ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់អះអាងថា ក្រុមហ៊ុនចំនួន២ គឺក្រុមហ៊ុន ធី ង៉ា (Thy Nga Co., Ltd. Development and Investment) និងក្រុមហ៊ុន ភីអ៊ីនធី (PNT Co., Ltd.) របស់វៀតណាមនៅតែបន្តប្រមូលឈើខ្នាតធំចេញពីដែនជម្រកសត្វព្រៃឡង់ និងជាយព្រៃឡង់ក្នុងពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ (COVID-19)។ ប៉ុន្តែគណៈកម្មការជំនាញអះអាងថា អាជ្ញាធរកំពុងចុះស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ។
ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់រកឃើញ គល់ឈើជាង ១០០ដើម ឋិតនៅចំណុចជាំអាចម៍ដែកក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃឡង់ ត្រូវបានកម្មកររបស់ក្រុមហ៊ុន ភីអិនធី កាប់ផ្ដួលយកដើមធ្វើអាជីវកម្មនៅរយៈពេល ៣សប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ។ គល់ឈើទាំងនោះភាគច្រើន គឺដើមឈើទាល ដែលអ្នកស្រុកដុតយកជ័រទឹកលក់ ត្រូវគេអារច្រៀកក្នុងព្រៃរួចដឹកចូលការដ្ឋានក្រុមហ៊ុន ភីអ៊ិនធី ឋិតក្នុងស្រុករវៀង ជាប់តំបន់ព្រៃឡង់ ខេត្តព្រះវិហារ។ ការលើកឡើងនេះ ក្រោយពីពួកគេបានល្បាតព្រៃឡង់ដោយលួចលាក់ ក្នុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតពីបទល្មើសព្រៃឈើ។
អ្នកសម្របសម្រួលសហគមន៍ព្រៃឡង់ ខេត្តព្រះវិហារ លោក ស្រី ថី ឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៩ មេសាថា ពួកលោកបង្ខំចិត្តចុះល្បាតព្រៃឡង់ទាំងភ័យខ្លាច និងគេចពីឆ្មាំអភិរក្សរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ដើម្បីស៊ើបអង្កេតពីបទល្មើសព្រៃឈើខ្នាតធំក្នុងតំបន់អភិរក្ស ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ភីអ៊ិនធី។ លោកថា គ្រាន់តែផ្លូវមួយច្រកពួកលោករកឃើញគល់ឈើជាង ១រយគល់ ដែលគេកាប់ធ្វើអាជីវកម្ម។ លើសពីនេះ មានកម្មករជាច្រើនក្រុមបានបោះតង់ស្នាក់នៅក្នុងព្រៃឡង់មិនក្រោម ១០កន្លែងនោះទេ ដើម្បីសម្ងំកាប់ឈើលក់ឱ្យក្រុមហ៊ុន។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនមានរណាយន្តជាច្រើនគ្រឿងសម្រាប់ជួលឱ្យអ្នកភូមិខ្ចីកាប់ឈើលក់ឱ្យខ្លួន៖ «ថ្ងៃខ្ញុំចូលទៅនោះ វាគ្រាន់តែចេញមកចូលឆ្នាំតែបន្តិចទេ។ កម្មករគេច្រើនណាស់កន្លែងគេដេកដប់កន្លែងនោះ តែខ្ញុំជួបគោយន្ត ៣គ្រឿងដឹកណែនៗ គោយន្ត។ ច្រៀក ៣កង់ ទៅ ៤កង់ មួយដើមមាន ៥កំណាត់អីនោះ។ យើងបានឃើញជាក់ស្ដែង ១រយគល់មុខកាត់ជាងមួយម៉ែត្រ ក៏មានកន្លែងនោះមុខ ៦០ ឡើងទៅ »។
ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់រូបនេះ បន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ភីអ៊ិនធី (PNT Co., Ltd.) បានបញ្ជូនកម្មករកាប់ឈើក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ទ្រង់ទ្រាយធំប្រមាណ ១ខែមកហើយ។ រីឯជាមួយគ្នានេះ លោកក៏រកឃើញថា ក្រុមហ៊ុន ធីង៉ា (Thy Nga Co., Ltd. Develope and Investment) ក៏បានពង្រាយកម្មករជាច្រើននាក់កាប់ឈើឈ្លីច និងត្បែង នៅជាយព្រៃឡង់ ខេត្តព្រះវិហារធ្វើអាជីវកម្មរយៈពេលជាង ១សប្តាហ៍មកហើយដែរ៖ «ក្រុមហ៊ុនធីង៉ាកំពុងប្រមូលដើមឈ្លីច កាត់ជាផែបួនជ្រុងៗ គេឱ្យអ្នកស្រុកចូលកាប់ តែគេអ្នកទទួលទិញ។ ខ្ញុំដើរបានតែមួយជ្រុងទេ មិនដើរសពអស់មួយព្រៃទេ នៅឡើយទេ។ បើដើរអស់មួយព្រៃអាចឃើញច្រើន។ គេដាក់ព្រៃអភិរក្សហើយ តែនរណាចូលមិនបាន តែបទល្មើសចូលបាន ហើយក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ធនធានធម្មមជាតិពិតប្រាកដលះបង់ពេលវេលា និងកម្លាំងកាយចិត្តផងទៅជាបានហាមឃាត់ »។
កាលពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ ៤នាក់ បានជិះម៉ូតូល្បាតព្រៃ នៅចំណុចជាំអាចម៍ដែក ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃឡង់ ប្រទះឃើញដើមឈើធំៗ ប្រភេទឈើទាល ត្បែង ផ្លុង ផ្ដៀក និងផ្ចឹក ត្រូវគេអារច្រៀកជាជ្រុងក្នុងព្រៃ ដឹកទៅបាត់។ លើសពីនេះ មានតំបន់ខ្លះទៀត ក៏សំបូរដោយបទល្មើសព្រៃឈើដែរ រួមមាននៅចំណុចក្បាលដំរីអណ្ដូងពណ៌អូរធ្នង់ និងចំណុចជាំប្រទាលមានកម្លាំងកម្មកររាប់សិបនាក់បានសង់ជំរំក្នុងព្រៃ ដើម្បីកាប់ឈើលក់ឱ្យក្រុមហ៊ុន។
ក្រុមហ៊ុន ភីអ៊ិនធី (PNT Co., Ltd.) ទទួលបានដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចពីរដ្ឋាភិបាលទំហំជិត ៨ពាន់៧.៩០០ហិកតារ នៅស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ កាលពីឆ្នាំ២០១០ ក្រោមកិច្ចសន្យារយៈពេល ៧០ឆ្នាំ។ រីឯក្រុមហ៊ុន ធីង៉ា អភិវឌ្ឍន៍ (Thy Nga Co., Lld. Development and Investment) ទទួលសិទ្ធិវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចជាង ៦ពាន់ហិកតារ (៦០៦០) ឋិតនៅឃុំរៀបរយស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ កាលពីឆ្នាំ២០០៨។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ វិនិយោគដំណាំអាកាស្យា និងដំណាំកសិ-ឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែរហូតដល់មកពេលនេះ សហគមន៍ព្រៃឡង់រកឃើញថា ក្រុមទាំងពីរមិនឃើញអភិវឌ្ឍន៍ និងដាំដំណាំអ្វីជាដុំកំភួននោះទេ គឺផ្ដោតលើការកាប់ឈើធ្វើអាជីវកម្មជាបន្តបន្ទាប់ជាច្រើនឆ្មាំមកហើយ។
អាស៊ីសេរីបានព្យាយាមទាក់ទងក្រុមហ៊ុន ភីអ៊ិនធី តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទក្នុងគេហទំព័រសាជីវកម្ម តែអ្នកលើកទូរស័ព្ទនិយាយថា គាត់ជាជនជាតិតៃវ៉ាន់ (Taiwan) មិនបកស្រាយចំពោះការចោទប្រកាន់នេះទេ ដោយលោករុញឱ្យសួរតំណាងក្រុមហ៊ុនវិញ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន ធីង៉ា ក៏អាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងបានដែរ។ ប៉ុន្តែកន្លងទៅតំណាងក្រុមហ៊ុននេះគឺលោកមេធាវី ហេង សុទ្ធារ៉ា បដិសេធថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក ពុំបានកាប់ឈើ និងដឹកជញ្ជូនឈើលក់ខុសច្បាប់ឋិតក្នុងខេត្តព្រះវិហារនោះទេ។
អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មការជាតិទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើលោក អេង ហ៊ី មានប្រសាសន៍ថា គណៈកម្មការជំនាញថ្នាក់ខេត្ត និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ កំពុងចុះពិនិត្យ និងស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ ក៏ប៉ុន្តែលោកបដិសេធបង្ហាញលទ្ធផលនៃការបង្ក្រាប។ លោកថា គណៈកម្មការជំនាញនៅតែបន្តយុទ្ធនាការបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើ ហើយប្រសិនបើរកឃើញថា ក្រុមហ៊ុនណាមួយមានពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពកាប់ឈើខុសច្បាប់នឹងប្រឈមការអនុវត្តច្បាប់ជាធរមាន៖ «គ្រប់បុគ្គលគ្រប់ក្រុមហ៊ុនឱ្យតែមានបទល្មើសបង្ក្រាបទាំងអស់ បង្ក្រាបទាំងអស់ឱ្យតែខុសច្បាប់ ហើយជំងឺកូវីដជារឿងកូវីដ បទល្មើសនៅតែជាបទល្មើស។ ខ្ញុំមិនអាចឆ្លើយបានទេ ដោយសារអាជ្ញាធរគេកំពុងធ្វើការ »។
ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចសហគមន៍មូលដ្ឋាន នៃសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ ផ្កាំឱ្យសហគមន៍ព្រៃឡង់ ត្រូវក្លាហានដាក់ពាក្យប្ដឹងអាជ្ញាធរណា ដែលមិនអើពើបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើទៅតុលាការ ដើម្បីអនុវត្តច្បាប់។ លោកសង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរហាក់មិនយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយក្ដីកង្វល់របស់ពលរដ្ឋ និងសេចក្ដីរាយការណ៍ទាំងឡាយរបស់សហគមន៍នោះទេ។ ប្រការនេះលោកថា ការចោទប្រកាន់រឿងបទល្មើសព្រៃឈើនៅតែកើតមានគ្មានទីបញ្ចប់៖ «រួមគ្នាដាក់បណ្ដឹងទៅបរិហារឱ្យបានច្រើន ដើម្បីធ្វើម៉េច ? ជំរុញផ្លូវច្បាប់ក្នុងពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌លោកថា នឹងធ្វើការកែទម្រង់។ អ៊ីចឹងវា នៅខ្វះមួយអ្នករុញ អ្នករុញឱ្យបណ្ដឹងឱ្យបានច្រើន ដើម្បីឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោកប្រើកែទម្រង់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ឱ្យស្អាតស្អំ ហើយយុត្តិធម៌ »។
ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់រកឃើញថា ក្នុងបរិវេណដីក្រុមហ៊ុន ភីអ៊ិនធី និងក្រុមហ៊ុន ធីង៉ា ពុំមានឈើធំៗ សម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្មទៀតទេ មានតែឈើដែលដឹកចេញពីខាងក្រៅតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ មានម្ចាស់ភាគហ៊ុនជាជនជាតិវៀតណាម។
កាលពីចុងឆ្នាំ២០២០ ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់ប្រទះឃើញឈើមូលធំៗ ជាង ៥០០ដើម ត្រូវគេកាប់ចេញពីដីស្រែចម្ការរបស់ពលរដ្ឋដឹកជញ្ជូនចូលក្នុងការដ្ឋានរបស់ក្រុមហ៊ុន ភីអ៊ិនធី ជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីអារច្រៀកធ្វើអាជីវកម្ម។ ប្រជាសហគមន៍ និងពលរដ្ឋអះអាងថា ក្រុមហ៊ុនមានម៉ាស៊ីនអារច្រៀកឈើខ្នាតធំ ៤គ្រឿង និងមានរថយន្តកែច្នៃជិត ១០គ្រឿង សម្រាប់ដឹកឈើធ្វើអាជីវកម្ម។
អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិបានរកឃើញថា ក្នុងរយៈពេល ២០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទំហំព្រៃឡង់ជាង ១សែន (១០២.៤៣៦) ហិកតារ ឬស្មើនឹង ២៤% ត្រូវបានបាត់បង់ក្លាយជាវាលរហោឋាន។ បន្ថែមពីនេះទៀត គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ ព្រៃឡង់ទំហំជិត ៦ម៉ឺន (៥៨.១៣៨) ហិកតារ ត្រូវបានបំប្លែងទៅជាដីចម្ការដំណាំ ហើយមានផ្ទៃដីតែជាង ១ពាន់ (១.១១១) ហិកតារប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានដាំដុះកូនឈើឡើងវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។