អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិស្នើដល់គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកថា ត្រូវលើកឡើងនូវបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្សដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបណ្ដេញពលរដ្ឋពីតំបន់អង្គរទៅទីតាំងថ្មីដោយមិនបានផ្ដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាមូលដ្ឋានដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ការលើកឡើងនេះស្របពេលគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកកំពុងបើកកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាពីស្ថានភាពនៅតំបន់អង្គរដែលប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ទី២៥ កញ្ញា នៅទីក្រុងរីយ៉ាដ (Riyadh) ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (Saudi Arabia)។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ស្នើដល់គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកថា ត្រូវតែពិភាក្សាអំពីស្ថានភាពនៃការបណ្ដេញពលរដ្ឋចេញពីលំនៅឋានដោយបង្ខំនៅជុំវិញតំបន់អង្គរ ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ក្រោយអង្គការអន្តរជាតិនេះបានបញ្ជូនលទ្ធផលស្រាវជ្រាវបឋមទៅអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO)។
នាយករងផ្នែកស្រាវជ្រាវប្រចាំតំបន់របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា តាមរយៈសេចក្ដីព័ត៌មាន អ្នកនាង ម៉ុនសេ វើរ៉ែ (Montse Ferrer) មានប្រសាសន៍ថាគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មិនត្រូវព្រងើយកន្តើយចំពោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលមិនទទួលយកលទ្ធផលនៃរបាយការណ៍ ដែលបានរកឃើញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបណ្ដេញដោយបង្ខំចំនួន ១ម៉ឺនគ្រួសារ ចេញពីតំបន់ជុំវិញប្រាសាទអង្គរវត្ត ក្រោមហេតុផលអភិរក្ស។
អ្នកនាង ម៉ុនសេ វើរ៉ែ ថា៖«រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានអះអាងថាការបណ្ដេញចេញនេះគ្រាន់តែជា អ្នករស់នៅខុសច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ផ្ទុយពីពលរដ្ឋថាជាភូមិប្រពៃណី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការស្រាវជ្រាវរបស់យើងបង្ហាញថា រដ្ឋមិនបានផ្ដល់ភាពច្បាស់លាស់ថាអ្នកណាមានសិទ្ធិស្នាក់នៅស្របច្បាប់។ មនុស្សជាច្រើនដែលត្រូវបង្ខំចិត្តចាកចេញបានប្រាប់យើងថាគ្រួសាររបស់ពួកគេបានរស់នៅអង្គរជាច្រើនជំនាន់មកហើយនូវអ្វីដែលពួកគេជឿថាជាភូមិប្រពៃណី»។
អ្នកនាង ម៉ុនសេ វើរ៉ែ បន្តថា អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិក៏បានចងក្រងឯកសារអំពីស្ថានភាពក្រីក្រនៃទីតាំងលំនៅថ្មី ដែលគ្រួសារត្រូវផ្លាស់ទៅរស់នៅ ដែលទីតាំងទាំងនោះមិនមានលំនៅឋាន ឬបង្គន់ទេ ហើយគ្រួសារ ដែលត្រូវបានបណ្ដេញចេញ តម្រូវឱ្យសាងសង់ផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួន ដែលផ្ទុយនឹងស្តង់ដារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ដែលចែងថា ទីតាំងថ្មី ត្រូវតែមានទាំងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត លំនៅឋាន និងអនាម័យ មុនពេលមនុស្សត្រូវផ្លាស់ទីលំនៅ។
ពលរដ្ឋក្នុងតំបន់រុនតាឯក លោក ឈូក កឿន និយាយថា លោក និងឪពុកម្ដាយលោកជាអ្នករស់នៅតំបន់អង្គរតាំងពីដើមមកម្ល៉េះ ហើយលោកត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទៅទីតាំងថ្មីនៅតំបន់រុនតាឯក តាមគោលការណ៍រដ្ឋាភិបាល។ លោក ឈូក កឿន ថា គ្រួសារលោកបង្ខំចិត្តលក់ដីមួយផ្នែកនៅទីតាំងថ្មីនោះ ដើម្បីយកលុយសង់ផ្ទះ ព្រោះសំណងជាង ១លានរៀល ក្នុងមួយគ្រួសារមិនអាចឱ្យលោកសង់ផ្ទះថ្មីបានទេ។
លោក ឈូក កឿន ថា ទោះបីជាលោកលក់ដីខ្លះ ក៏មិនអាចសង់ផ្ទះថ្មីបានដែរ ហើយក្រុមគ្រួសារលោកសម្រេចចិត្តខ្ចីលុយធនាគារ និងបញ្ចាំប័ណ្ណក្រីក្រថែមទៀត។ លោក ឈូក កឿន បន្តថា កន្លងមក ពលរដ្ឋនៅតំបន់រុនតាឯកប្រឈមនឹងគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជា ខ្យល់កន្ត្រាក់ និងទឹកជំនន់ផង។
លោក ឈូក កឿន៖«នៅតំបន់ថ្មីនេះ វាស្រឡះ។ អត់មានដើមឈើដើមអីទេ។ វាប្រឈមជាមួយនឹងខ្យល់កន្ត្រាក់ ខ្យល់អី ដែលប៉ះផ្ទប់ជាមួយនឹងភ្នំគូលែនទៅវាច្រាលមកបុកជាមួយផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋខ្លះៗ ដែរ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបរឿងនេះពីអ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ឡុង កុសល និងអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានទេ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងធុរកិច្ច និងសិទ្ធិមនុស្សរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក វណ្ណ សុផាត ថ្លែងថា ពលរដ្ឋ ដែលបានផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅពីតំបន់អង្គរទៅទីតាំងថ្មីដែលរដ្ឋាភិបាលកំណត់នោះ កំពុងប្រឈមបញ្ហា ដូចជា កង្វះទឹក ភ្លើង និងបង្គន់ជាដើម។ លោក វណ្ណ សុផាត ថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែអនុវត្តទៅតាមការសន្យា ដើម្បីធានាថា ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ថ្មី ត្រូវតែប្រហាក់ប្រហែល ឬប្រសើរជាងទីតាំងចាស់។
លោក វណ្ណ សុផាត៖«អាជ្ញាធរហ្នឹងត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវ ហើយត្រូវតែគោរពពាក្យសន្យារបស់ខ្លួន ប្រសិនបើមិនមានការធ្វើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឬមានទីតាំងច្បាស់លាស់ឱ្យពួកគាត់ទេ អាហ្នឹងគឺថា ត្រូវតែធ្វើឱ្យពួកគាត់ឱ្យហើយ»។
រដ្ឋាភិបាលបានឈូសឆាយ និងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ លើផ្ទៃដី ១.១១២ហិកតារ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍តំបន់រុនតាឯក ជាដីសម្បទានសង្គមកិច្ចសម្រាប់ចែកជូនពលរដ្ឋ ដែលត្រូវបានបណ្ដេញចេញ ក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរឱ្យទៅនៅតំបន់នោះ។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ពលរដ្ឋអះអាងថា ការផ្លាស់ទៅរស់នៅទីតាំងថ្មីធ្វើឱ្យជីវិត និងជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេពិបាកជាងកន្លែងចាស់ ដោយសារតែអត់ការងារធ្វើ ខណៈហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិញ រដ្ឋាភិបាលមិនបានរៀបចំឱ្យបានល្អសម្រាប់ពលរដ្ឋរស់នៅនោះទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។