មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សសោកស្តាយដែលតុលាការក្រុងភ្នំពេញសម្រេចផ្ដន្ទាទោសលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។
នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា សកម្មភាពរបស់លោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម នាពេលកន្លងទៅនោះ ជាការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។ លោកយល់ថា ការផ្ដន្ទាទោសសមាជិកបក្សប្រឆាំងរូបនេះ គឺជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញខាងនយោបាយ៖ «ការជំនុំជម្រះ និងការផ្ដន្ទាទោសនេះ វានាំឱ្យបង្កើននៃការរិះគន់បន្ថែមទៀតទាក់ទងនឹងការគំរាមកំហែង ការបំភិតបំភ័យ និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់អតីតសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង»។
ការលើកឡើងនេះ គឺបន្ទាប់ពីតុលាការក្រុងភ្នំពេញបានប្រកាសសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ១ឆ្នាំកន្លះ និងពិន័យជាប្រាក់ ៣លានរៀល (៣.០០០.០០០) ក្រោមបទចោទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍»។
ទោះជាយ៉ាងណាលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម បានប្រកាសមិនទទួលយកសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសនេះទេ និងប្រាប់ឱ្យមេធាវីរបស់លោកប្តឹងទាស់សេចក្តីសម្រេចនេះទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ព្រោះលោកគ្មានកំហុសអ្វីឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ជាថ្មីទៀតថា ការថ្លែងរបស់លោកនាពេលកន្លងទៅនោះ មានអំណះអំណាងត្រឹមត្រូវ និងដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ។
លោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម បានចូលរួមតវ៉ាទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរដោះលែងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សលោក រ៉ុង ឈុន កាលពីអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២០។ អំឡុងការតវ៉ានោះ លោកហ៊ាននិយាយដោយក្លាហានទៅកាន់ក្រុមអាជ្ញាធរ និងកងសន្តិសុខសាលារាជធានីភ្នំពេញឱ្យពួកគេបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើពលរដ្ឋខ្មែរដែលចង់បានយុត្តិធម៌។ លោកបានរិះគន់ក្រុមអាជ្ញាធរថា ពួកគេមិនហ៊ានតតាំងជាមួយជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាម និងកងទ័ពវៀតណាមដែលកំពុងបោះតង់នៅតាមតំបន់ព្រំដែនទេ។
អាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យតុលាការក្រុងភ្នំពេញលោក អ៊ី រិន្ទ និងមេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម គឺលោក សំ សុគង់ ដើម្បីសាកសួររឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា។
គិតត្រឹមចុងខែកក្កដានេះលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម បានជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារព្រៃសអស់រយៈពេលជាង៧ខែមកហើយ ហើយលោកនឹងត្រូវជាប់ឃុំបន្តទៀតតាមអំណាចសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសនេះ។
ស្របពេលតុលាការក្រុងភ្នំពេញប្រកាសសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្រ្គាម នេះ នៅឯខេត្តត្បូងឃ្មុំឯណោះវិញ សាលាឧទ្ធរណ៍ត្បូងឃ្មុំបានលើកពេលប្រកាសសាលដីកាសំណុំរឿងសមាជិកបក្សប្រឆាំងលោក គង់ សំអាន ទៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា សប្តាហ៍ក្រោយវិញ។
ប្រពន្ធរបស់លោក គង់ សំអាន លោកស្រី អៀប សួគ៌ ប្រាប់អាស៊ីសេរីថា លោកស្រីខកចិត្តដែលសាលាឧទ្ធរណ៍ត្បូងឃ្មុំមិនព្រមប្រកាសសាលដីកា តាមពេលកំណត់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ខណៈគ្រួសារលោកស្រីបានទៅរង់ចាំស្តាប់លទ្ធផលនេះរយៈពេលពេញមួយព្រឹក។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោកស្រីស្នើសុំយ៉ាងទទូចដល់តុលាការជាន់ខ្ពស់មួយនេះ ឱ្យដោះលែងប្តីលោកស្រីវិញនៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះ ព្រោះគាត់មិនបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសអ្វីឡើយ៖ «ថ្ងៃទី៤ ខែសីហា សូមអស់លោកដោះលែងគាត់ទៅ។ គាត់គ្មានកំហុសទេ ឱ្យគាត់មករស់នៅដោយសុខស្រួល ព្រោះគាត់វេទនាជិតមួយឆ្នាំហើយ »។
លោក គង់ សំអាន អាយុ ៦៩ឆ្នាំ គឺជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាស្រុកមេមត់នៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ លោកត្រូវបានអាជ្ញាធររបបលោក ហ៊ុន សែន ចាប់ខ្លួនកាលពីដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ តុលាការខេត្តត្បូងឃ្មុំបានផ្ដន្ទាទោសលោកឱ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ៧ឆ្នាំ ពីបទរួមគំនិតក្បត់ ហើយមកដល់ពេលនេះ លោកបានជាប់ឃុំរយៈពេលជិតមួយឆ្នាំមកហើយ។
លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា ក្តីក្ដាំលើមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាសំណុំរឿងនយោបាយ។ លោកបញ្ជាក់ថា សំណុំរឿងនយោបាយមិនអាចយកប្រព័ន្ធតុលាការមកដោះស្រាយបានទេ គឺមានតែការដោះស្រាយតាមការចរចាផ្នែកនយោបាយប៉ុណ្ណោះ៖ «ទម្រង់មកអ៊ីចឹងដែលយើងមើលឃើញតាំងពីដើម។ រឿងពាក់ព័ន្ធយោបាយហ្នឹង វាទាល់តែអ្នកនយោបាយទាំងអស់ហ្នឹងមានការចរចា ឬបន្តនូវវប្បធម៌សន្ទនាគ្នាហ្នឹងបន្តទៀត បានអាចមានសង្ឃឹមថា អ្នកទាំងអស់ហ្នឹងត្រូវបានដោះលែងដូចករណីមុនៗ»។
រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកនេះរបបលោក ហ៊ុន សែន បានចាប់សកម្មជននយោបាយ សកម្មជនសង្គម អ្នកការពារបរិស្ថាន អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកហ៊ានរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ដាក់ពន្ធនាគារជាង ៨០នាក់មកហើយ។ បទចោទដ៏ពេញនិយមរបស់អាជ្ញាធរប្រឆាំងនឹងអ្នកធ្វើសកម្មភាពដោយសន្តិវិធីទាំងនោះគឺ «បទញុះញង់» និង «បទរួមគំនិតក្បត់»។
សហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ រួមទាំងទីភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផង បានថ្កោលទោសករណីទាំងនេះជាបន្តបន្ទាប់ ព្រមទាំងបានទាមទារឱ្យរបបក្រុងភ្នំពេញទម្លាក់ចោលបទចោទ និងដោះលែងអ្នកទាំងនោះឱ្យមានសេរីភាពវិញ។ សហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិគូសបញ្ជាក់ថា ភាពសកម្មនិយមក្នុងការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងបរិស្ថាន ព្រមទាំងការបញ្ចេញមតិ មិនមែនជាបទល្មើសនោះទេ តែជាសិទ្ធិសេរីភាពដែលធានាការពារដោយច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។