហ្នឹង ធ្វើម៉េចអោយពួកគាត់អាចទទួលយកបាន។ បើយើងចេញច្បាប់មួយមានន័យថា ជញ្ជីងសម្រាប់ថ្លឹងអោយមានភាពស្មើគ្នា មានន័យថា ប្រជាពលរដ្ឋទទួលផលប្រយោជន៍ពីច្បាប់ហ្នឹងទាំងអស់គ្នា អ៊ីចឹងបើសិនជាច្បាប់ហ្នឹងចេញមក បានផលប្រយោជន៍តែមួយក្រុមណានោះ ហើយមួយក្រុមទៀតត្រូវបាត់បង់ប្រយោជន៍ អ៊ីចឹងតើយើងខំចេញច្បាប់ហ្នឹងមានន័យអី?»។
យ៉ាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសជាញឹកញយហើយថា កម្ពុជាជាឋានសួគ៌នៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ហើយក៏ដល់ពេលដែរ ដែលត្រូវបង្កើតច្បាប់នេះ។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង បានថ្លែងនៅចំពោះមុខឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកថា រដ្ឋាភិបាលធ្លាប់បើកអោយមានការពិភាក្សាច្រើនលើកច្រើនគ្រាហើយ ទើបមានសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ៖ «សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នោះ បច្ចុប្បន្នបានទៅដល់រដ្ឋសភា ជាសេចក្ដីព្រាងច្បាប់មួយដែលជាលទ្ធផលនៃការពិភាក្សាច្រើនលើកច្រើនសា ហើយជាស្មារតីដើម្បីលើកកម្ពស់តួនាទីរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសិទ្ធិសេរីភាពនោះ យើងបានកាត់បន្ថយ ឬដកចេញនូវចំណុចដែលជាការលំបាករបស់ក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល សមាគម។ ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាដែលអាចថា នៅសេសសល់ យើងខ្ញុំនឹងខិតខំទទួលយកនូវមតិទាំងឡាយបន្តទៀត ដើម្បីកែលំអអោយកាន់តែប្រសើរថែមទៀត»។
យ៉ាងណារដ្ឋសភាបានកំណត់រួចហើយថា នឹងបើកកិច្ចប្រជុំដើម្បីអនុម័តច្បាប់នេះ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ខាងមុខ ហើយនៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា រដ្ឋសភា បើកអោយមានសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ច្បាប់នេះដែរ៕
យុទ្ធនាការប្រឆាំងច្បាប់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលត្រូវបានរារាំង
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។