ពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនៅក្នុងខេត្តកោះកុងស្វាគមន៍សហរដ្ឋអាមេរិក ដាក់ទណ្ឌកម្មក្រុមហ៊ុនចិនមួយឈ្មោះ យូ ឌីជី (UDG) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សក្នុងគម្រោងវិនិយោគនៅកម្ពុជា។ក្រសួងរតនាគារអាមេរិកថា ចិន បានប្រើប្រាស់គម្រោងរបស់ក្រុមហ៊ុននេះនៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រីកមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនក្នុងការពង្រីកអំណាចរបស់ចិននៅលើសាកលលោក។
ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដែលរងគ្រោះដោយសារគម្រោងវិនិយោគដ៏ ធំមួយរបស់ប្រទេសចិននៅស្រុកបុទុមសាគរ និងស្រុកគីរីសាគរខេត្តកោះកុង បាននាំគ្នាគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្ម កាលពីពេលថ្មីៗ នេះទៅលើក្រុមហ៊ុន យូឌីជី (UDG)។
ក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិកបានអះអាងថា ប្រទេសចិនបានប្រើប្រាស់គម្រោងរបស់ក្រុមហ៊ុន UDGនៅកម្ពុជា ដើម្បីជំរុញមហិច្ឆតាឆ្ពោះទៅរកគម្រោង កាន់កាប់អំណាចនៅទូទាំងពិភពលោក។សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មសហគ្រាសចិននៅកម្ពុជាក្រោមច្បាប់ ក្លូបល មែកនីតស្គី អ៊ែកធ៍ (Global Magnitsky) ដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីឆ្នាំ ២០១៧។
ទណ្ឌកម្មនេះសំដៅទៅលើ ការហាមឃាត់រាល់សកម្មភាពរបស់បុគ្គលណាមួយ ដែលមានភាគហ៊ុនចំនួន ៥០% ឬក៏ច្រើនជាងនេះ មិនឲ្យចូលមកកាន់ទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក ឬក៏ស្នាក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងត្រូវបានរារាំង រាល់ប្រតិបត្តិការរបស់បុគ្គលនោះ ហើយត្រូវតែរាយការណ៍ទៅការិយាល័យត្រួតពិនិត្យទ្រព្យសម្បត្តិបរទេស ដែលហៅកាត់ថា អូ អេហ្វ អេ ស៊ី (OFAC)។
អ្នករងគ្រោះជម្លោះដីធ្លីលោកស្រី សាំង ពុយ បញ្ជាក់ថា ក្រុមគ្រួសារលោកស្រី បានបាត់បង់ដីចំនួន២៥ហិកតារ នៅភូមិព្រែកស្មាច់ ឃុំកោះស្តេច ខេត្តកោះកុងដោយសារតែក្រុម ហ៊ុនUDG រំលោកយក។ លោកស្រីថាទណ្ឌកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិកនេះគឺជាសញ្ញាល្អមួយសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារការបាត់បង់ដីធ្លីមានកម្លាំងចិត្ត តស៊ូទាមទារដីធ្លីតទៅទៀត និងជាការដាក់សម្ពាធមួយទៀតដល់ក្រុមហ៊ុនចិនកុំអោយធ្វើអ្វីៗតាមតែអំពើចិត្តនៅពេលដែល បានត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានោះ៖ «ខ្ញុំឃើញថា ឥឡូវអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មហើយ គាត់បានដាក់ទណ្ឌកម្មមកលើក្រុមហ៊ុន UDG ហើយ។ បងក៏ស្របទៅតាមហ្នឹងដែរ ហើយក៏អរគុណដែរគាត់បាន ស្ដាប់ព័ត៌មានគាត់ឈរនៅខាងប្រជាជន ខ្មែរយើងអ៊ីចឹង។ បងក៏អរគុណដែរច៎ា។ តែការដាក់ទណ្ឌកម្មហ្នឹង បងនៅតែឃ្លាំមើល បងនៅតែចាំមើលថា តើគេកែលំអ ខ្លួនទេ ដោយសារតែទណ្ឌកម្មសារហ្នឹងច៎ា»។
ប្រតិកម្មរបស់ពលរដ្ឋនេះកើតឡើងដោយសារតែ អាមេរិករកឃើញថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានប្រើប្រាស់គម្រោងរបស់ក្រុមហ៊ុន UDG នៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រីកមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនក្នុងការពង្រីកអំណាចរបស់ចិន។
បើតាមរបាយការណ៍ សហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុននេះបានចុះបញ្ជីក្លែងបន្លំបោកប្រាស់ថាជាក្រុមហ៊ុនមានសញ្ជាតិកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានដីសម្បទានដល់ទៅ ៣៦.០០០ហិកតារ ក្នុងនោះបានបណ្ដាលឲ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាជាច្រើននាក់ត្រូវរងគ្រោះដោយសារការបណ្ដេញចេញពីដីធ្លីរបស់ពួកគេដោយបង្ខំ ការបំផ្លាញបរិស្ថាន និងផលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។
ក្រសួងរតនាគារអាមេរិកថែមទាំងព្រមានពីលទ្ធភាពនៃវត្តមានយោធាចិនជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅលើទឹកដីកម្ពុជាតាមរយៈគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នោះថែមទៀត។
បច្ចុប្បន្ននេះនៅមានប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជាង ២០០គ្រួសារទៀត ស្ថិតនៅក្នុងឃុំចំនួន ៥ ដែលរួមឃុំ ព្រែកខ្សាច់ ឃុំកោះស្ដេច ឃុំភ្ញីមាស និងឃុំតានួន មិនទាន់ចាកចេញពីលំនៅឋាននៅឡើយ។ពួកគេបានបន្តការតវ៉ារកដំណោះស្រាយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។
លោកស្រី ទិត្យ សេន រស់នៅភូមិ ភ្ញីមាស ឃុំភ្ញីមាស ស្រុកគីរីសាគរ ខេត្តកោះកុង មានប្រសាសន៍ថា លោកស្រី ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិ ទាំងអស់មានដីប្រមាណជាង ៦០ហិកតារ ក្រុមហ៊ុន UDG មិនបានផ្ដល់សំណងទេ។ លោកស្រីថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិក នេះនឹងធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនមួយនេះផ្លាស់ប្ដូរ ឥរិយា បទរបស់ខ្លួន ហើយងាកមកចរចា ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដោយសន្តិវិធី៖ «យើងគិតថា ពិភពលោកជាប្រទេសមហាអំណាចមួយគាត់ ក៏ប្រហែលជាគាត់ធ្វើបាន។ យើងសង្ឃឹមថា គាត់ប្រហែលជាធ្វើបាន។ មីងក៏សប្បាយចិត្តដែរ ដោយសារបានគាត់ធ្វើអ៊ីចឹង បានម៉ីង ក៏សប្បាយចិត្ត ដោយសារតែឈរខាងប្រជាពលរដ្ឋយើង។ ប៉ុន្តែមិនដឹងគេរឹតយើងយ៉ាងណាទៅទៀត ពលរដ្ឋយើងសាមញ្ញ តូចតាច»។
ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូខេត្តកោះកុង លោក ហួរ អ៊ីន បានប្រសាសន៍ថា គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍របស់ក្រុមហ៊ុនចិននេះ បានរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដោយសារការបណ្ដេញពលរដ្ឋចេញពីផ្ទះសម្បែងដោយបង្ខំ។លោកបន្ថែមថា របាយការណ៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុន UDG រំលោភសិទ្ធិមនុស្សនោះ ពិតជារឿងត្រឹមត្រូវ៖ «ខ្ញុំយល់ថា នៅក្នុងរបាយការណ៍ដែលដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ទៅលើក្រុមហ៊ុន UDG ហ្នឹង គឺមួយចំណុចដែលគេបានចែងអំពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា ការរំលោភដីធ្លីរបស់ពលរដ្ឋ។ នៅក្នុងចំណុចហ្នឹងគឺក្រុមហ៊ុន UDG ពិតជាបានរំលោភដីធ្លីរបស់ពលរដ្ឋ ដោយមិនមានការដោះស្រាយមែន ហើយប្រជាពលរដ្ឋ យើងឃើញហើយនៅតែឡើងតវ៉ា ទាំងនៅក្នុងខេត្ត ក៏ដូចជាឡើងទៅភ្នំពេញ គឺមានជាហូរហែ មិនទាន់បញ្ឈប់ទេ ដោយសារតែមិនទាន់មានការដោះស្រាយ»។
ក្រុមហ៊ុន UDG ទទួលបានដីសម្បទានចំនួន ៣៦.០០០ហិកតារ កាលពីឆ្នាំ២០០៨ សម្រាប់ជួលរយៈពេល ៩៩ឆ្នាំ ដើម្បីអភិវឌ្ឍ នៅក្នុងស្រុកចំនួនពីរ គឺស្រុកបទុមសាគរ និងគីរីសាគរ ខេត្តកោះកុង។ គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នេះ បានធ្វើអោយប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជាង ១ពាន់គ្រួសារ ត្រូវបានបណ្ដេញចេញដោយបង្ខំពីលំនៅឋាន។
ប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅសេសសល់ប្រមាណជាង ២០០គ្រួសារបានឡើងមកតវ៉ានៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីរួមខេត្តកោះកុង ដើម្បីរកដំណោះស្រាយឱ្យបានសមរម្យ ទៅតាមតម្លៃទីផ្សារ ដែលតម្រូវក្រុមហ៊ុន និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រកដោះស្រាយទៅតាមអ្វីដែកពលរដ្ឋរងគ្រោះចង់បានទេ។
ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី១១ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ របស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី បានឲ្យដឹងថា គណៈកម្មការអន្តរក្រសួងបានដោះស្រាយ ដោយ ១គ្រួសារទទួលបានដីលំនៅឋានទំហំ៥០ម៉ែត្រ គុណ ១០០ម៉ែត្រ ផ្ទះឈើមួយខ្នង និងថវិកាពី ៣៥០ដុល្លារ ទៅ ១ម៉ឺនដុល្លារ រួមទាំងដីចម្ការទំហំចាប់ពី ១ហិកតារ ទៅ ៦ហិកតារ ទៅតាមទំហំដីតូច ឬធំដែលពួកគេធ្លាប់កាន់កាប់។
ពលរដ្ឋរងគ្រោះលោកស្រី សាំង ពុយ អះអាងថា លោកស្រីក៏ដូចជាអ្នកដែលមកតវ៉ាកាលពីពេលថ្មីៗ នេះដែរ គឺដើម្បីទាមទារដីស្រែ និងដីចម្ការបន្ថែមដែលនៅសេសសល់ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារការដោះស្រាយកន្លងមកនោះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះទទួលបានដីចម្ការ ២ហិកតារ ថវិកា ១.៧០០ដុល្លារ និងដីលំនៅឋាន ៥០ម៉ែត្រ គុណនឹង ១០០ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។