អ្នកឃ្លាំមើល​សង្គម​សោកស្ដាយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ តែ​បែរ​ជា​បង្ក្រាប​ទៅ​លើ​អ្នករិះគន់

0:00 / 0:00

បញ្ហា​​​ធំ​ៗ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​រួម​មាន​​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​ប្រជាធិបតេយ្យ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​ ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ធ្លាក់​ចុះ​ និង​បញ្ហា​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ជា​ដើម​នៅ​តែ​កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៤ នេះ។ អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សង្គម​​​សោក​ស្ដាយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​​​​បង្ក្រាប​ទៅ​លើ​អ្នក​រិះគន់​​ទៅ​វិញ។

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ជាង​ ៤០ឆ្នាំ​មក​ហើយ។​ ប៉ុន្តែ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ម្នាក់ៗ​អាច​រក​ចំណូល​បាន​តិច​ជាង ២ពាន់​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។ ចំណូល​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​បង្ហាញ​ថា​ជីវភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​នៅ​តែ​ក្រីក្រ និង​លំបាក​ជាង​ប្រទេស​ជិត​ខាង​គឺ​ប្រទេស​ថៃ និង​វៀតណាម ដែល​ចំណូល​ពលរដ្ឋ​ម្នាក់ៗ​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​មាន​ចន្លោះ​ពី ៤ពាន់ ៥រយ​ (៤.៥០០) ទៅ​ ៦ពាន់ ៥រយ (៦.៥០០) ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។

អ្នក​តាម​ដាន​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​នៅ​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វ៉ាន់លី មាន​ប្រសាសន៍​ថា កម្ពុជា​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​ដែល​នៅ​បន្ត​កើត​ឡើង​រួម​មាន​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស វិបត្តិ​នយោបាយ និង​វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​ជាដើម។ លោក​ថា ជាក់ស្ដែង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​កម្ពុជា​នៅ​មាន​កំណើត​តិចតួច​ហើយ ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​អន្តរជាតិ​មិន​ចង់​មក​លេង​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​អសន្តិសុខ​ជា​ពិសេស​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​ការ​ឆបោក​តាម​អនឡាញ​ជាដើម​ដែល​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​អាក្រក់។

លោក សេង វ៉ាន់លី៖ «បញ្ហា​​មួយ​ទៀត​ដែល​ខ្ញុំ​គិត​ទៅ​ថា​​​មាន​បញ្ហា​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ទេសចរ​បទេស​​​ជា​ពិសេស​អ្នក​ទេសចរ​ចិន​ហាក់​មិន​សូវ​ចាប់​អារម្មណ៍ ឬ​មិន​ហ៊ាន​ គឺ​ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​សុវត្ថិភាព​ និង​សន្តិសុខ​ យើង​ដឹង​ហើយ​ថា​បញ្ហា​សុវត្ថិភាព​ និង​សន្តិសុខ​គឺ​ជា​ចំណុច​ស្នូល​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ»។

លោក សេង វ៉ាន់លី ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គួរ​តែ​ចេញ​មុខ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្យ​ និង​ការ​ឆបោក​នេះ​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​រហ័ស ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​ដាក់​ចេញ​គោល​នយោបាយ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​វែង និង​ខ្លី​ដូច​ជា​ការ​គាំទ្រ និង​បង្រៀន​ដល់​អាជីវកម្ម​ផ្នែក​ទេសចរណ៍​ឱ្យ​ធានា​បាន​នូវ​សេវា​កម្ម​ល្អ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​កន្លែង​ទេសចរណ៍​ជា​ដើម។ លោក​ថា រដ្ឋាភិបាល​ក៏​គួរ​តែ​បញ្ចុះ​តម្លៃ​វីសា ឬ​លិខិត​ឆ្លង​ដែន​ដល់​អ្នក​ទេសចរ​ដែល​មក​ពី​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍ និង​មាន​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ផង​ដែរ។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នេះ អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សង្គម លោក ស៊ឹង សែនករុណា មាន​ប្រសាសន៍​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បែប​ផ្ដាច់​ការ​ និង​បក្ខពួក​និយម​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​ជួប​នូវ​បញ្ហា​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច​ និង​បញ្ហា​សង្គម​នានា។ លោក​ថា​បញ្ហា​ប្រជាធិបតេយ្យ ​និង​សិទ្ធិមនុស្ស​គឺ​ជា​ចំណុច​ស្នូល​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​ ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​ដោះស្រាយ​នូវ​បញ្ហា​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​លើកឡើង​ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​បញ្ឈប់​នូវ​វប្បធម៌​គេចវេះ និង​បង្ក្រាប​ទៅ​លើ​សំឡេង​រិះគន់។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «គឺ​ជា​​សកម្មភាព​មួយ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ន័យ​ការពារ​នូវ​អំណាច​ខ្លួន​ឯង​គ្រួសារ​ឬក៏​បក្ខ​ពួក​របស់​ខ្លួន​ដែល​​កាន់​តែ​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​អំពើ​ខុស​ឆ្គង​​ៗទៅ​ ហើយ​បែរ​ជា​មិន​រក​ដំណោះ​ស្រាយ តែ​បែរ​ជា​រឹតត្បិត​សំឡេង​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​ ដោយ​សារ​ខ្លាច​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ថា​​អ្នក​ទាំង​អស់​​ហ្នឹង​បញ្ចេញ​មតិ​ទៅ វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​ដឹក​នាំ​របស់​ខ្លួន​ ពួក​គាត់​យល់​ដឹង​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ពលរដ្ឋ​អាច​មាន​ការ​មិន​​សប្បាយ​ចិត្ត​ ងើប​តតាំង​តវ៉ា»។

កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​រក​ឃើញ​ថា ជា​ប្រទេស​មួយ​ដែល​មាន​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​ និង​ការ​ឆបោក​តាម​អនឡាញ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​ជាប់ៗ គ្នា​ជាក់ស្ដែង​ ក្រសួង​រតនាគារ​ជាតិ​អាមេរិក​ កាល​ពី ​ខែ​កញ្ញា កន្លង​ទៅ​សម្រេច​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​បង្កក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​អ្នក​ជំនួញ និង​ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ លោក លី យ៉ុងផាត់ និង​សម្ព័ន្ធ​អាជីវកម្ម​របស់​លោក​ចំនួន​៥។ អាមេរិក​​ថា ការ​​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​នេះ​ដោយសារ​តែ​លោក លី យ៉ុងផាត់ និង​សម្ព័ន្ធ​អាជីវកម្ម​របស់​លោក​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​ពលកម្ម​ដោយ​បង្ខំ​ក្នុង​ជំនួញ​ ឆបោក​តាម​អនឡាញ (Online) និង​រូបិយប័ណ្ណ​គ្រីបតូ (Cryptocurrency)។

ចំណែក​វិបត្តិ​ការ​វិនិយោគ និង​ការ​ទិញ​អចលវត្ថុ​នៅ​តែ​ជា​បញ្ហា​បន្ត​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា។ ជាក់ស្ដែង​មាន​ពលរដ្ឋ​ជាង ៣ពាន់ (៣.៣៥៤) នាក់​បាន​ចាញ់​បោក​ក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលាន ស៊ីធី (Brilliant City) របស់​អតីត​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា មក​ទល់​ពេល​នេះ​ពលរដ្ឋ​ដែល​រង​គ្រោះ​ពី​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី នៅ​តែ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​សំណង​មក​វិញ​នៅ​ឡើយ​​ទេ។

អតីត​ពលករ​នៅ​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាងត្បូង លោកស្រី ឈុន ស៊ីសាម៉ន លើក​ឡើង​ថា លោកស្រី​បាន​យក​លុយ​សន្សំ​ដែល​ធ្វើការ​នៅ​ប្រទេស​គេ​ជាង ១០​ឆ្នាំ​ រួម​ទាំង​ខ្ចី​ធនាគារ​ចំនួន ១ម៉ឺន ៥ពាន់​ដុល្លារ​ផង ដើម្បី​ចូល​រួម​វិនិយោគ​ចំនួន ១០ម៉ឺន​ដុល្លារ​ជា​មួយ​ក្រុមហ៊ុន​​ប្រ៊ីលាន​​ស៊ីធី​​នេះ។ លោកស្រី ថា​ដំបូង​ឡើយ​លោកស្រី​មិន​ចង់​ចូលរួម​វិនិយោគ​នោះ​ទេ ​ហើយ​លោកស្រី​ក៏​មិន​ជឿ​ថា​មាន​ការ​រក​​ស៊ី​ណា​មួយ​ដែល​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណេញ​ច្រើន និង​ភ្លាម​នោះ​ដែរ។

ទោះ​ជា​យ៉ាងណា លោកស្រី ឈុន ស៊ីសាម៉ន ថា ក្រុម​ការងារ​របស់​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី បាន​ទាក់ទង​មក​លោកស្រី​ឱ្យ​ចូល​រួម​កិច្ច​ប្រជុំ​ដែល​នៅ​ពេល​នោះ​មាន​ការ​ចូលរួម​ដោយ​មេ​បញ្ជា​ការ​កងទ័ពជើងគោក​ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ដទៃ​ទៀត​នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០២៣ នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប។ លោកស្រី​ថា​ការ​ចូលរួម​ដោយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ហើយ​ដែល​ជា​មូលហេតុ​នាំ​ឱ្យ លោកស្រី​ជឿ​ទុកចិត្ត​លើ​ក្រុមហ៊ុន​រួច​សម្រេច​ចូល​រួម​គម្រោង​វិនិយោគ​នេះ។

លោកស្រី ឈុន ស៊ីសាម៉ន៖ «សម្ដេច​ធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅ​​មុន​គាត់​ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​​គាត់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ក្រុមហ៊ុន​ហ្នឹង​និយាយ​អ៊ីចឹង​ណា​ ខ្ញុំ​ឃើញ​អ៊ីចឹង​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​​ នឹក​ឃើញ​ថា គាត់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​ទាំង​មូល​ហើយ​គាត់​​ហែ​បក្ស​ហែ​អី​នៅ​មុខ​ទ្រីលាន​ហ្នឹង មើល​ទៅ​​ថា​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​មើល​ទៅ​ស្វាត់​ស្វែង​ណាស់​ ហើយ​មើល​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​ហ្នឹង​មើល​ទៅ​មាន​ដៃ​គូ​សហការ​ជា​មួយ​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីចឹង»។

លោកស្រី ឈុន ស៊ីសាម៉ន ថា គ្រួសារ​របស់​លោក​ស្រី​លំបាក​វេទនា​ជាង​ស្លាប់​ទៅ​ទៀត​ដោយ​សារ​លោកស្រី​ខិតខំ​រក​ប្រាក់​ចំណូល​បន្តិចបន្តួច​សម្រាប់​ផ្គត់ផ្គង់​គ្រួសារ បង់​ធនាគារ ​និង​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ឱ្យ​កូន​រៀន​ដូច​មុន​នោះ​ទេ។ លោកស្រី​សោកស្ដាយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ចេញ​មុខ​អន្តរាគមន៍​ជួយ​ដល់​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោកស្រី និង​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​កំពុង​ជួប​ការ​លំបាក​នេះ។

លោកស្រី ឈុន ស៊ីសាម៉ន៖ «ខាង​រាជរដ្ឋាភិបាល​បញ្ជូន​មេធាវី​ឱ្យ​មក​​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​ពួក​ខ្ញុំ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ ប៉ុន្តែ​ពួក​ខ្ញុំ​អត់​មាន​បាន​អី​ទេ គ្មាន​​បាន​ភាព​យុត្តិធម៌​ទេ​ រាល់​ថ្ងៃ​វេទនា​ជាង​ស្លាប់​ បើ​ស្លាប់​ម្ដង​ទៅ​ស្រួល​ខ្ជិល​ជំពាក់​បំណុល​គេ»។

ក្រៅ​តែ​ពី​មាន​ពលរដ្ឋ​ចាញ់​បោក​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី ពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើន​ពាន់​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​ក៏​បាន​ចាញ់​បោក​ក្រុម​ហ៊ុន​វិនិយោគ​ផ្សេង​ទៀត​ដូចជា​ ​ក្រុមហ៊ុន​ CIC ក្រុមហ៊ុន​អចលន​ទ្រព្យ​របស់​ឧកញ៉ា ជា សារ៉ន និង​ឧកញ៉ា ហ៊ី គឹមហុង ជាដើម។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​អ្នកនាំពាក្យ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ លោក មាស សោភ័ណ្ឌ ដើម្បី​សួរ​អំពី​បញ្ហា​នេះ​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែ​តុលា។

រដ្ឋាភិបាល​ដាក់​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​មាន​ចំណូល​មធ្យម​កម្រិត​ខ្ពស់​ក្នុង​ឆ្នាំ២០៣០ និង​មាន​ចំណូល​ខ្ពស់​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០៥០។ ទោះ​ជា​យ៉ាងណា ​អ្នកឃ្លាំមើល​សង្គម​ថា​គោលដៅ​នេះ​នឹង​មិន​អាច​សម្រេច​បាន​នោះ​ទេ ដោយ​សារ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទៅ​កាន់​ភាព​ផ្ដាច់ការ រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ ជា​ពិសេស​មិន​ទទួល​យក​សំឡេង​រិះគន់៕