មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលស្នើឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តកំពត ពិនិត្យឡើងវិញ និងចាត់វិធានការលើក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលកំពុងធ្វើអាជីវកម្មកាយថ្មភ្នំ ប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពលរដ្ឋ។
សំណើនេះធ្វើឡើង ក្រោយពីក្រុមហ៊ុនផលិតថ្មកំបោរមួយ បានប្រើសារធាតុគីមីបំផ្ទុះភ្នំ ខ្វះបច្ចេកទេស បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពលរដ្ឋ និងប៉ះពាល់លំនៅឋានអ្នកភូមិ។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តកំពត និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធចាត់វិធានការច្បាប់ លើក្រុមហ៊ុនផលិតថ្មកំបោរមួយដែលពួកគេមិនស្គាល់ឈ្មោះបានប្រើសារធាតុគីមីបំផ្ទុះថ្មភ្នំ បណ្ដាលឱ្យកម្ទេចកន្ទីថ្មហុយគ្របដណ្ដប់មួយផ្នែក លើភូមិឋានរបស់អ្នកស្រុក។
បាតុភាពនេះកើតឡើង ក្នុងភូមិច្រកឃ្លៃឃុំទូកមាសខាងលិច ស្រុកបន្ទាយមាស បណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋ ៤នាក់រងរបួស និងខូចខាតលំនៅឋាន ព្រមទាំងងាប់គោចំនួន ២ក្បាល កាលពីថ្ងៃទី ១៤ តុលា ។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកប្រចាំខេត្តកំពត លោក យន់ ផល្លី ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៦ តុលាថា មន្ត្រីជំនាញត្រូវចាត់វិធានការឱ្យក្រុមហ៊ុនទទួលខុសត្រូវករណីនេះ និងផ្ដល់សំណងប៉ះប៉ូវការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកស្រុក។
លោកថា ពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសាររស់នៅជុំវិញភ្នំ ត្អូញត្អែរពីផលប៉ះពាល់សុខភាព ដោយសារថ្មហុយ និងសំឡេងរំខាន ដែលអាជ្ញាធរគួរតែដោះស្រាយ ឱ្យច្បាស់លាស់ ចៀសវាងបាតុភាពនេះកើតមានជាថ្មីទៀត។
លោក យន់ ផល្លី៖«អត់ទេ គាត់ថា បច្ចេកទេសអ៊ីចឹងដែរ។ គាត់ថា គេធ្វើខុសបច្ចេកទេស ឮនិយាយតែប៉ុណ្ណឹង ហើយខាងក្រសួងខាងមន្ទីរគេមានការពិនិត្យឡើងវិញចំពោះរឿងទាំងអស់នោះ»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលសង្កេតឃើញថា នៅខេត្តកំពតមានភ្នំយ៉ាងហោចណាស់ ១៥ភ្នំកំពុងប្រឈមការកាយកម្ទេចធ្វើអាជីវកម្ម ពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងក្រុមអ្នកមានលុយមានអំណាច។ ភ្នំខ្លះកាយយកថ្ម ភ្នំខ្លះទៀតកាយធ្វើសំណង់ និងថ្មកំបោរ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សម្រស់ធម្មជាតិ និងអត្តសញ្ញាណភូមិកំណើតរបស់អ្នកស្រុក។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺរឿងនេះ ពីអភិបាលខេត្តកំពត លោក ម៉ៅ ធនិន និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោក កែវ រនតៈ បាននៅឡើយទេនៅថ្ងៃទី ១៦ តុលាដោយទូរស័ព្ទហៅចូលច្រើនដងតែគ្មានអ្នកលើក ។
រីឯអ្នកនាំពាក្យក្រសួងរ៉ែ លោក អ៊ឹង ឌីប៉ូឡា ក៏វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចសុំការបំភ្លឺបានដែរ នៅថ្ងៃដដែលនេះ។
ទោះជាយ៉ាងណា កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលលោក កែវ រតនៈ បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយ បញ្ជាឲ្យមន្ត្រីបញ្ឈប់ផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្មកាយភ្នំយកថ្ម ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនណាមួយ មិនអនុវត្តនីតិវិធីរបស់ក្រសួង និងមិនបានសិក្សាពីផលប៉ះពាល់ត្រឹមត្រូវ។
លោកថា ក្រសួងពាក់ព័ន្ធត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវឱ្យច្បាស់លាស់ មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យកាយភ្នំធម្មជាតិ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិជាតិ និងជាកេរមរកតដូនតា។
ក៏ប៉ុន្តែមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលមើលឃើញថា ចំណាត់ការរបស់ក្រសួងសាមី គឺគ្មានប្រសិទ្ធភាពនោះទេដោយសារអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិមិនអនុវត្តតាម និងមានអំពើពុករលួយ។
ជុំវិញរឿងនេះប្រធានសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គឹមហុង យល់ថា ក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលធ្វេសប្រហែស បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពលរដ្ឋ ត្រូវទទួលខុសត្រូវដោយមិនអាចលើកលែងបានឡើយ។
លោក ហេង គឹមហុង៖«អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានត្រូវតែរៀបចំសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅមន្ត្រីជំនាញ ដើម្បីបើកការស៊ើបអង្កេត ការពារកុំឱ្យកើតមានករណីនេះតទៀត។ ឯក្រុមហ៊ុនត្រូវតែទទួលខុសត្រូវទាំងការខូចខាត ហើយបើសិនជាពលរដ្ឋមានទុក្ខធ្ងន់ធ្ងរទៀត។ ត្រូវឡើងដល់ព្រហ្មទណ្ឌ ព្រោះការធ្វើស្ងាត់បែបនេះមិនអាចលើកលែងបានទេ»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលបន្ថែមថា សកម្មភាពកាយភ្នំធ្វើអាជីវកម្មក្នុងខេត្តកំពត កំពុងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសម្រស់ធម្មជាតិទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ បច្ចុប្បន្នភ្នំដែលក្រុមហ៊ុនកំពុងកាយកម្ទេចធ្វើអាជីវកម្មរួមមាន ភ្នំស្ដេចគង់ ភ្នំទទឹងទូកមាស ភ្នំមាស ភ្នំច្រលួញ ភ្នំកូនសត្វ ភ្នំខ្លុង និងភ្នំទិព្វ ជាដើម។
ច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ២០០១ មាត្រា ១៦ ចែងថា ភ្នំជាទ្រព្យសាធារណៈរបស់រដ្ឋមិនអាចលក់ដូរបានទេ ហើយទ្រព្យកម្មសិទ្ធិទាំងនោះ មិនអាចកំណត់អាជ្ញាយុកាលបានឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។