សមាជិកសភាសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងស្នើច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មលោក ហ៊ុន សែន និងមន្រ្តីរបបនេះជាថ្មីទៀត នៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះ ដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យស្តារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ ឲ្យខាងតែបាន។
សមាជិកសភាសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ថិត យ៉ូហូ (Ted YOHO) ប្រាប់អាស៊ីសេរី ឲ្យដឹងកាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែ មករា ថាការស្នើច្បាប់ ស្តីពីប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ឡើងវិញនេះ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់។
សេចក្តីស្នើច្បាប់ស្តីពីប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ឬ H.R.5754 នេះត្រូវបានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទម្តងរួចទៅហើយ ដោយសមាជិកសភាទាំងពីរគណបក្ស កាលពីខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨។ ប៉ុន្តែ ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក មិនមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីអនុវត្តច្បាប់នេះ ឲ្យទាន់មុនដាច់ឆ្នាំនោះ។លោក ថិត យ៉ូហូ (Ted YOHO) ថា សេចក្តីស្នើច្បាប់ស្តីពីប្រជាធិបតេយ្យដែលនឹងដាក់ស្នើទៅរដ្ឋសភានៅអាទិត្យក្រោយនេះ គឺដើម្បីពលរដ្ឋខ្មែរ <<ច្បាប់នេះ គឺដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលោក ហ៊ុន សែន និង មន្រ្តី រួមទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ដែលបានចូលដៃបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា>>។
ខ្លឹមសារទាំងស្រុងនៃសេចក្តីស្នើច្បាប់ដដែលនេះ លោក ថិត យ៉ូហូ (Ted YOHO) បញ្ជាក់ថា នឹងរក្សាទុកដដែល ដោយខ្លឹមសារដើមនៃច្បាប់នេះ គឺដាក់ទណ្ឌកម្មមន្រ្តីរបបលោក ហ៊ុន សែន ទាំងឡាយណា ដែលចូលដៃក្នុងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និង បំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា។ ទណ្ឌកម្មទាំងនោះរួមមាពីរធំៗ គឺទីមួយ បិទទិដ្ឋាការ ដោយមិនឲ្យមន្រ្តី និង អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងនោះ ចូលទឹកដីអាមេរិក និងពីរ បង្កកទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់មន្រ្តី និង អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងនោះ។
លោក ថិត យ៉ូហូ (Ted YOHO) ដែលជាតំណាងរាស្រ្តពីខាងគណបក្សកាន់អំណាច សព្វថ្ងៃ គឺគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋ រួមជាមួយតំណាងរាស្រ្តពីខាងគណបក្សប្រឆាំង គឺគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺលោក អាឡែន ឡូវ៉ិនហ្សល (Alan LOWENTHAL) ដែលជាអ្នកផ្តួចផ្តើមឲ្យមានច្បាប់នេះ សុទ្ធតែមានសុទិដ្ឋិនិយមខ្ពស់ ថាច្បាប់នេះនឹងត្រូវសភា និង ព្រឹទ្ធសភាអនុម័ត ដោយគ្មានជំទាស់ ឬ អល់អែកអ្វីនោះឡើយ << ខ្ញុំសង្ឃឹម 100% ថាច្បាប់នេះនឹងត្រូវរដ្ឋសភាយល់ព្រមជាឯកឆ្ទន្ទ។ ខ្ញុំសង្ឃឹម ៩៨% ថាព្រឹទ្ធសភានឹងយល់ស្របតាមសំណើនេះដែរ។ ក្រោយមកច្បាប់នេះ នឹងចុះហត្ថលេខាប្រកាសឲ្យចូលជាធរមាន។ ដូច្នេះ ខ្ញុំរំពឹងថា នៅ ៦ ខែ ឬ មួយឆ្នាំ មុនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាមេរិក ច្បាប់នេះនឹងចូលជាធរមាន>>។
ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ ២០២០។
ស្របពេលដែលសមាជិកសភាអាមេរិក មកពីខាងគណបក្សទាំងពីរ កំពុងដុតដៃដុតជើង ក្នុងការស្នើច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មលោក ហ៊ុន សែន និង មន្រ្តីរបបនេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ពីទាំងពីរគណបក្សឯណោះដែរ ក៏កំពុងរូតរះ ស្នើច្បាប់ដកការអនុគ្រោះពន្ធពីរបបលោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យរបបនេះ ស្តារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញដែរ។
សមាជិកព្រឹទ្ធសភាពីខាងគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋ លោក ថិត គ្រូស (Ted CRUZ) និងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា មកពីខាងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក គ្រីស ឃូនស៍ (Chris COONS) កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា បានដាក់សេចក្តីស្នើច្បាប់មួយ ស្តីពីពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកពិចារណាឡើងវិញ លើការផ្តល់ការអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ (ឬ GSP) ដល់របបលោក ហ៊ុន សែន។ ការពិចារណាឡើងវិញនេះ រួមមាន ការដកទាំងស្រុង ព្យួរ ឬកាត់បន្ថយការផ្តល់ការអនុគ្រោះពន្ធ ដែលផ្តល់ដល់កម្ពុជា ដោយសារតែរបបលោក ហ៊ុន សែន រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យ។
ទាំងសេចក្តីស្នើច្បាប់របស់សមាជិកសភា និង សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក គឺមានគោលដៅតែមួយដូចគ្នា គឺចង់ឲ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន ស្តារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញឲ្យខាងតែបាន។
លោក ថិត យ៉ូហូ (Ted YOHO) បញ្ជាក់ថា សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតប ទៅតាមសំណូមពររបស់អ្នកនិយមប្រជាធិបតេយ្យ ជាពិសេសពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរងភាពអយុត្តិធម៌ ក្រោមរបបដឹកនាំផ្តាច់ការរបស់លោក ហ៊ុន សែន <<សហគមន៍ខ្មែរយ៉ាងច្រើនលើសលុបនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ចង់ឲ្យមានប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដនៅកម្ពុជា។ ពួកគាត់ជាច្រើន បានមកជួបខ្ញុំនៅកន្លែងធ្វើការ។ ពួកគាត់គាំទ្រច្បាប់នេះ ព្រោះគាត់ជឿជាក់ថា ច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ ពិតជាអាចជួយកម្ពុជា ស្តារមុខមាត់ឡើងវិញបាន។ ដូចលោកដឹងស្រាប់ហើយ ការបោះឆ្នោតកន្លងទៅ គឺជាបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ និង គួរឲ្យអាម៉ាស់ ដែលមេដឹកនាំផ្តាច់ការលោក ហ៊ុន សែន រម្លាយសំឡេងប្រឆាំង រួចហើយរៀបចំបោះឆ្នោត ដោយគ្មានបក្សប្រឆាំង។ ក្រោយបោះឆ្នោតរួច លោក ហ៊ុន សែន បែរជាបន្ទន់ឥរិយាបទ ចង់បើកចំហរសេរីភាពវិញខ្លះ។ ប៉ុន្តែ ជិតដល់បោះឆ្នោតទៀត គាត់ធ្វើដដែលទៀត។ លោក ហ៊ុន សែន កាន់អំណាចតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៥ ប៉ុន្តែ បើមើលកម្រិតជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរវិញ នៅតែរកប្រាក់ចំណូលបានទាបជាងគេ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋប្រាក់ចំណូលទាបនៅលើពិភពលោក។ នេះគឺដោយសារតែលោក ហ៊ុន សែន គាត់ខ្វល់តែបុគ្គល ហ៊ុន សែន មិនខ្វល់ពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅទេ។ ឥឡូវគាត់ក្លាយជាកូនជឹងរបស់ចិនទៀត។ ឲ្យតែចិនឲ្យធ្វើអ្វី គាត់ធ្វើតាមហ្នឹង។ គួរឲ្យអនិច្ចាណាស់!>>។
ស្របពេលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិ កំពុងរូតរះដាក់ទណ្ឌកម្មរបបលោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន សែន និង មន្រ្តីរបបនេះ អួតអាងថា កម្ពុជាមិនស្លាប់ទេ ទោះមានទណ្ឌកម្មនេះក៏ដោយ។ មន្រ្តីនាំពាក្យរបបលោក ហ៊ុន សែន គឺលោក ផៃ ស៊ីផាន ប្រតិកម្មទៅនឹងច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ ថាទណ្ឌកម្មណាមួយមកលើកម្ពុជា គ្មានប្រយោជន៍ទេ ព្រោះអាមេរិកបានតែថា។ ម្យ៉ាងទៀតលោកអះអាង ថាកម្ពុជាធ្លាប់ភ្លក្សរសជាតិទណ្ឌកម្មជុំទិសគ្រប់គ្រាន់ហើយ ទាំងទណ្ឌកម្មការទូត និង សេដ្ឋកិច្ច និង ពេលនេះកម្ពុជាអាចស៊ូទ្រាំនឹងទណ្ឌកម្មណាមួយពីសហគមន៍អន្តរជាតិបាន ដោយមិនត្រូវឱនក្បាលចំពោះបរទេសនោះឡើយ << បាទ! មិនដែលមានប្រសិទ្ធភាពស្អីផង! នេះបើតាមយើងឃើញ ពីព្រោះអាមេរិកាំង តែងតែក្បត់នូវការសន្យារបស់ខ្លួន ដោយយើងមានប្រវត្តិសាស្រ្ត ដ៏ជូរចត់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលរត់ចោលយើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥។ រហូតមកដល់ពេលនេះ យើងនៅមិនទាន់ឃើញអំពីសុឆន្ទៈរបស់អាមេរិក ក្នុងការទទួលស្គាល់សិទ្ធិស្វ័យសម្រេចរបស់កម្ពុជាដែរ>>។
លោក ផៃ ស៊ីផាន អះអាងបន្ថែមទៀតថា ការមិនស្តារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យតាមសម្ពាធអន្តរជាតិនេះ គឺកម្ពុជាធ្វើតាមសំណូមពរពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ទោះបីមន្រ្តីរបបលោក ហ៊ុន សែន និង លោក ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់អះអាងថាកម្ពុជាកំពុងត្រៀមខ្លួនទប់ទល់នឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មណាមួយ ដោយមិនចុះញ៉មព្រមធ្វើតាមសំណូមពររបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ រឿងស្តារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យនេះឡើងវិញក៏ដោយ មជ្ឈដ្ឋានទូទៅដែលឈឺឆ្អាលអំពីកម្ពុជា ថាជម្រើសផ្គើនដាក់សម្ពាធអន្តរជាតិនេះ មិនអាចជួយអ្វីបានដល់កម្ពុជានោះឡើយ។
ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ ទាំងអ្នកវិភាគ អ្នកឃ្លាំមើលកិច្ចការសង្គម មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស និងមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិល សុទ្ធតែយល់ឃើញថា ដំណោះស្រាយដែលសមស្រប ដើម្បីធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជារឹងមាំ គឺស្ដារសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ ដើម្បីបញ្ចៀសទណ្ឌកម្មទាំងនេះ ហើយបើមានទណ្ឌកម្មមែន លោក ហ៊ុន សែន គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ចំពោះមុខប្រវត្តិសាស្រ្ត នៃការដឹកនាំប្រទេសនេះ ឲ្យរងទណ្ឌកម្មដែលអាចចៀសវាងបានបែបនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។