អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ស្នើ​ដល់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ពិនិត្យ​មើល​ការ​បណ្ដេញ​ដោយ​បង្ខំ​នៅ​តំបន់​អង្គរ

0:00 / 0:00

អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ស្នើ​ដល់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ថា ត្រូវ​លើក​ឡើង​នូវ​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បណ្ដេញ​ពលរដ្ឋ​ពី​តំបន់​អង្គរ​ទៅ​ទីតាំង​ថ្មី​ដោយ​មិន​បាន​​ផ្ដល់​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ជា​មូលដ្ឋាន​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ។ ការ​លើក​ឡើង​នេះ​ស្រប​ពេល​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​កំពុង​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិភាក្សា​ពី​ស្ថានភាព​នៅ​តំបន់​អង្គរ​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី១០ ដល់​ទី២៥ កញ្ញា នៅ​ទីក្រុង​រីយ៉ាដ (Riyadh) ប្រទេស​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (Saudi Arabia)។

អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១០ ខែកញ្ញា ស្នើ​ដល់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ថា ត្រូវ​តែ​ពិភាក្សា​អំពី​ស្ថានភាព​នៃ​ការ​បណ្ដេញ​ពល​រដ្ឋ​​ចេញ​ពី​លំនៅឋាន​ដោយ​បង្ខំ​នៅ​ជុំវិញ​តំបន់​អង្គរ ដែល​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក ក្រោយ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​នេះ​បាន​បញ្ជូន​លទ្ធផល​ស្រាវជ្រាវ​បឋម​ទៅ​អង្គការ​យូណេស្កូ (UNESCO)។

នាយករង​ផ្នែក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ប្រចាំ​តំបន់​របស់​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ថ្ងៃ​ទី១០ ខែ​កញ្ញា​ តាម​រយៈ​សេចក្ដី​ព័ត៌មាន អ្នកនាង​ ម៉ុនសេ វើរ៉ែ (Montse Ferrer) មាន​ប្រសាសន៍​ថា​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក មិន​ត្រូវ​ព្រងើយ​កន្តើយ​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដែល​មិន​ទទួល​យក​លទ្ធផល​នៃ​របាយការណ៍ ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បណ្ដេញ​ដោយ​បង្ខំ​ចំនួន ១ម៉ឺន​គ្រួសារ​ ចេញ​ពី​តំបន់​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត ក្រោម​ហេតុ​ផល​អភិរក្ស។

អ្នកនាង ម៉ុនសេ វើរ៉ែ ថា៖«រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​អះអាង​ថា​ការ​បណ្ដេញ​ចេញ​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ អ្នក​រស់​នៅ​ខុស​ច្បាប់​​ប៉ុណ្ណោះ ផ្ទុយ​ពី​ពលរដ្ឋ​ថា​​ជា​ភូមិ​ប្រពៃណី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​យើង​បង្ហាញ​ថា រដ្ឋ​មិន​បាន​ផ្ដល់​ភាព​ច្បាស់​លាស់​ថា​អ្នក​ណា​មាន​សិទ្ធិ​ស្នាក់​នៅ​ស្រប​ច្បាប់​។ មនុស្ស​ជាច្រើន​ដែល​ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​ចាកចេញ​បាន​ប្រាប់​យើង​ថា​គ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​បាន​រស់នៅ​អង្គរ​ជាច្រើន​ជំនាន់​មក​ហើយ​នូវ​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​ជឿ​ថា​ជា​ភូមិ​ប្រពៃណី»។

អ្នកនាង ម៉ុនសេ វើរ៉ែ បន្ត​ថា អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ក៏​បាន​ចង​ក្រង​ឯក​សារ​អំពី​ស្ថាន​ភាព​ក្រីក្រ​នៃ​ទីតាំង​លំនៅ​ថ្មី ដែល​គ្រួសារ​ត្រូវ​ផ្លាស់​ទៅ​រស់​នៅ ដែល​ទីតាំង​ទាំង​នោះ​មិន​មាន​លំនៅឋាន ឬ​បង្គន់​ទេ ហើយ​គ្រួសារ ដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្ដេញ​ចេញ តម្រូវ​ឱ្យ​សាង​សង់​ផ្ទះ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ ដែល​ផ្ទុយ​នឹង​ស្តង់ដារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ ដែល​ចែង​ថា ទីតាំង​ថ្មី ត្រូវ​តែ​មាន​ទាំង​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត លំនៅឋាន និង​អនាម័យ មុន​ពេល​មនុស្ស​ត្រូវ​ផ្លាស់​ទីលំនៅ។

ពលរដ្ឋ​ក្នុង​តំបន់​រុន​តាឯក លោក ឈូក កឿន និយាយ​ថា លោក និង​ឪពុក​ម្ដាយ​លោក​ជា​អ្នក​រស់​នៅ​តំបន់​អង្គរ​តាំង​ពី​ដើម​មក​ម្ល៉េះ ហើយ​លោក​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទៅ​ទីតាំង​ថ្មី​នៅ​តំបន់​រុនតាឯក តាម​គោល​ការណ៍​រដ្ឋាភិបាល។ លោក ឈូក កឿន ថា គ្រួសារ​លោក​បង្ខំ​ចិត្ត​លក់​ដី​មួយ​ផ្នែក​នៅ​ទីតាំង​ថ្មី​នោះ ដើម្បី​យក​លុយ​សង់​ផ្ទះ ព្រោះ​សំណង​ជាង ១លាន​រៀល ក្នុង​មួយ​គ្រួសារ​មិន​អាច​ឱ្យ​លោក​សង់​ផ្ទះ​ថ្មី​បាន​ទេ។

លោក ឈូក កឿន ថា ទោះ​បី​ជា​លោក​លក់​ដី​ខ្លះ ក៏​មិន​អាច​សង់​ផ្ទះ​ថ្មី​បាន​ដែរ ហើយ​ក្រុម​គ្រួសារ​លោក​សម្រេច​ចិត្ត​ខ្ចី​លុយ​ធនាគារ និង​បញ្ចាំ​ប័ណ្ណ​ក្រីក្រ​ថែម​ទៀត។ លោក ឈូក កឿន បន្ត​ថា កន្លង​មក ពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​រុនតាឯក​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះ​ធម្មជាតិ ដូចជា ខ្យល់​កន្ត្រាក់ និង​ទឹក​ជំនន់​ផង។

លោក ឈូក កឿន៖«នៅ​តំបន់​ថ្មី​នេះ វា​ស្រឡះ។ អត់​មាន​ដើមឈើ​ដើម​អី​ទេ។ វា​ប្រឈម​ជា​មួយ​នឹង​ខ្យល់​កន្ត្រាក់ ខ្យល់​អី ដែល​ប៉ះ​ផ្ទប់​ជាមួយ​នឹង​ភ្នំ​គូលែន​ទៅ​វា​ច្រាល​មក​បុក​ជា​មួយ​ផ្ទះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លះៗ ដែរ»។

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​មិន​ទាន់​អាច​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​រឿង​នេះ​ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​អប្សរា ឡុង កុសល ​និង​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែកញ្ញា។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ អ្នក​សម្រប​សម្រួល​គម្រោង​ធុរកិច្ច និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា លោក វណ្ណ សុផាត ថ្លែង​ថា ពលរដ្ឋ ដែល​បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទី​លំនៅ​ពី​តំបន់​អង្គរ​ទៅ​ទីតាំង​ថ្មី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កំណត់​នោះ កំពុង​ប្រឈម​បញ្ហា ដូច​ជា កង្វះ​ទឹក ភ្លើង និង​បង្គន់​ជា​ដើម។ លោក វណ្ណ សុផាត ថា រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​ទៅ​តាម​ការ​សន្យា ដើម្បី​ធានា​ថា ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​ថ្មី ត្រូវ​តែ​ប្រហាក់​ប្រហែល ឬ​ប្រសើរ​ជាង​ទី​តាំង​ចាស់។

លោក វណ្ណ សុផាត៖«អាជ្ញាធរ​ហ្នឹង​ត្រូវ​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ ហើយ​ត្រូវ​តែ​គោរព​ពាក្យ​សន្យា​របស់​ខ្លួន ប្រសិន​បើ​មិន​មាន​ការ​ធ្វើ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឬ​មាន​ទីតាំង​ច្បាស់​លាស់​ឱ្យ​ពួក​គាត់​ទេ អា​ហ្នឹង​គឺ​ថា ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគាត់​ឱ្យ​ហើយ»។

រដ្ឋាភិបាល​បាន​ឈូស​ឆាយ និង​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ លើ​ផ្ទៃ​ដី ១.១១២ហិកតារ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​រុនតាឯក ជា​ដី​សម្បទាន​សង្គមកិច្ច​សម្រាប់​ចែក​ជូន​ពលរដ្ឋ ដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្ដេញ​ចេញ ក្នុង​តំបន់​រមណីយដ្ឋាន​អង្គរ​ឱ្យ​ទៅ​នៅ​តំបន់​នោះ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា ការ​ផ្លាស់​ទៅ​រស់​នៅ​ទីតាំង​ថ្មី​ធ្វើ​ឱ្យ​ជីវិត និង​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ពួក​គេ​ពិបាក​ជាង​កន្លែង​ចាស់ ដោយ​សារ​តែ​អត់​ការងារ​ធ្វើ ខណៈ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​វិញ រដ្ឋាភិបាល​មិន​បាន​រៀបចំ​ឱ្យ​បាន​ល្អ​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​នោះ​ទេ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។