៦ឆ្នាំមុន គឺនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ លោក សម រង្ស៊ី បានវិលចូលកម្ពុជាវិញ បន្ទាប់ពីនិរទេសខ្លួនមួយរយៈ។ ឥឡូវនេះ យុវជន និងអ្នកគាំទ្រលោក ក៏នៅតែបង្ហាញបំណងចង់ឱ្យលោក សម រង្ស៊ី និងក្រុមមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេសប្រញាប់វិលចូលកម្ពុជាវិញ ឱ្យបានលឿនបំផុត នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប បានបង្ហាញឆន្ទៈច្បាស់លាស់ក្នុងការផ្ដាច់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ និងដាក់សម្ពាធរបបក្រុងភ្នំពេញ។ ក្រុមអ្នករត់ម៉ូតូឌុប ក៏ឱ្យដឹងថា ពួកគេក៏នឹងទៅទទួលលោក សម រង្ស៊ី ដែរ បើលោកវិលចូលកម្ពុជាវិញ នៅខែកញ្ញាខាងមុខនេះ។
ក្រុមយុវជន និងនិស្សិត សុទ្ធតែចង់ឃើញលោក សម រង្ស៊ី វិលចូលស្រុកឱ្យបានលឿន។ ពួកគេថា នេះជាកាលៈទេសៈល្អ សម្រាប់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងវិលត្រលប់ចូលស្រុក ហើយសង្ឃឹមថា ការចូលស្រុករបស់ លោក សម រង្ស៊ី នឹងបង្កើតឱ្យមានការចរចានយោបាយ។
យុវជន និងជានិស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិតជំនាញច្បាប់ លោក យឿន ទីនិត យល់ថា សហភាពអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្ហាញឆន្ទៈច្បាស់ ហើយថា ពួកគេនឹងដាក់សម្ពាធរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈការផ្ដាច់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ (EBA) និងបង្កើតច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមេដឹកនាំកម្ពុជា។
លោកថា នេះអាចជាឱកាសល្អ សម្រាប់លោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជាវិញ ដើម្បីរកវិធីចរចានយោបាយទប់ស្កាត់ហានិភ័យសម្រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ។ យុវជន យឿន ទីនិត ជឿជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលមិនហ៊ានចាប់ខ្លួនលោក សម រង្ស៊ី ទេ ព្រោះសហគមន៍អន្តរជាតិ និងពលរដ្ឋខ្មែរ យ៉ាងតិចកន្លះប្រទេសនឹងទៅការពារលោក សម រង្ស៊ី តាមការអំពាវនាវ៖ «ក្រោយពេលអនុម័តច្បាប់ពីខាងរដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិកហ្នឹង ខ្ញុំមើលឃើញថា សម្ពាធវាចាប់ផ្ដើមខ្លាំងទៅៗ ពាក់ព័ន្ធជាមួយហ្នឹងការស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅប្រទេសកម្ពុជា។ អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថា មិនយូរមិនឆាប់សម្ពាធហ្នឹងរឹតតែខ្លាំង ហើយវាអាចជាការជំរុញ ឬលើកទឹកចិត្តឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលនៅក្រៅ ប្រទេសវិលចូលស្រុកវិញ។ បើសម្ពាធកាន់តែខ្លាំង វាជាការជំរុញឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំវិលចូលស្រុកវិញលឿន»។
យុវជនម្នាក់ទៀត រស់នៅស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ លោក អ៊ុយ សែន ឱ្យដឹងថា ក្រុមយុវជននឹងទៅទទួលលោក សម រង្ស៊ី ហើយប្ដេជ្ញាការពារមិនឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ បានឡើយ។ លោកថា ក្រុមយុវជននៅជនបទក៏បានដឹងពីព័ត៌មាន ថា សភាសហរដ្ឋអាមេរិក អនុម័តច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដែរ។ លោក អ៊ុយ សែន ក៏មានបំណងចង់ឱ្យ លោក សម រង្ស៊ី ចូលកម្ពុជា ដើម្បីចរចាដែរ ព្រោះលោកជឿថា ពលរដ្ឋក្នុងស្រុកនៅតែមានសង្ឃឹមលើ លោក សម រង្ស៊ី៖ «យល់ឃើញថា បើសិនជាមានការវិលត្រលប់មក ប្រហែលជាអាចមានដំណោះស្រាយនយោបាយបានច្រើន ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនចង់ឱ្យគាត់វិលត្រលប់។ ខ្ញុំសង្ឃឹមច្រើនថា គាត់នឹងវិលត្រលប់មក ព្រោះក្រោយពីសភាអាមេរិកបង្កើតច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មរដ្ឋាភិបាល ខ្ញុំយល់ថា ការវិលត្រលប់អាចមានកម្រិតខ្ពស់»។
យុវជនម្នាក់ទៀត រស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត យល់ថា លោក សម រង្ស៊ី មានលទ្ធភាពវិលចូលកម្ពុជា បានលឿន ដោយសារ រដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិក បានពន្លឿនទណ្ឌកម្មថ្មីហើយទៅលើមេដឹកនាំរបបក្រុងភ្នំពេញ។ យុវជន វ៉ន ចាន់ឡូត ថា ការអនុម័តច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល នឹងជះឥទ្ធិពលឱ្យលើមេដឹកនាំកម្ពុជា៖ «យើងមើលសព្វថ្ងៃ រដ្ឋាភិបាលត្រឹមតែករណី ឯកឧត្ដម កឹម សុខា មួយ គឺទទួលនូវទណ្ឌកម្មបណ្ដើរៗហើយ។ បាទ ! អ៊ីចឹង បើសិនជាឯកឧត្ដម សម រង្ស៊ី ម្នាក់ទៀត គាត់សម្រេចចិត្តថា ចូលមកហើយ វាគាប់ជួនទៅនឹងស្ថានភាពនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា កំពុងកើតឡើងផ្ទួនៗផង អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថា រដ្ឋាភិបាលគាត់នឹងមិនហ៊ានលេងនយោបាយប្រថុយបែបនេះទេ ព្រោះបើសិនគាត់លេង គាត់ប្រថុយទី១ ប្រថុយនឹងប្រជាពលរដ្ឋអ្នកគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទី២គាត់ប្រថុយនឹងកម្មករកម្មការិនី ដែលគាត់ប្រឈមការបាត់បង់ការងារហ្នឹង»។
ការលើកឡើងរបស់ក្រុមយុវជនធ្វើឡើងក្រោយពេលពួកគេដឹងថា រដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុម័តច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីរបបក្រុងភ្នំពេញ (Cambodia Democracy Act. 2019 ឬ H.R ៥២៦ ។ ច្បាប់នេះ ត្រូវបានរដ្ឋសភាអាមេរិក អនុម័តកាលពីថ្ងៃទី១៦ កក្កដា និងបានបញ្ជូនដល់ដៃគណៈកម្មការជំនាញនៃព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកហើយ កាលពីថ្ងៃទី១៨ កក្កដា។ ច្បាប់នេះ អនុម័តឡើង ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលោក ហ៊ុន សែន និងមន្ត្រីរបបក្រុងភ្នំពេញ ដែលចូលដៃក្នុងការបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា។
បើទោះសមាជិករដ្ឋសភា បានស្ដីបន្ទោសលោក ហ៊ុន សែន ធ្ងន់ៗ នៅក្នុងរដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែ របបលោក ហ៊ុន សែន លើកនេះ នៅមិនទាន់មិនបានតបតធ្ងន់ ឬបង្ហាញអាការៈខឹងសម្បាដូចមុនៗ ឡើយ។ តាមរយៈក្រសួងការបរទេស របបលោក ហ៊ុន សែន បានប្រើប្រាស់ភាសាការទូត និងបង្កប់នូវសារបែបទន់ភ្លន់ ក្នុងការពន្យល់ទៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ របបលោក ហ៊ុន សែន ស្នើសុំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ពិចារណាឡើងវិញ ចំពោះការបង្កើតច្បាប់នេះ និងសន្យាប្រឹងប្រែងអនុវត្តតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប្ដេជ្ញាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ លើវិស័យជាច្រើន ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកឡើងវិញ។
អ្នករត់ម៉ូតូឌុប នៅរាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ លោក សេង សុខា ប្រាប់ថា ក្រុមអ្នករត់ម៉ូតូឌុបក៏បានដឹងថា សហរដ្ឋអាមេរិកបង្កើតច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មរដ្ឋាភិបាលដែរ។ លោកនៅចាំ ថា កាលពី៦ឆ្នាំមុន គឺនៅឆ្នាំ២០១៣ លោក សម រង្ស៊ី បានវិលចូលកម្ពុជាម្ដងហើយ។ លោកថា បើលោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជាម្ដងទៀត លោកនឹងទៅទទួល ក្នុងសេចក្ដីសង្ឃឹមថា លោក សម រង្ស៊ី ចូលមករកដំណោះស្រាយនៅកម្ពុជា៖ «សាចទឹកដាក់គ្នា រវាងអ្នកនយោបាយជាមួយអ្នកនយោបាយហ្នឹង ធ្វើឱ្យប្រជារាស្ត្រខ្មែរជួបការលំបាក ការប្រកបអាជីវកម្មផ្សេងៗ។ តាមគំនិតខ្ញុំទាល់តែមានការយល់ស្របពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន ហ្នឹង ទើបអាចថា លោកប្រធានចូលបាន»។
កាលពី៦ឆ្នាំមុន គឺនៅថ្ងៃទី១៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ លោក សម រង្ស៊ី បានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ម្ដងហើយ ដើម្បីមកជួបអ្នកគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មុនការបោះឆ្នោតឆ្នោត អាណត្តិទី៥។ កាលណោះ លោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា ពលរដ្ឋមិនតិចជាងមួយលាននាក់ទេ បានទៅទទួល និងឈរការពារលោកពីប្រលានយន្តហោះពោធិចិនតុង រហូតដល់លោកធ្វើដំណើរដល់ទីលានប្រជាធិបតេយ្យនៅក្បែរស្ពាននាគវត្តភ្នំ។
នៅថ្ងៃទី១៩ កក្កដានេះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ រំលឹកពីខួប៦ឆ្នាំមុន នៃដំណើរមាតុភូមិនិវត្តន៍របស់លោក សម រង្ស៊ី ដែរ។ គណបក្សប្រឆាំង យល់ឃើញថា វត្តមានរបស់ពលរដ្ឋចាំទទួលលោក សម រង្ស៊ី កាលឆ្នាំ២០១៣ នោះ បានបង្កឱ្យរបបក្រុងភ្នំពេញ ព្រួយបារម្ភជាប់រហូត ទើបរបបនេះ រិះរកគ្រប់វិធានការដើម្បីរារាំងមិនឱ្យលោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជាវិញ។ គណបក្សនេះ អំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋត្រៀមខ្លួនទទួលលោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជា ម្ដងទៀត នៅពេលឆាប់ៗ ខាងមុខនេះ។
បច្ចុប្បន្ន លោក សម រង្ស៊ី និងថ្នាក់ដឹកនាំបក្សប្រឆាំងនៅតាមបណ្ដាប្រទេសនានា កំពុងដើរធ្វើយុទ្ធនាការ កៀរគរអ្នកស្រលាញ់ប្រជាធិបតេយ្យ នៅទូទាំងពិភពលោក ឱ្យចូលរួមអមដំណើរ លោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជាវិញ បន្ទាប់ពីពលរដ្ឋខ្មែរ និងពលកររស់នៅតាមប្រទេសនានា សន្យាថា នឹងអមដំណើរលោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជា នៅខែកញ្ញា ខាងមុខនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។