អង្គការសមាគមដែលធ្វើការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិការងារប្រមាណ ២០ស្ថាប័ននៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា រួមគ្នាប្រារព្ធខួបលើកទី៣៣ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ដោយបង្ហាញពីក្ដីបារម្ភជុំវិញការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ពួកគាត់កត់សម្គាល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលមិនបានអនុវត្តតាមខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនោះឡើយដែលបញ្ហានេះបង្កឱ្យមានអំពើអយុត្តិធម៌កាន់តែកើនឡើង។
ក្នុងពិធីរំលឹកខួប៣៣ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀង សន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យដែលមានអ្នកចូលរួមជាង ១ពាន់នាក់ (១.០០០) មកពីអង្គការសមាគម សហព័ន្ធសហជីព ស្ថានទូត និងគណបក្សនយោបាយទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលលើកកម្ពស់ស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឡើងវិញ។
ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (ADHOC) លោក នី សុខា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ថា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធធិធីនេះឡើងគឺដើម្បីអបអរសាទរខួបទី៣៣ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងលើកកម្ពស់ឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមលើកឡើងពីក្ដីកង្វល់របស់ខ្លួន។ លោកជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យឡើងវិញនូវការអនុវត្តតាមខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងទាមទារឱ្យតុលាការដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំមនសិការទាំងអស់ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ។
លោក នី សុខា៖«មេត្តាងាកមកគិតឱ្យបានស៊ីជម្រៅ និងខិតខំស្វែងយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀតទៅស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះ ពីព្រោះយើងរក្សាបាននូវស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសគឺអាចនាំនាវាកម្ពុជាយើងនាំរកសុខសន្តិភាពបង្រួបបង្រួមជាតិផ្សះផ្សាជាតិ ឯកភាពជាតិអាហ្នឹងគឺជារឿងមួយដែលសំខាន់។ ហើយដែលមេដឹកនាំនយោបាយទាំងអស់ត្រូវឈរគោរពឱ្យបាននូវគោលការណ៍កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះ»។
នៅក្នុងវេទិកានេះក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលក៏បានអញ្ជើញគណបក្សនយោបាយចំនួន៩គណបក្សចូលរួមផងដែរ ក្នុងនោះរួមមាន គណបក្សភ្លើងទៀន គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច គណបក្សកម្ពុជានិយម គណបក្សខ្មែរស្រឡាញ់ជាតិ និងគណបក្សនយោបាយមួយចំនួនទៀត។ ដោយឡែកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចគឺមិនមកចូលរួមនោះឡើយ។ ក្រៅពីការលើកឡើងពីបញ្ហាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិហើយនោះនៅមាន បញ្ហាការរឹតត្បិតសិទ្ធិនយោបាយ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល អ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យ និងបញ្ហាអសន្តិសុខសង្គមជាដើម។
ប្រធានគណបក្សខ្មែរស្រឡាញ់ជាតិ លោក សៀវ វិសុទ្ធ លើកឡើងថា លំហសិទ្ធិនយោបាយបច្ចុប្បន្នកាន់តែរួមតូច ហើយប្រសិនបើគណបក្សនយោបាយណាដែលហ៊ាននិយាយការពិតពីបញ្ហាសង្គមគឺប្រឈមនឹងការរំលាយចោល ដែលបញ្ហានេះមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនោះឡើយ។
លោក សៀវ វិសុទ្ធ៖ «អ្វីដែលយើងព្រមព្រៀងគ្នាអ្វីដែលយើងទៅចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងប៉ារីស២៣តុលា មានសព្វបែបយ៉ាងមានគ្រប់បែបយ៉ាង ហើយបើប្រទេសកម្ពុជាយើងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានគោរពពេញលេញ ការបញ្ចេញមតិត្រូវបានគោរពពេញលេញ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ អ៊ីចឹងសូមជំរុញដល់រដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន លោកនឹងផ្សះផ្សាបង្រួបបង្រួមជាតិឡើងវិញ»។
ជាមួយគ្នានេះដែរ ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅប្រទេសជប៉ុន ថៃ និងកាណាដាក៏រៀបចំប្រារព្ធកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសលើកទី៣៣ និងធ្វើបាតុកម្មទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលគោរពតាមស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងទាមទារឱ្យដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញដោយឥតលក្ខខណ្ឌ។
តំណាងពលករខ្មែរនៅប្រទេសថៃលោក សុះ សល់ ថ្លែងថា លោកសោកស្ដាយដែលរដ្ឋាភិបាលមិនយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តតាមខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ហើយថែមទាំងបកស្រាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអស់សុពលភាពទៀត។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ការប្រើភាសាហិង្សា គំរាមកំហែងចាប់ចង និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើពលរដ្ឋបន្តទៀតពីព្រោះមិនចំណេញអ្វីដល់ប្រទេសជាតិឡើយ។
លោក សុះ សល់៖«ខ្ញុំពិតជាស្រណោះដែលមានមេដឹកនាំបែបនេះតាមសុំថ្នាក់ដឹកនាំសុំកុំយកពលរដ្ឋខ្លួនឯង លាបពណ៌ពលរដ្ឋខ្លួនឯងក្នុងចេតនា ដើម្បីចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋខ្លួនឯងដាក់គុក និងការចាប់នេះគឺជាការគំរាមដើម្បីបំបិទសំឡេងរិះគន់លើរដ្ឋាភិបាល។ អ៊ីចឹងសុំរដ្ឋាភិបាលកុំយកលេសនេះលាបពណ៌ទៅពលរដ្ឋខ្លួនឯង»។
អ្នកចូលរួមប្រមាណ៦០នាក់ដែលរួមមានទាំងព្រះសង្ឃផងនោះ គ្រោងដាក់ញត្តិទៅស្ថានទូតនៃប្រទេសហត្ថលេខីប្រចាំនៅប្រទេសថៃបន្តទៀតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ដើម្បីជំរុញឱ្យប្រទេសដែលជាម្ចាស់ហត្ថលេខីពិនិត្យឡើងវិញនូវខ្លឹមសារកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសពីព្រោះពួកគាត់សង្កេតឃើញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានផាត់ចោលការអនុវត្តទាំងនេះ។ ចំណែកឯ ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតំបន់អឺរ៉ុបវិញនឹងធ្វើមហាបាតុកម្មរំលឹកខួបទី៣៣ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំងនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ខាងមុខនេះដែរ។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា។
កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា កិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីដំណោះស្រាយនយោបាយរួមមួយនៃជម្លោះកម្ពុជា នាំឱ្យមានការឯកភាពគ្នារវាងគូទំនាស់ទាំង៤ភាគី ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាម រក្សាសន្តិភាព បង្រួបបង្រួមជាតិ ស្ដារប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ ធានាឱ្យមានការគោរព ការពារ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចខាងសិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំងដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ការគោរពអធិបតេយ្យ ឯករាជ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី។
ផ្ទុយពីខ្លឹមសារទាំងនេះរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយឪពុក និងកូនគឺលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត តែងបានដើរបញ្ច្រាសខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយប្រើប្រព័ន្ធតុលាការធ្វើជាឧបករណ៍ផ្ដាច់មុខរបស់ខ្លួនដើម្បីកម្ចាត់គណបក្សប្រឆាំង ដូចជាថ្មីៗនេះមិនឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួមបោះឆ្នោត ចាប់សកម្មជនបរិស្ថាន សង្គម និងនយោបាយរាប់សិបនាក់ដាក់ពន្ធនាគារតាមទំនើងចិត្ត និងបង្ខំពួកគាត់ឱ្យចុះចូលជាមួយបក្សកាន់អំណាចដើម្បីជាថ្នូរប្ដូរយកសេរីភាពជាដើម។ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងពលរដ្ឋចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលឈប់ចាត់ទុកពលរដ្ឋដែលមានមតិផ្ទុយជាសត្រូវ ហើយងាកមកបង្រួបបង្រួមជាតិ និងផ្សះផ្សាជាតិឡើងវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។