ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងរស់នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ខកចិត្តចំពោះតុលាការខេត្តនេះថា បានកាត់ក្តីលម្អៀងទៅរកបុគ្គលមានអំណាច ក្នុងរឿងជម្លោះដីធ្លីរវាងអាជ្ញាធរស្រុក និងប្រជាពលរដ្ឋ ១១គ្រួសារ។ អ្នកភូមិថា បុរសឈ្មោះ អ៊ាង សៀវអន ធ្វើការនៅសាលាស្រុក បានលួចធ្វើប្លង់រឹង ប៉ះចំដីសមូហភាពសហគមន៍ ដែលពួកគេអាស្រ័យផលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។
ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង រស់នៅភូមិពុលុ ឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា កំពុងកើតទុក្ខមិនសុខចិត្ត ក្រោយពីតុលាការខេត្តមណ្ឌលគិរី ប្រកាសសាលក្រម ឱ្យអ្នកភូមិ ១១គ្រួសារ ចាញ់ក្តីក្នុងសំណុំរឿងជម្លោះដីធ្លី ដែលអ្នកភូមិចោទបុគ្គលមានអំណាចម្នាក់ឈ្មោះ អ៊ាង សៀវអន ថា បានលួចធ្វើប្លង់រឹង ប៉ះចំដីសមូហភាពសហគមន៍ក្នុងភូមិពុលុ។
កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ចៅក្រមអមសាលាដំបូងខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ញាណ សុវណ្ណ បានប្រកាសសាលក្រមបង្គាប់ឱ្យតំណាងពលរដ្ឋ ១១គ្រួសារ ឈ្មោះ ក្លាន ចូរ ចាញ់ក្តីដោយត្រូវប្រគល់ដីជាង ៤ហិកតាររុះរើផ្ទះមួយខ្នង និងផ្តល់សំណង ១០លានរៀល ជូនស្ត្រីឈ្មោះ គង់ សៀកហួរ ដែលត្រូវជាម្ដាយរបស់ លោក អ៊ាង សៀវអន ធ្វើការនៅសាលាស្រុក។ អ្នកភូមិថា បុរសឈ្មោះ អ៊ាង សៀវអន បានយកឈ្មោះម្ដាយបង្កើត គឺលោកស្រី គង់ សៀកហួរ ជំនួសលោកធ្វើជាដើមបណ្តឹងរឿងនេះ។
តំណាងពលរដ្ឋលោក ក្លាន ចូរ ចាត់ទុកសាលក្រមរបស់តុលាការជារឿងអយុត្តិធម៌ និងធ្វើបាបពលរដ្ឋ ១១គ្រួសារ ដែលមានជីវភាពពឹងផ្អែកលើដីនោះតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ មក។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមពលរដ្ឋ ១១គ្រួសារ បានគ្រប់គ្រងដីនៅតំបន់នោះជិត ៣០ឆ្នាំមកហើយ មានការទទួលស្គាល់ពីអាជ្ញាធរភូមិ/ឃុំ និងមានដាំដំណាំកាហ្វេ ប៊ើរ ស្វាយ ចេក រួមទាំងមានផ្ទះមួយខ្នងផងដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែដីទាំងនោះត្រូវបានលោក អ៊ាង សៀវអន លួចធ្វើប្លង់រឹងរំលោភយកទាំងស្រុង។ ពលរដ្ឋគ្រោងប្ដឹងទាស់ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ៖ « គាត់ ( តុលាការ ) កាត់ក្តីលម្អៀង គាត់អត់បើកដីកាហៅ ខ្ញុំផង។ កាត់កំបាំងមុខតុលាការគាត់យកលុយ គេទេដឹង បានគាត់កាត់ក្តីអ៊ីចឹង។ យកលុយបានឈ្នះភ្លាមអ៊ីចឹង បើថា គេកាត់អ៊ីចឹងខ្ញុំអត់ព្រមទេ » ។
អាស៊ីសេរី នៅមិនទាន់អាចទាក់ទង ចៅក្រមអមសាលាដំបូងខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ញាណ សុវណ្ណ និង អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តនេះ គឺលោក មាស ប្រុស ដើម្បីសុំការបំភ្លឺរឿងនេះបាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី ៣០ សីហា ។ រីឯដើមបណ្ដឹងលោក អ៊ាង សៀវអន ក៏មិនអាចទាក់ទងបានដែរ ដោយសារទូរសព្ទហៅចូលគ្មានអ្នកទទួល នៅថ្ងៃដដែលនេះ។
ចំណែកមេឃុំប៊ូស្រា លោក យឺត សារឿន ទទួលស្គាល់ថា ដីមានជម្លោះនោះ ជាដីសមូហភាពសហគមន៍ភូមិពុលុ ដែលពលរដ្ឋ ១១គ្រួសារ បានកាន់កាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ រហូតមក។តែយ៉ាងណាក្តី លោកថា ដីដែលមានប្លង់រឹង ជាសមត្ថកិច្ចដោះស្រាយ របស់តុលាការ៖ « ខ្ញុំបានបញ្ជាក់ដីរបស់គាត់មែន។ ខ្ញុំអត់ដឹងទេ ស្រេចតែគេទេ គ្រាន់តែខ្ញុំបញ្ជាកថា ដីរបស់គាត់ពិតប្រាកដ » ។
ជាមួយគ្នានេះ សមាជិកសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក គ្រើង តុលា មើលឃើញថា តុលាការមិនបានស្រាវជ្រាវ និងស៊ើបអង្កេតរឿងនេះឱ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយឡើយ។ លោកថា ដីនៅទីនោះជាដីសមូហភាពសហគមន៍ ដែលជនជាតិដើមភាគតិចស្នើសុំចុះបញ្ជីប្រើប្រាស់សមូហភាព។ លោកអស់សង្ឃឹមចំពោះការសម្រេចក្តីនៃសំណុំរឿងនេះ និងចាត់ទុកថា ពលរដ្ឋអស់ជំនឿចិត្តចំពោះតុលាការខេត្តមណ្ឌលគិរី៖ « យើងគិតថា វាអយុត្តិធម៌ នេះជាកន្លែងគាត់អាស្រ័យផលរាប់ជាឆ្នាំងបាយរបស់គាត់ អាងមានលុយទៅរំលោភ។ អាងតែស្គាល់អ្នកនេះ អ្នកនោះ។ មន្ត្រីសាលាស្រុកហ្នឹង គាត់ជាអ្នករំលោភ ព្រោះដីហ្នឹង ជាដីរបស់ពលរដ្ឋគាត់ធ្វើចម្ការរាប់ឆ្នាំមកម្ល៉េះ ក្នុងពេលឥលូវហ្នឹង បែរជាមានប្លង់ មានអី » ។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគម អាដហុក ខេត្តមណ្ឌលគិរីលោក អ៊ាង ម៉េងលី យល់ថា ប្រសិនបើមន្ត្រីជំនាញធ្វើប្លង់រឹង ឬប្លង់កម្មសិទ្ធិប៉ះចំដីសហគមន៍ ដែលកំពុងស្នើសុំចុះបញ្ជី គឺជារឿងមិនត្រឹមត្រូវនោះទេ។ លោកយល់ថា ការធ្វើប្លង់រឹង ជាន់ចំដីសហគមន៍ គឺជារឿងអយុត្តិធម៌ និងបង្កើតភាពស្មុគស្មាញច្រើនប៉ះពាល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច៖ « ករណីនេះ ខ្ញុំយល់ថា ការធ្វើប្លង់ជាន់លើដីសហគមន៍ គឺអត់មានភាពយុត្តិធម៌របស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ដែលគាត់អាស្រ័យផលលើទំនៀមទម្លាប់ដីរបស់គាត់ហ្នឹងហើយ » ។
សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចសង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរខ្លះបានឃុបឃិតគ្នាលួចធ្វើប្លង់រឹងប៉ះចំដីសមូហភាពសហគមន៍ និងព្រៃអភរិក្ស ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីនៅតែកើតមានច្រើន ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យជនជាតិដើមភាគតិចក្លាយជាជនរងគ្រោះ ប៉ះទង្គិចជាមួយអាជ្ញាធរ និងបុគ្គលមានអំណាច។ រីឯជនជាតិដើមភាគតិចខ្លះបានធ្លាក់ខ្លួនក្រតោកយ៉ាកបណ្ដាលឱ្យកូនចៅបោះបង់ការរៀនសូត្រដោយសារតែជម្លោះដីធ្លីនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។