សង្គម​ស៊ីវិល​២០​ស្ថាប័ន​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​គោរព​ស្មារតី​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​មនសិការ

អង្គការ​សមាគម​ដែល​ធ្វើ​ការ​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​សិទ្ធិ​ការងារ​ប្រមាណ ២០​ស្ថាប័ន​នៅ​ថ្ងៃទី២០ ខែ​តុលា រួមគ្នា​ប្រារព្ធ​ខួប​លើក​ទី៣៣ នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ដោយ​បង្ហាញ​ពី​ក្ដី​បារម្ភ​ជុំវិញ​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ និង​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ពួកគាត់​កត់សម្គាល់​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​មិន​បាន​អនុវត្ត​តាម​ខ្លឹមសារ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះ​ឡើយ​ដែល​បញ្ហា​នេះ​បង្ក​ឱ្យ​មាន​អំពើ​អយុត្តិធម៌​កាន់តែ​កើន​ឡើង។

ក្នុង​ពិធី​រំលឹក​ខួប​៣៣​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​មាន​អ្នក​ចូលរួម​ជាង ១ពាន់​នាក់ (១.០០០) មក​ពី​អង្គការ​សមាគម សហព័ន្ធ​សហជីព ស្ថានទូត និង​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លើក​កម្ពស់​ស្មារតី​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ឡើង​វិញ។

ប្រធាន​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក (ADHOC) លោក នី សុខា ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី២០ ខែ​តុលា ថា គោលបំណង​នៃ​ការ​ប្រារព្ធ​ធិធី​នេះ​ឡើង​គឺ​ដើម្បី​អបអរសាទរ​ខួប​ទី​៣៣ នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​លើក​កម្ពស់​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ចូលរួម​លើកឡើង​ពី​ក្ដី​កង្វល់​របស់​ខ្លួន។ លោក​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​ការ​អនុវត្ត​តាម​ខ្លឹមសារ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ទាមទារ​ឱ្យ​តុលាការ​ដោះលែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​មនសិការ​ទាំងអស់​ឱ្យ​មាន​សេរីភាព​ឡើងវិញ។

លោក នី សុខា៖«មេត្តា​ងាក​មក​គិត​ឱ្យ​បាន​ស៊ីជម្រៅ និង​ខិតខំ​ស្វែង​យល់​ឱ្យ​បាន​ស៊ីជម្រៅ​បន្ថែម​ទៀត​ទៅ​ស្មារតី​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ​ ពីព្រោះ​យើង​រក្សា​បាន​នូវ​ស្មារតី​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​គឺ​អាច​នាំ​នាវា​កម្ពុជា​យើង​នាំ​រក​សុខ​សន្តិភាព​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ​ផ្សះផ្សា​ជាតិ ឯកភាព​ជាតិ​អា​ហ្នឹង​គឺជា​រឿង​មួយ​ដែល​សំខាន់។ ហើយ​ដែល​មេ​ដឹកនាំ​នយោបាយ​ទាំងអស់​ត្រូវ​ឈរ​គោរព​ឱ្យ​បាន​នូវ​គោលការណ៍​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ»។

នៅ​ក្នុង​វេទិកា​នេះ​ក្រុម​អង្គ​ការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ក៏​បាន​អញ្ជើញ​គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន៩គណបក្ស​ចូលរួម​ផង​ដែរ ក្នុង​នោះ​រួមមាន គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច គណបក្ស​កម្ពុជា​និយម គណបក្ស​ខ្មែរ​ស្រឡាញ់​ជាតិ និង​គណបក្ស​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន​ទៀត។ ដោយឡែក​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​ជា​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​គឺ​មិន​មក​ចូលរួម​នោះ​ឡើយ។ ក្រៅពី​ការ​លើកឡើង​ពី​បញ្ហា​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​ហើយ​នោះ​នៅ​មាន បញ្ហា​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​នយោបាយ ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល អ្នក​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ និង​បញ្ហា​អសន្តិសុខ​សង្គម​ជាដើម។

ប្រធាន​គណបក្ស​ខ្មែរ​ស្រឡាញ់​ជាតិ លោក សៀវ វិសុទ្ធ លើកឡើង​ថា លំហ​សិទ្ធិ​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន​កាន់តែ​រួម​តូច ហើយ​ប្រសិនបើ​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​ដែល​ហ៊ាន​និយាយ​ការ​ពិត​ពី​បញ្ហា​សង្គម​គឺ​ប្រឈម​នឹង​ការ​រំលាយ​ចោល ដែល​បញ្ហា​នេះ​មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការ​អនុវត្ត​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នោះ​ឡើយ។

លោក សៀវ វិសុទ្ធ៖ «អ្វី​ដែល​យើង​ព្រមព្រៀង​គ្នា​អ្វី​ដែល​យើង​ទៅ​ចុះ​ហត្ថលេខា​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស២៣តុលា មាន​សព្វ​បែប​យ៉ាង​មាន​គ្រប់​បែប​យ៉ាង ហើយ​បើ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​ត្រូវ​បាន​គោរព​ពេញលេញ ការ​បញ្ចេញមតិ​ត្រូវ​បាន​គោរព​ពេញលេញ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​ថា នៅ​មាន​កម្រិត​នៅ​ឡើយ។ អ៊ីចឹង​សូម​ជំរុញ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន លោក​នឹង​ផ្សះផ្សា​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ​ឡើង​វិញ»។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រស់នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន ថៃ និង​កាណាដា​ក៏​រៀបចំ​ប្រារព្ធ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​លើកទី៣៣ និង​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​គោរព​តាម​ស្មារតី​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ទាមទារ​ឱ្យ​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​នយោបាយ​ទាំងអស់​ឱ្យ​មាន​សេរីភាព​ឡើងវិញ​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។

តំណាង​ពលករ​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​លោក សុះ សល់ ថ្លែង​ថា លោក​សោកស្ដាយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​អនុវត្ត​តាម​ខ្លឹមសារ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ហើយ​ថែម​ទាំង​បកស្រាយ​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​អស់​សុពលភាព​ទៀត។ លោក​បន្ត​ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរតែ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទម្លាប់​ការ​ប្រើ​ភាសា​ហិង្សា ​គំរាមកំហែង​ចាប់ចង និង​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​ពលរដ្ឋ​បន្ត​ទៀត​ពីព្រោះ​មិន​ចំណេញ​អ្វី​ដល់​ប្រទេស​ជាតិ​ឡើយ។

លោក សុះ សល់៖«ខ្ញុំ​ពិត​ជា​ស្រណោះ​ដែល​មាន​មេ​ដឹក​នាំ​បែប​នេះ​តាម​សុំ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​សុំ​កុំ​យក​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង លាប​ពណ៌​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​ក្នុង​ចេតនា ដើម្បី​ចោទ​ប្រកាន់​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​ដាក់​គុក និង​ការ​ចាប់​នេះ​គឺជា​ការ​គំរាម​ដើម្បី​បំបិទ​សំឡេង​រិះគន់​លើ​រដ្ឋាភិបាល។ អ៊ីចឹង​សុំ​រដ្ឋាភិបាល​កុំ​យក​លេស​នេះ​លាប​ពណ៌​ទៅ​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង»។

អ្នក​ចូលរួម​ប្រមាណ​៦០នាក់​ដែល​រួមមាន​ទាំង​ព្រះសង្ឃ​ផង​នោះ គ្រោង​ដាក់​ញត្តិ​ទៅ​ស្ថានទូត​នៃ​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​បន្ត​ទៀត​នៅ​ថ្ងៃទី២៣ ខែ​តុលា ដើម្បី​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​ដែល​ជា​ម្ចាស់​ហត្ថលេខី​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​ខ្លឹមសារ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ពីព្រោះ​ពួកគាត់​សង្កេត​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ផាត់ចោល​ការ​អនុវត្ត​ទាំង​នេះ។ ចំណែក​ឯ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រស់នៅ​តំបន់​អឺរ៉ុប​វិញ​នឹង​ធ្វើ​មហា​បាតុកម្ម​រំលឹក​ខួបទី៣៣ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ប្រទេស​បារាំង​នៅ​ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ខាងមុខ​នេះ​ដែរ។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​ប្រធាន​អង្គភាព​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បី​សុំ​ការ​បកស្រាយ​ជុំវិញ​រឿង​នេះ​បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃទី២០ ខែតុលា។

កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ជា​ផ្លូវការ​ថា កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ស្ដីពី​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​រួម​មួយ​នៃ​ជម្លោះ​កម្ពុជា នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ឯកភាព​គ្នា​រវាង​គូ​ទំនាស់​ទាំង៤ភាគី ដើម្បី​បញ្ចប់​សង្គ្រាម រក្សា​សន្តិភាព បង្រួប​បង្រួម​ជាតិ ស្ដារ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើងវិញ ធានា​ឱ្យ​មាន​ការ​គោរព ការពារ និង​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ខាង​សិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស ការ​គោរព​អធិបតេយ្យ ឯករាជ្យ​ភាព និង​បូរណភាព​ទឹកដី។

ផ្ទុយពី​ខ្លឹមសារ​ទាំងនេះ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​ឪពុក និង​កូន​គឺ​លោក ហ៊ុន សែន និង​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត តែង​បាន​ដើរ​បញ្ច្រាស​ខ្លឹមសារ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដោយ​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ធ្វើ​ជា​ឧបករណ៍​ផ្ដាច់​មុខ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​កម្ចាត់​គណបក្ស​ប្រឆាំង ដូចជា​ថ្មីៗ​នេះ​មិន​ឱ្យ​គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន​ចូលរួម​បោះឆ្នោត ចាប់​សកម្មជន​បរិស្ថាន សង្គម និង​នយោបាយ​រាប់​សិប​នាក់​ដាក់​ពន្ធនាគារ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត និង​បង្ខំ​ពួកគាត់​ឱ្យ​ចុះចូល​ជាមួយ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ដើម្បី​ជា​ថ្នូរ​ប្ដូរ​យក​សេរីភាព​ជាដើម។ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ពលរដ្ឋ​ចង់​ឃើញ​រដ្ឋាភិបាល​ឈប់​ចាត់​ទុក​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​មតិផ្ទុយ​ជា​សត្រូវ ហើយ​ងាក​មក​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ និង​ផ្សះផ្សា​ជាតិ​ឡើង​វិញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។