ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំចំនួន២ ក្នុងស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កំពុងយំសោកស្ដាយដីស្រែ ដែលធ្លាប់បង្កបង្កើនផលអស់រយៈពេលជិត៣០ឆ្នាំ ដោយសារយន្តការវាស់វែង និងដោះដូរដីរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត។ ពួកគាត់ថា ក្រោយពីបាត់បង់ដីស្រែកន្លែងចាស់នេះទៅ ពួកគាត់អាចនឹងឈប់ធ្វើស្រែ ព្រោះដីទីតាំងថ្មី ដែលអាជ្ញាធរដោះដូរឱ្យនោះ ជាតំបន់ព្រៃ មានទីតាំងឆ្ងាយពីផ្ទះ និងមានទំហំតូច ហើយថែមទាំងគ្មានប្រព័ន្ធប្រឡាយទឹកថែមទៀត។
យន្តការដោះដូរដីតំបន់២ របស់រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពេលនេះ កំពុងធ្វើបាបប្រជាពលរដ្ឋ ២២០គ្រួសារ នៅឃុំភ្នំលៀប និងឃុំប្រាសាទ ឱ្យបាត់បង់ដីកសិកម្ម និងផ្ទះសម្បែង។
ពលរដ្ឋនៅឃុំប្រាសាទ ថ្លែងក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ដោយបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ថា អាជ្ញាធរ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បានចុះមកវាស់វែងដីតំបន់២ ដោយពួកគេមិនខ្វល់ខ្វាយពីសំឡេងទួញយំស្ដាយស្រណោះដី របស់ពលរដ្ឋឡើយ។ លោកបន្តថា ទិដ្ឋភាពនេះ ប្រៀបបាននឹងការចាប់ផ្ដើមជីវិតថ្មី ក្រោយពេលចេញពីរបបខ្មែរក្រហមដែរ ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋ ពឹងផ្អែកលើដីស្រែនេះទាំងស្រុង ដើម្បីអាស្រ័យផល និងចិញ្ចឹមជីវិត។
ពលរដ្ឋលាក់ឈ្មោះ៖«គឺធ្វើល្បិចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋព្រមកត់ឈ្មោះផ្ដិតមេដៃ ថានឹងស្នើសុំឱ្យប្រជាជនអាស្រ័យផលលើដីទីតាំងចាស់។ តាមពិតអត់មែនទេ គឺឱ្យប្រជាជនផ្ដិតមេដៃទទួលថា ព្រមទទួលយកដីតាមទីតាំងដែលបានចាប់ឆ្នោតបាន។ ប្រជាជនខាង(ភូមិ)កាបៅ យំបោកខ្លួន ចុះស្នាមមេដៃយើងនៅគេ ហើយគេគំរាម បើយើងផ្ដិតមេដៃនេះហើយ អ្នកដែលតវ៉ាទៀត គេនឹងចាប់ដាក់គុក»។
កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា មន្ត្រីរដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជិត ១០០នាក់ បានចុះវាស់វែងដីតំបន់២ ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកប្រាសាទ ខណៈពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់ដីចាស់ បានលុតជង្គង់ យំក្រាបសំពះបន់ស្រន់ដល់អ្នកតាម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី សុំដីត្រឡប់មកវិញ។ ក្រៅពីគំរាមកំហែងប្រជាពលរដ្ឋមិនឱ្យតវ៉ាហើយនោះ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បានចាប់គ្រាកពលរដ្ឋដែលបានថតរូប និងចាប់យកទូរស័ព្ទលុបរូបភាពទាំងនោះចោលថែមទៀតផង។
នៅមុនការចុះវាស់វែងដីតំបន់២ នៅស្រុកប្រាសាទ នេះ អាជ្ញាធរបានឱ្យពលរដ្ឋផ្ដិតមេដៃទទួលយកដីស្រែចាស់ ក៏ប៉ុន្តែ អាជ្ញាធរបែរជាយកស្នាមមេដៃនោះ មកអះអាងថា ពលរដ្ឋបានទទួលយកយន្តការចាប់ឆ្នោតដោះដូរដីទៅវិញ។
មូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានភាពច្របូកច្របល់នេះ គឺដោយសាររដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីខែកក្កដា បានប្រមូលដីប្រជាពលរដ្ឋអាស្រ័យផលនៅតំបន់២ ទាំងអស់ ដាក់ផ្ដុំគ្នា និងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើការចាប់ឆ្នោត យកក្បាលដីសាជាថ្មី ដើម្បីដំណើរការកំណត់ព្រំប្រទល់តំបន់២។ ក៏ប៉ុន្តែ ការចាប់ឆ្នោតនេះ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមិនសប្បាយចិត្ត ព្រោះថាដីដែលពួកគាត់ចាប់ឆ្នោតបាន មានទីតាំងដាច់ស្រយាល គ្មានប្រឡាយទឹក និងមានទំហំតូចជាងដីអាស្រ័យផលចាស់។ ក្នុងនោះ មានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ បានប្រទូសរ៉ាយគ្នា ដោយសារម្ចាស់ដីចាស់ មិនព្រមប្រគល់ដីទៅឱ្យម្ចាស់ថ្មី។
យន្តការវាស់វែង និងចាប់ឆ្នោតដូរដីនៅតំបន់២ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋ ២២០គ្រួសារ ក្នុងស្រុកព្រះនេត្រព្រះ និងស្រុកមង្គលបុរី ដោយដីកសិកម្ម ដែលពួកគាត់អាស្រ័យផលសរុប មានចំនួន ១ពាន់ ៦រយហិកតារ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរកាត់ឆ្វៀលឱ្យ មានចំនួនតែ ៧៥០ហិកតារប៉ុណ្ណោះ។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទង អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុំ រាត្រី និងមេឃុំភ្នំលៀប លោក សួន សំផុង ដើម្បីសុំការបកស្រាយបានទេ នៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបែងចែកដីបឹងទន្លេសាប ជា ៣តំបន់ ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់ការគ្រប់គ្រង។ ក្នុងនោះដីតំបន់៣ ជាដីដែលមិនអាចអាស្រ័យផល និងមិនអាចធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិបានឡើយ។ ចំណែកតំបន់២ ជាដីដែលអាចអាស្រ័យផល តែមិនអាចធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ និងតំបន់១ ជាដីដែលអាចអាស្រ័យផល និងអាចធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិបានផងដែរ។
កាលពីឆ្នាំ២០២២ នៅមុនពេលរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរនៅតាមខេត្តជាប់បឹងទន្លេសាប កាត់ឆ្វៀលដីតំបន់២ ដែលប្រជាពលរដ្ឋអាស្រ័យផលលើសពី ១០ឆ្នាំ ត្រូវផ្ដល់កម្មសិទ្ធិ ឱ្យពួកគាត់កាន់កាប់។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំការិយាល័យអង្គការលីកាដូ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ិន គង់ជិត មានប្រសាសន៍ថា ទង្វើរបស់អាជ្ញាធរ គឺជាការរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋ បន្ថែមពីលើភាពអយុត្តិធម៌ បន្ទាប់ពីពួកគាត់បានរងគ្រោះពីការបាត់បង់ដីកសិកម្ម។
លោក អ៊ិន គង់ជិត៖«អាជ្ញាធរបានព្យាយាមដើម្បីឱ្យកិច្ចការហ្នឹង ដំណើរការទៅមុខបានសម្រេច ដោយមិនខ្វាយខ្វល់ និងគិតទៅលើកង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលគាត់ធ្លាប់អាស្រ័យផល ហើយប្រជាពលរដ្ឋ គាត់មានតែខកចិត្ត ហើយទទួលយកដោយបង្ខំ។ កន្លែងនេះ យើងមើលឃើញថា អាចនឹងមានផលវិបាកទៅថ្ងៃខាងមុខទៀត»។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រជាពលរដ្ឋអះអាងថា ការចែកដីតំបន់២ របស់រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺមានភាពមិនប្រក្រតី ដោយសារ ការចុះវាស់វែងនេះ គឺអាជ្ញាធរ បានជ្រើសរើសដីឱ្យពលរដ្ឋនៅកន្លែងដុះព្រៃស្ដុក ចំណែកដីស្រឡះស្អាត អាជ្ញាធរបែរជាផ្អឹបទុកមិនចែកឱ្យពលរដ្ឋទៅវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។