តុលាការខេត្តក្រចេះបានអនុញ្ញាតឱ្យតំណាងពលរដ្ឋដែលមានជម្លោះដីធ្លី ៦នាក់ វិលទៅផ្ទះវិញហើយ បន្ទាប់ពីពួកគាត់បានបង្ហាញខ្លួនចូលឆ្លើយបំភ្លឺរយៈពេល២ ថ្ងៃជាប់គ្នា នៅថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែតុលា តាមបណ្តឹងរបស់តំណាងក្រុមហ៊ុនវៀតណាម។
ពលរដ្ឋ ៥ភូមិនៅខេត្តក្រចេះបារម្ភថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរអូសបន្លាយពេលមិនដោះស្រាយជម្លោះដីធ្លីនេះជូនពួកគាត់ អ្នកភូមិនឹងគ្មានដីបង្កបង្កើនផលចិញ្ចឹមជីវិតទៀតឡើយ។
ពលរដ្ឋជាង ២រយ ៥០គ្រួសារ (២៥២) រស់នៅក្នុងភូមិចំនួន ៥ ក្នុងឃុំកោះខ្ញែរ ស្រុកសំបូរ បង្ហាញពីភាពអយុត្តិធម៌ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនវៀតណាម បានរំលោភយកដីកសិកម្មរបស់ពួកគាត់ទាំងមូល ហើយប្តឹងតំណាងពួកគាត់ ៦នាក់ ទៅតុលាការ ដើម្បីគំរាមកំហែងមិនឱ្យពួកតវ៉ាថែមទៀត។
អ្នកភូមិឱ្យដឹងថា ជម្លោះដីធ្លីនេះកើតឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយពីក្រុមហ៊ុនកសិកម្មយុវជនស្វាយរៀង (ខូអិលធីឌី) របស់វៀតណាមចូលទៅវិនិយោគបន្ត ពីក្រុមហ៊ុនចំនួន ២ទៀត របស់វៀតណាមដូចគ្នា ដោយបានកាយក្រវាត់កំណត់ព្រំដី រំលោភយកដីកសិកម្មរបស់ពលរដ្ឋចំនួន៥ ភូមិមានផ្ទៃដីសរុបទំហំ ៥០០ហិកតារ ឋិតក្នុងឃុំកោះខ្ញែរ ស្រុកសំបូរ។
តំណាងពលរដ្ឋដែលកំពុងជាប់បណ្តឹងនៅតុលាការ លោកស្រី អែល រ៉ូស្សា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី ០៩ តុលាថា គ្រួសារលោកស្រីមានដី ១៣ហិកតារ អាស្រ័យផលតាំងពីឆ្នាំ២០០៨ មុនពេលក្រុមហ៊ុនវិនិយោគក្នុងតំបន់នោះ។
លោកស្រីថា គ្រួសារលោកស្រីមិនអាចចូលទៅដាំដុះលើដីរបស់ខ្លួនបានឡើយ ធ្វើឱ្យគ្រួសារលោកស្រី ព្រមទាំងពលរដ្ឋចំនួន ៥ភូមិផ្សេងទៀត កំពុងជួបការលំបាក គ្មានដីបង្កបង្កើនផលចិញ្ចឹមជីវិត។
លោកស្រី អែល រ៉ូស្សា៖«ហើយស្រែនោះពួកគាត់ធ្វើប្រចាំឆ្នាំ ចិញ្ចឹមកូនផងចៅផង គឺលំបាកមិនមែនតែគាត់ទេ សូម្បីខ្ញុំក៏ត្រូវការដាំដុះដែរ ប៉ុន្តែឥឡូវខ្ញុំរងទុក្ខខ្លាំងណាស់ ខ្ញុំរងគ្រោះមែនទែនរាល់ថ្ងៃនេះ»។
កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៤ តំណាងពលរដ្ឋ ៤៨នាក់ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ២៥២គ្រួសារ បានទៅដាក់ញត្តិនៅរាជធានីភ្នំពេញដោយស្នើឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធ និងខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត អន្តរាគមន៍កាត់ឆ្វៀលដីចំនួន ៥០០ហិកតាពីក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ដើម្បីប្រគល់ជូនពួកគាត់អាស្រ័យផលវិញ។ ក៏ប៉ុន្តែរហូតមកទល់ពេលនេះ គ្មានដំណោះស្រាយនៅឡើយទេ។

អ្នកភូមិថា ក្រុមហ៊ុនបានហ៊ុមព័ទ្ធយក ដីរបស់ពួកគាត់ទាំងមូល ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋដែលមានជីវភាពពឹងផ្អែកលើការធ្វើស្រែចម្ការ បាត់បង់ឆ្នាំងបាយ ចិញ្ចឹមជីវិត ជំពាក់បំណុលធនាគារ និងធ្លាក់ខ្លួនក្រីក្រ។
តំណាងពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត លោក ភេ ឡៃ និយាយថា ពេលនេះពលរដ្ឋខ្លាចរអា មិនហ៊ានចូលទៅបង្កបង្កើនផល លើដីក្នុងតំបន់នោះទេ ព្រោះក្រុមហ៊ុនគំរាមកំហែង និងហាមឃាត់។
លោក ភេ ឡៃ៖«ចង់ឱ្យក្រុមហ៊ុនដកពាក្យបណ្ដឹងពីពលរដ្ឋវិញទៅមិនចង់មានបញ្ហា ហើយដីក៏គួរធ្វើប្លង់ជូនពលរដ្ឋវិញមកឱ្យពួកគាត់មានកម្លាំងចិត្ត បើមិនអ៊ីចឹងពលរដ្ឋអត់មានអីធ្វើទេមានតែជំពាក់ធនាគារ និងរកអ្វីហូបមិនបានទេរាល់ថ្ងៃនេះ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចទាក់ទង សុំការបំភ្លឺរឿងនេះពីអភិបាលខេត្តក្រចេះ លោក វ៉ា ថន បាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី៩ តុលា ដោយទូរស័ព្ទហៅចូលតែគ្មានអ្នកលើក។ រីឯអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តក្រចេះ លោក ទីវ វុធធេនក៏មិនទាន់អាចទាក់ទងបានដែរ នៅថ្ងៃដដែលនេះ។
ចំណែកមេឃុំកោះខ្ញែរ លោក អ៊ុក សារី មានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋខ្លះចូលទៅកាន់កាប់ដីក្នុងតំបន់នោះតាំងពីឆ្នាំ២០០៨ និងពលរដ្ឋខ្លះទៀតចូលទៅអាស្រ័យផល ក្នុងពេលក្រុមហ៊ុនផ្អាកដំណើរការកាលពីឆ្នាំ២០១៧។
លោកថា ដីក្នុងតំបន់នោះមានជីវជាតិ អំណោយផលសម្រាប់ការធ្វើកសិកម្ម ហើយឋិតក្នុងតំបន់ខ្ពស់ផ្តល់ភាពងាយស្រួលឱ្យពលរដ្ឋធ្វើស្រែចម្ការ មិនប្រឈមនឹងទឹកជំនន់ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកាត់ឆ្វៀលប្រគល់ជូនពលរដ្ឋជារឿងល្អដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ។
លោក អ៊ុក សារី៖ «ខ្ញុំចង់អញ្ចេះសុំអាជ្ញាធរខេត្តជួយដោះស្រាយ ឥលូវអ្នកបានធ្វើស្រែហ្នឹងជួយដោះស្រាយទៅ បង្កបង្កើនផលប្រចាំថ្ងៃ»។
ជុំវិញរឿងនេះ អនុប្រធានផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិនៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក យិន ម៉េងលី ដែលចុះអង្កេតរឿងនេះរកឃើញថា បញ្ហាដីធ្លីនេះកើតមានឡើងដោយសារក្រុមហ៊ុនផ្អាកដំណើរការហើយទុកដីនៅទំនេរចោលជាច្រើនឆ្នាំ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចូលទៅបង្កបង្កើនផល ព្រមទាំងមានការទិញលក់ដីតៗគ្នា។
លោកស្នើឱ្យអាជ្ញាធរពិនិត្យនិងអង្កេតឱ្យច្បាស់លាស់ករណីនេះដោយត្រូវកាត់ឆ្វៀលដីជូនពលរដ្ឋអាស្រ័យផលជាក់ស្តែង។
លោក យិន ម៉េងលី៖«ការប្ដឹងពលរដ្ឋទៅតុលាការមិនមែនជារឿងល្អទេ ខ្ញុំសំណូមពរខេត្តឬអភិបាលកាត់ឆ្វៀលដីនេះចេញ ព្រោះដីនេះមិនមែនជាដីកម្មសិទ្ធិក្រុមហ៊ុនតែម្នាក់ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការកាត់ឆ្វៀលឱ្យពលរដ្ឋ»។
ក្រុមហ៊ុន កាម៉ាដេនូ វេនឈ័រ (ខេមបូឌា)(Kamdhenu Ventures Cambodia Limited (KVCL) Co., Ltd) និងក្រុមហ៊ុន អិន ខេ អេហ្គ្រី (ខេមបូឌា) (NK Agri (cambodia) Co., Ltd) ទទួលសិទ្ធិវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ពីរដ្ឋាភិបាល ជាង ១ ម៉ឺន ៧ពាន់ហិកតារ (១៧.០០០)កាលពីឆ្នាំ២០០៩ ដោយវិនិយោគដំណាំអំពៅ។
ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះផ្អាកដំណើរការ និងទុកដីសម្បទានទំនេរចោលកាលពីឆ្នាំ២០១៧ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមហ៊ុនបានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនកសិកម្មយុវជន ស្វាយរៀង ផលិតស្ករអំពៅ ដើម្បីនាំចេញទៅលក់នៅប្រទេសវៀតណាម។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចទាក់ទងតំណាងក្រុមហ៊ុន កសិកម្មយុវជន ស្វាយរៀង ដើម្បីសុំការបំភ្លឺរឿងនេះបាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី៩ តុលា។
ពលរដ្ឋអះអាងថា ក្រោយពីក្រុមហ៊ុន កសិកម្មយុវជន ស្វាយរៀង ចូលទៅវិនិយោគតំបន់នោះតាំងពីឆ្នាំ២០២១ ហើយបានបង្កើតរោងចក្រផលិតស្ករអំពៅខ្នាតធំ ក្រុមហ៊ុននេះបានហ៊ុមព័ទ្ធរំលោភយកដីស្រែចម្ការរបស់ពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ ចំនួន៥ភូមិ ក្នុងស្រុកសំបូរ ហើយបានឈូសឆាយបំផ្លាញផលដំណាំកសិកម្ម និងដុតផ្ទះសម្បែងរបស់ពលរដ្ឋ១គ្រួសារ ព្រមទាំងហ៊ុមព័ទ្ធយកដីព្រៃសហគមន៍មួយផ្នែកថែមទៀត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។