ក្រសួង​យុត្តិធម៌ រំលឹក​ដល់​យុវជន ឲ្យ​ជៀស​ឆ្ងាយ​ពី​សកម្មភាព​ទំនើង ដែល​អាច​ប្រឈម​នឹង​វិធានការ​ច្បាប់

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ ក្រើន​រំលឹក​ដល់​យុវជន ឲ្យ​ជៀស​ឆ្ងាយ​ពី​សកម្មភាព​ទំនើង ដែល​ប្រឈម​នឹង​ការ​ចាត់​វិធានការ​ច្បាប់។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល ចង់​ឃើញ​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច អនុវត្ត​នូវ​វិធានការ​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្មេង​ទំនើង​ឲ្យ​ដូច​ជា​ភ្លៀង​រលឹម។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន អំពាវនាវ​ដល់​យុវជន​ជៀស​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​អំពី​សកម្មភាព​ក្មេង​ទំនើង ព្រោះ​ថា​លទ្ធផល​នៃ​សកម្មភាព​នេះ គ្មាន​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ប៉ះពាល់​ដល់​អាយុជីវិត និង​រង​វិធានការ​ច្បាប់​ឡើយ ។ លោក​ថ្លែង​បែប​នេះ នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន ស្ដីពី​ក្មេង​ទំនើង នៅ​ទីស្ដីការ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ នៅ​រសៀល​ថ្ងៃទី ២៥ ខែ​ធ្នូ។

លោក ជិន ម៉ាលីន៖«សូម​អំពាវនាវ​ដល់​អាណាព្យាបាល លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ យកចិត្តទុកដាក់​តាម​ដាន​នូវ​សកម្មភាព​របស់​កូន សកម្មភាព​របស់​សិស្ស យកចិត្តទុកដាក់​អប់រំ​ទូន្មាន​ប្រៀនប្រដៅ គាត់​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​កូន​ល្អ សិស្ស​ល្អ​ជៀស​ផុត​ពី​អំពើ​អបាយមុខ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ជាពិសេស ផ្ដាំផ្ញើ​ទៅ​ដល់​ប្អូនៗ​ជា​យុវជន អ្នក​ជា​ក្មេង​ទំនើង ប្រឈម​មុខ​នឹង​ផ្លូវ​ច្បាប់​ថា ខិតខំ​កែប្រែ​ខ្លួន​ដើម្បី ក្លាយ​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​ក្នុង​សង្គម ហើយ​ចំពោះ​ក្មេង​ដទៃ​ទៀត ធ្វើ​ម៉េច​កុំ​យក​គំរូ​តាម ព្រោះ​កាល​ណា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្មេង​ទំនើង​ហើយ គឺ​ថា លទ្ធផល​មាន​តែ​ពីរ ឬ​បី​ហ្នឹង​ទេ គឺ​បើ​មិន​បាត់បង់​ជីវិត ក៏​របួស​ស្នាម​ដែរ ហើយ​មួយ​ទៀត គឺ​អត់​រួច​ផុត​ពី​សំណាញ់​ច្បាប់​នោះ​ទេ»។

ការ​រៀបចំ​ធ្វើសន្និសីទ​ស្ដីពី ក្មេង​ទំនើង ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ករណី​ក្មេង​ទំនើង មួយ​ចំនួន បាន​កើត​ឡើង​ក្នុង​រូបភាព​ឃោរឃៅ និង​កាច​សាហាវ​នៅ​តាម​បណ្ដា​រាជធានី​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន។ រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក កេង សុម៉ារិទ្ធ បាន​ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​នេះ​ថា បញ្ហា​ក្មេង​ទំនើង ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​សំណុំ​រឿង​អាទិភាព​ចំនួន​៤ នៅ​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​ជំរុញ និង​ដោះស្រាយ​រឿង​ក្ដី​នៅ​តាម​តុលាការ ។ លោក ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​រយៈពេល​ជាង៧ខែ (២១២ថ្ងៃ) នៃ​ការ​អនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​នេះ សាលាដំបូង និង​អយ្យការ​អម​សាលាដំបូង​រាជធានី-ខេត្ត បាន​ទទួល​សំណុំ​រឿង​សរុប ជាង​២ពាន់ (២១១៥) សំណុំរឿង ហើយ​ចាត់​ការ​បាន​ជាង​១ពាន់​៥រយ​សំណុំរឿង (១៥៧៩) និង​នៅ​សល់​ជាង ៥រយ​សំណុំ​រឿង (៥៣៦)។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ ក៏​ពន្យល់​អំពី​ការ​ចាត់​វិធានការ​រដ្ឋបាល​ដូចជា​ការ​សុំ​ទោស ការ​ធ្វើ​កិច្ច​សន្យា​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្មេង​ទំនើង ការ​ធ្វើ​ពលកម្ម ចំពោះ​ករណី​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ទង្វើ​ពុំ​បង្ក​ព្យសនកម្ម ឬ​ខូចខាត​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​បុគ្គល និង​សង្គម ។ ចំណែក​ឯ សកម្មភាព​ក្មេង​ទំនើង ដូចជា​ការ​ប្រើប្រាស់​អំពើ​ហិង្សា បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​របួស​ស្នាម ឬ​បង្ក​ឡើង​ជា​ក្រុម និង​មាន​ព្យសនកម្ម ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម និង​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​សាធារណៈ នឹង​ប្រឈម​វិធានការ​ច្បាប់ ស្របតាម​ទង្វើ​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត ។

ទាក់ទិន​នឹង​រឿង​នេះ នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ច​ការ​ទូទៅ នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត មាន​ប្រសាសន៍​ថា បញ្ហា​ក្មេង​ទំនើង​មិន​មែន​ជា​បញ្ហា​ថ្មី​ឡើយ​សម្រាប់​កម្ពុជា ។ លោក ថា ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ មាន​ប្រសិទ្ធភាព អាជ្ញាធរ​គួរតែ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដោយ​តម្លាភាព និង​មិន​រើស​មុខ​ចំពោះ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​បើ​ទោះ​បី​ជា ពួកគេ​មាន​សែស្រឡាយ​ធំ​កម្រិត​ណាក៏ដោយ។

លោក អំ សំអាត៖«បញ្ហា​ក្មេង​ទំនើង​កើត​ចេញ​ពី​ឫសគល់​ច្រើន ទី១ គឺ​ការ​អប់រំ តាម​គ្រួសារ សហគមន៍​របស់​ពួកគាត់​ធ្វើ​ម៉េច​ឲ្យ​ក្មេងៗ មាន​សីលធម៌ មាន​ការ​គោរព​គ្មាន ការ​ខិតខំ​រៀនសូត្រ​ជាដើម គឺ​ផ្ដើម​ចេញ​ពី​គ្រួសារ និង​សហគមន៍ ។ គ្រួសារ​ខ្លះ ក្មេង​ខ្លះ​អាង​តែ​ឪពុកម្ដាយ​មាន​លុយ​កាក់ ឬ​មាន​អំណាច មិន​ខ្លាច​អ្វី ហើយ​ធ្វើ​អ្វី​តាម​ទំនើង​ចិត្ត ហៅ​ថា ក្មេង​ទំនើង បង្ក​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ដល់​សង្គម»។

អ្នក​ឃ្លាំមើល​មួយ​ចំនួន លើកឡើង​ថា ក្មេង​ទំនើង អាច​ជា​ជន​រងគ្រោះ នៃ​ឥទ្ធិពល​អវិជ្ជមាន​នៃ​សង្គម ក្រោម​ហេតុ​ថា ពួកគេ​កើត​មក​ក្នុង​គ្រួសារ​បែក​បាក់ ឬ​គ្រួសារ​ដែល​មាន​អំពើ​ហិង្សា ខ្វះ​ភាព​កក់ក្ដៅ និង​ខ្វះ​ការ​អប់រំ​ទូន្មាន​ពី​អាណាព្យាបាល​ជាដើម។ ក្មេង​ទំនើង​ខ្លះទៀត កើត​មក​ពី​បរិស្ថាន​សង្គម ឬ​កន្លែង​រស់នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​របស់​ពួកគេ ដូចជា​ពួកគេ​រស់នៅ​ក្នុង​តំបន់ ដែល​សម្បូរ​ដោយ អ្នក​ប្រើប្រាស់​គ្រឿង​ស្រវឹង និង​អ្នក​និយម​ប្រើប្រាស់​ហិង្សា​មក​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជាដើម។ ចំណែក​ក្មេង​ទំនើង​ខ្លះ កើតឡើង​ពី​ការ​សេពគប់​មិត្តភក្ដិ នាំទៅ​រក​ផ្លូវ​ខុស ហើយ​ខ្លះ​ទៀត ក៏​អាច​កើត​ឡើង​ពី​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន តាម​បណ្ដាញ​ទំនាក់​ទំនង​សង្គម ដែល​មាន​ចរិត​ហិង្សា​និយម អូសទាញ​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​អំពើ​ហិង្សា​ជាដើម។

កន្លង​ទៅ​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​ក្មេង​ទំនើង​របស់​អាជ្ញាធរ​ក៏​រង​ការ​រិះគន់​ពី​មហាជន​ខ្លះ​ដែរ ដោយសារ​ករណី​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ក្មេង​ទំនើង​ខ្លះ ដែល​មើល​ទៅ​ពួកគេ​គួរ​ទទួល​បាន​ត្រឹម​ការ​អប់រំ ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ ហាក់​ពុំ​បាន​ស៊ើប​អង្កេត និង​ស្រាវជ្រាវ​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់ ហើយ​បាន​កសាង​សំណុំរឿង​ទៅ​តុលាការ និង​ឃាត់​ខ្លួន​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ជាដើម ខណៈ​ភាគច្រើន នៃ​ជន​សង្ស័យ​ទាំង​នោះ​ជា​អនីតិជន និង​យុវជន កំពុង​សិក្សា​នៅ​ថ្នាក់​អនុវិទ្យាល័យ វិទ្យាល័យ និង​សាកល​វិទ្យាល័យ​ជាដើម ជាដើម ដែល​ពលរដ្ឋ​បារម្ភ​ថា អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគេ​បាត់បង់​ឱកាស​សិក្សា និង​ក្លាយ​ជា​បន្ទុក​ធ្ងន់ធ្ងរ​របស់​សង្គម​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។