សង្គមស៊ីវិលថា ការដំឡើងពន្ធពីអាមេរិក អាចធ្វើឱ្យកម្មករបាត់បង់ការងារ

សង្គមស៊ីវិលស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្វែងរកកិច្ចចរចាជាបន្ទាន់ជាមួយភាគីសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណារក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារ ចៀសវាងកុំឱ្យមានការបិទរោងចក្រ ដែលអាចធ្វើឱ្យកម្មករបាត់បង់ការងារ។ ការស្នើនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានសម្រេចដំឡើងពន្ធ៤៩%លើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសកម្ពុជា។

ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក​លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២មេសា បាន​ប្រកាស​ដំឡើង​ពន្ធ​លើ​ប្រទេស​នានា​ក្នុង​ពិភពលោក ក្នុង​នោះ បាន​ដំឡើង​ពន្ធ​លើ​កម្ពុជា​៤៩% ជា​អត្រា​ពន្ធ​ខ្ពស់​បំផុត ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែល​នាំ​ចូល​ទំនិញ​ទៅ​ទីផ្សារ​សហរដ្ឋអាមេរិក។

អ្នក​គ្រប់គ្រង​កម្មវិធី​ការងារ នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ព័ន្ធភាព​ការងារ និង​សិទ្ធិមនុស្ស (សង់ត្រាល់) លោក ឃុន ថារ៉ូ ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣​មេសា​ថា ប្រឈម​ទៅ​នឹង​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​ដ៏​ខ្ពស់​នេះ ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ផ្លាស់ប្ដូរ​ឥរិយាបថ​ការទូត ដើម្បី​ស្វែងរក​កិច្ច​ចរចា​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក​បន្ត​ថា ប្រសិន​បើ​គ្មាន​វិធានការ​ដោះស្រាយ​ជា​បន្ទាន់​ទេ ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​នេះ នឹង​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​រោងចក្រ​កាត់ដេរ​នៅ​កម្ពុជា ស្វែងរក​ការ​វិនិយោគ​នៅ​ប្រទេស​ផ្សេង ដែល​អាច​ទទួល​បាន​ផល​ចំណេញ​ច្រើន​ជាង​នៅ​កម្ពុជា។

អ៊ីចឹង លក្ខខណ្ឌ​នេះ វា​ទាមទារ​ឱ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវ​តែ​មាន​វិធានការ​បន្ទាន់​ជាក់លាក់ បើ​មិន​អ៊ីចឹង​ទេ វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ថានភាព​ហ្នឹង វា​កាន់​តែ​មាន​ការ​ជះ​ឥទ្ធិពល​កាន់​តែ​អាក្រក់​ទៅ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា។ ហើយ​វា នឹង​អាច​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​រោងចក្រ ដែល​កំពុង​តែ​ដំណើរការ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ហើយ​វា​ប្រឈម​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​បិទទ្វាររោ​ងចក្រ ការ​បាត់បង់​ការងារ ប្រាក់ចំណូល ហើយ​ជាពិសេស​នោះ គឺ​វា​នឹង​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​បញ្ហា​នេះ វា​នឹង​អាច​នាំ​ឱ្យ​ធ្លាក់​ចុះ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច អាច​មាន​នូវ​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច និង​បញ្ហា​សង្គម។

—  លោក ឃុន ថារ៉ូ

របាយការណ៍​របស់​អគ្គនាយកដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករ​កម្ពុជា​បង្ហាញ​ថា នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៤ សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​តែ​ជា​ទីផ្សារ​ដ៏​ធំ នៃ​ការ​នាំ​ចេញ​ទំនិញ​របស់​កម្ពុជា។ កម្ពុជា​បាន​នាំ​ចេញ​ទំនិញ ដែល​ភាគច្រើន​ជា​ទំនិញ​សំលៀកបំពាក់ និង​ផលិតផល​ធ្វើ​ដំណើរ ទៅ​កាន់​ទីផ្សារ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក្នុង​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់​សរុប​ជាង ៩​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ខណៈ​អាមេរិក​នាំ​ទំនិញ​មក​កម្ពុជា​វិញ​ត្រឹម​២៦៤​លាន​ដុល្លារ។ របាយការណ៍​ដដែល​បន្ត​ថា រី​ឯ​ប្រទេស​ចិន​នៅ​តែ​ជា​ប្រទេស​នាំ​ចូល​ទំនិញ​មក​កម្ពុជា​ច្រើន​ជាង​គេ គឺ​ក្នុង​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់​ជាង​១៣​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ខណៈ​កម្ពុជា​នាំ​ទំនិញ​ទៅ​ចិន​វិញ មាន​ត្រឹម​ជិត​២​ពាន់​លាន​ដុល្លារ។

លោក ឃុន ថារ៉ូ បន្ថែមថា វិស័យ​វាយនភណ្ឌ​កាត់ដេរ ជា​ផ្នែក​ដ៏​ធំ​ក្នុង​ទំហំ​នាំចេញ​របស់​កម្ពុជា ទៅ​កាន់​ទីផ្សារ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​មាន​កម្មករ​ជិត​១​លាន​នាក់ ទទួល​បាន​ផល​ដោយ​ផ្ទាល់ និង​ពលរដ្ឋ​ជិត​៣​លាន​នាក់​ផ្សេង​ទៀត ទទួល​បាន​ផល​ដោយ​ប្រយោល​ពី​វិស័យ​នេះ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជា​មាន​តែ​វីធី​រក​កិច្ចចរចា​ដើម្បី​រក្សា​តុល្យយភាព​ទីផ្សារ និង​ស្ថិរភាព​ទីផ្សារ ពីព្រោះ​មិន​អាច​រក​ទីផ្សារ​ផ្សេង​មក​ជំនួស​ទីផ្សារ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ឡើយ។

ចំណែក​ប្រធាន​សភា​ពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក​នៅ​កម្ពុជា (AMCHAM Cambodia) លោក ខេស៊ី បារណេត (Casey Barnett) ក៏​បាន​សរសេរ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក​ថា ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​ជុំវិញ​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក នោះ​វា​នឹង​បំផ្លាញ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា បង្កើត​ឱ្យ​មាន​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាងជ្រៅ បាត់បង់​ការងារ​រាប់​សែន​នាក់ អស្ថិរភាព​សង្គម និង​លំហូរ​ចេញ​មូលធន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក លោក ខេស៊ី បារណេត បាន​កែ​សម្រួល​និង​លុប​ចោល​ខ្លឹមសារ​ទាំង​នេះ​ចេញ​ពី​បណ្ដាញ​សង្គម​របស់​លោក​វិញ។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ទីភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន​កម្ពុជា AKP បាន​ចុះ​ផ្សាយ​ដោយ​ដកស្រង់​សម្ដី​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការងារ និង​បណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង សួរ ថា ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​កម្មករ​ខ្លះ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​អាច​គ្រប់គ្រង​បាន។ លោក ហេង សួរ បន្ត​ថា សម្រាប់​វិស័យ​កាត់ដេរ នឹង​មិន​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ទេ​សម្រាប់​ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារ​តែ​ការ​បញ្ជា​ទិញ បាន​ធ្វើឡើង​មុន​ពេល​មាន​ការ​ប្រកាស​ដំឡើង​ពន្ធ។

រីឯ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​លោក មាស សុខសេនសាន ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា ក្រសួង​កំពុង​វាយ​តម្លៃ​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​ជុំវិញ​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​នេះ ដើម្បី​ត្រៀម​ចាត់​វិធានការ​ឆ្លើយតប​ឱ្យ​បាន​សមស្រប​នាពេល​ខាង​មុខ។ លោក​បន្ត​ថា ដូច្នេះ​លោក​មិន​ទាន់​អាច​បញ្ជាក់​ថា វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា ពិសេស​វិស័យ​កាត់ដេរ នឹង​រង​ផល​ប៉ះពាល់​បែបណា​ឡើយ។

ដរាបណា យើង​អត់​ទាន់​មាន​តួលេខ​វាយតម្លៃ​ឱ្យ​បាន​ល្អិតល្អន់ ខ្ញុំ​អត់​ទាន់​អាច​និយាយ​កើត​ទេ។ ចាំ​មើល​រង់ចាំ​ការ​វាយតម្លៃ យើង​កំពុង​ធ្វើ​សស្រាក់សស្រាំ។

—  លោក មាស សុខសេនសាន

ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​៤៩%​លើ​ទំនិញ​កម្ពុជា នឹង​ចូល​ជា​ធរមា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៩ មេសា។ ស្ថានទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា​បាន​សរសេរ​លើ​ទំព៍រ​ហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣​មេសា​ថា ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​គ្រប់​ប្រទេស​ទាំង​អស់​នេះ ជា​ចំណាត់ការ​របស់​ប្រធានាធិបតី​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដើម្បី​ស្ដារ​យុត្តិធម៌ និង​តុល្យភាព ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។