យ៉ាងហោចណាស់បេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ សរុបជាង ២០០នាក់ នៅទូទាំងប្រទេស មកពីគណបក្សនយោបាយចំនួន៣ ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) លុបឈ្មោះចោលមិនឱ្យឈរឈ្មោះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អាណត្តិនេះ។ អ្នកជំនាញកិច្ចការបោះឆ្នោតចង់ឃើញ គ.ជ.ប សម្រេចតាមបែបសម្របសម្រួលដោយអនុញ្ញាតឱ្យមានការដូរឈ្មោះបេក្ខជនជាជាងការរឹតបន្តឹងដោយលុបឈ្មោះ ឬបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនទាំងស្រុងបែបនេះ។
ការលុបឈ្មោះ និងបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះរបស់គណបក្សនយោបាយរហូតដល់ទៅជាង ២០០នាក់ នៅទូទាំងប្រទេសបែបនេះ ត្រូវអ្នកជំនាញកិច្ចការបោះឆ្នោតមើលឃើញថា ជាការសម្រេចបែបដាច់អហង្ការរបស់ គ.ជ.ប និងជាការដាក់បន្ទុកមកលើគណបក្សនយោបាយជាងកាលពីអាណត្តិមុនៗ។
នាយកប្រតិបត្តិអង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត និកហ្វិច (NICFEC) លោក សម គន្ធាមី យល់ថា ការសម្រេចរបស់ គ.ជ.ប ក្នុងដំណាក់កាលពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតរបស់គណបក្សនយោបាយនាអាណត្តិនេះ គឺជាការដាក់សម្ពាធទៅលើគណបក្សនយោបាយ ដែលអាចប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមានទៅដល់ដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតទាំងមូល៖ « គ . ជ . ប សម្រេចហ្នុងដូចវាមិនអាចសម្របសម្រួលបានល្មមៗ គឺគាត់សម្រេចដាច់អហង្ការពេក ដូចជាដាក់សម្ពាធទៅលើគណបក្សនយោបាយច្រើនពេក។ គាត់ធ្វើការហ្នុង វាអត់ដូច គ . ជ . ប ពីជំនាន់អាណត្តិមុនទេ។ អាណត្តិនេះ ការរឹតបន្តឹងខ្លាំងមិនថាតែ គ . ជ . ប ទេ គឺតាំងពីសកម្មភាពហ្នុងកើតឡើងពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឡើង។ ថ្នាក់មូលដ្ឋានក៏មានច្រើនដែរសម្រាប់ គណបក្សថ្មី »។
លោក សម គន្ធាមី យល់ថា ជាជាងការលុបឈ្មោះបេក្ខជន និងលុបបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅតាមឃុំសង្កាត់មួយចំនួនទាំងស្រុង គ.ជ.ប គួរតែជ្រើសរើសយកវិធីបែបសម្របសម្រួលដោយអនុញ្ញាតឱ្យគណបក្សនយោបាយដែលមានបញ្ហាឆ្គាំឆ្គងដូរដាក់បេក្ខជនថ្មីជំនួសវិញ៖ « វិធីដែលល្អ គ . ជ . ប ត្រូវតែទុកលទ្ធភាពអ្វីដែលខុសឆ្គងដោយឱ្យគណបក្សហ្នុងគេកែតម្រូវវិញ។ ដូចថាមានបញ្ហាត្រង់ណា ដូចថាបេក្ខជនមិនចេះអក្សរ អាចដូចបេក្ខជនបាន មិនចេះអក្សរ មិនចេះអានអីសព្វបែបយ៉ាង ឬក៏ថា បេក្ខជនហ្នុងអត់ស្ម័គ្រចិត្តទេ គេយកឈ្មោះមកដាក់ អញ្ចឹង ដូរឈ្មោះ ឬរៀបចំដកចេញ គឺមិនបាច់លុបឈ្មោះទាំងស្រុងមួយសង្កាត់អីដូច្នេះទេ »។
អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប លោក ហង្ស ពុទ្ធា បញ្ជាក់ប្រាប់ វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមេសាថា គិតរហូតមកទល់ពេលនេះ តួលេខចុងក្រោយបង្ហាញថា គ.ជ.ប បានលុបឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់របស់គណបក្សភ្លើងទៀនសរុបចំនួន ៨៦នាក់ និងលុបបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនរបស់គណបក្សនយោបាយសរុបចំនួន ១៣បញ្ជី នៅទូទាំងខេត្តក្រុង៖ « លុបឈ្មោះចោលសរុប ៨៦នាក់ ហើយ៨៦នាក់នេះ មកពីគណបក្សភ្លើងទៀន។ លុបបញ្ជីចំនួន ១៣ គឺក្នុងនោះមកពីគណបក្សភ្លើងទៀនចំនួន១១ មកពីគណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យចំនួន១ ហើយនឹងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរចំនួន១ ... ។ មិនមានតួលេខបូកសរុបជាមួយបញ្ជីទេ។ បញ្ជីគឺដឹងតែ១៣ ហើយតួលេខបេក្ខជនគឺ៨៦នាក់ »។
លោក ហង្ស ពុទ្ធា ឱ្យដឹងថា ការសម្រេចលុបឈ្មោះ និងលុបបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជននេះ ជាការសម្រេចផ្លូវការបិទផ្លូវតវ៉ា។ លោកបញ្ជាក់ថា គ.ជ.ប បានបិទបញ្ចប់ដំណើរការពិនិត្យមើលបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនេះ ១០០% ហើយ។ លោកថា ផ្អែកលើលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្នចុងក្រោយ គឺមានតែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមួយទេដែលដាក់បេក្ខជននៅទូទាំងប្រទេសក្នុងឃុំសង្កាត់សរុបចំនួន ១៦៥២ ឃុំសង្កាត់ ខណៈគណបក្សភ្លើងទៀនឈរនៅលំដាប់ទីពីរ មានបេក្ខជនឈរឈ្មោះនៅឃុំសង្កាត់សរុបចំនួន ១៦២៣ ឃុំសង្កាត់នៅទូទាំងប្រទេស។ បើតាមលោក ហង្ស ពុទ្ធា ពន្យល់ថា គ.ជ.ប សម្រេចលុបឈ្មោះបញ្ជីគណបក្សនេះ គឺដោយសារតែ គ.ជ.ប រកឃើញមានភាពមិនប្រក្រតីមួយចំនួនទាក់ទងនឹងបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនរបស់គណបក្សនយោបាយទាំងនោះ៖ « ពាក់ព័ន្ធនឹងការលុបបញ្ជី គឺដោយសារតែបញ្ជីហ្នុងគ្មានគុណភាពដោយផ្អែកទៅលើគណបក្សលោកជ្រោមជ្រែងអ្នកដែលមិនចេះអក្សរឱ្យចូលក្នុងបញ្ជីហ្នុងដែរ។ អញ្ចឹងបើសិនជាការខុសឆ្គងតាមបែបបុគ្គល បុគ្គលជាអ្នកដាក់គឺលុបតែឈ្មោះទេ។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែគណបក្សជាអ្នកដាក់ គណបក្សលោកដឹងពីច្បាប់ទម្លាប់ដែរហើយ អញ្ចឹងលោកនៅតែចាត់ចែងដាក់ ហើយបញ្ជីមួយចំនួនគឺដាក់ឈ្មោះសាម៉ីខ្លួនដែលគាត់អត់ទាំងដឹងផង ហើយសាម៉ីខ្លួនក៏ប្តឹងលុបប្តឹងអីទៀត។ អញ្ចឹងវាប៉ះពាល់ដល់បញ្ជីគឺលុបទាំងបញ្ជី »។
ក្រៅពីលុបឈ្មោះបេក្ខជនគណបក្សភ្លើងទៀនសរុបចំនួន ៨៦នាក់ គ.ជ.ប បានលុបបញ្ជីបេក្ខជនសរុបចំនួន ១៣បញ្ជីនៅតាមឃុំសង្កាត់មួយចំនួនភាគច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញ មកពីរបស់គណបក្សនយោបាយចំនួន ៣គណបក្ស គឺគណបក្សភ្លើងទៀន គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ដែលស្មើនឹងបេក្ខជនចំនួន ១១៥រូប។ តួលេខនេះធ្វើឱ្យការលុបឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតសរុបកើនដល់ជាង ២០០នាក់។ បើតាមគណបក្សភ្លើងទៀន បញ្ជីទាំង១១របស់គណបក្សនេះដែលត្រូវ គ.ជ.ប លុបចោលទាំងស្រុងមាននៅភ្នំពេញចំនួន ៨សង្កាត់ រួមមានសង្កាត់ទួលស្វាយព្រៃ១ សង្កាត់មនោរម្យ សង្កាត់ផ្សារដើមគ សង្កាត់ព្រែកលៀប សង្កាត់ក្បាលកោះ សង្កាត់អូរឬស្សីទី១ អូរឬស្សីទី៣ សង្កាត់ផ្សារដេប៉ូទី១ នៅខេត្តកំពង់ចាមមាន ២សង្កាត់ គឺសង្កាត់កំពង់ចាម និងសង្កាត់បឹងកុក និងនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ចំនួន ១ឃុំ គឺនៅឃុំកណ្តៀង។ ដោយឡែកសម្រាប់គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ គឺលុបបញ្ជីចំនួន១នៅសង្កាត់ផ្សារធំថ្មីទី៣ ខណៈគណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ក៏ត្រូវ គ.ជ.ប លុបបញ្ជីចំនួន១ នៅសង្កាត់វាលវង់។
គ.ជ.ប អះអាងថា ការសម្រេចលុបឈ្មោះ និងលុបបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតទាំងនេះ គឺដោយសារតែមានភាពមិនប្រក្រតីមួយចំនួនដូចជា ករណីក្លែងបន្លំលក្ខខណ្ឌបេក្ខជន ឯកសារជីវប្រវត្តិ ឬការកែ្លងបន្លំស្នាមមេដៃ ជាដើម។ កាលបរិច្ឆទចុងក្រោយដែល គ.ជ.ប បិទបញ្ចប់ការបិទផ្សាយបញ្ជីបេក្ខជនផ្លូវការនៅតាមគណៈកម្មការឃុំសង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត គឺនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា។ ការឃោសនាសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥នេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល ១៤ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា រហូតដល់ ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា។ ការបោះឆ្នោតនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៥ ខែមិថុនា ខាងមុខ។
គ.ជ.ប រងការរិះគន់ថា ខ្វះឯករាជ្យ ពុំអព្យាក្រឹត្យ និងជាឧបករណ៍ចាំប្រថាប់ត្រាឱ្យគណបក្សកាន់អំណាច ដោយសារតែសមាជិកជាន់ខ្ពស់ រហូតដល់សមាជិកថ្នាក់កណ្តាលរបស់ស្ថាប័ននេះ ភាគច្រើនសុទ្ធតែជាមន្ត្រីតែងតាំងដោយបក្សកាន់អំណាច ខណៈពុំមានតំណាងមកពីគណបក្សនយោបាយដទៃទៀត ឬអង្គការសង្គមស៊ីវិលឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។