អតីតសកម្មជនបរិស្ថាននៃចលនាមាតាធម្មជាតិស្នើទៅតុលាការឲ្យផ្ដល់វត្ថតាងដែលបានរឹបអូសកន្លងមកឲ្យពួកគេវិញដើម្បីឲ្យពួកគេយកឧបករណ៍សម្ភារៈទាំងនោះប្រើប្រាស់សម្រាប់បន្តការសិក្សា និងធ្វើការងារចិញ្ចឹមជីវិត។ មេធាវីរបស់សកម្មជនបរិស្ថានថា ឧបករណ៍សម្ភារៈរបស់ប្រើប្រាស់ទាំងនោះមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងក្ដីនេះទេ ហើយតុលាការគូរផ្ដល់ឲ្យក្រុមយុវជនវិញ។
ឧបករណ៍សម្ភារៈរបស់ក្រុមសកម្មជនបរិស្ថាន ដែលតុលាការបានរឹបអូស មានទាំងរបស់ប្រើប្រាស់រួម និងរបស់របរប្រើប្រាស់ឯកជន ក្នុងនោះដូចជា៖ ម៉ូតូ កង់ កុំព្យូទ័រ ទូរស័ព្ទ កាមេរ៉ា សម្លៀកបំពាក់ និងសញ្ញាបត្រជាដើម។ ពួកគេរិះគន់ថា ការរឹបអូសនោះធ្វើឡើងដូចជាហួសហេតុពេកព្រោះសូម្បីខោក្នុងក៏សមត្ថកិច្ចប្រមូលយកធ្វើជាវត្ថុតាងដែរ ហើយគិតមកដល់ពេលនេះឧបករណ៍សម្ភារៈ ភាគច្រើនតុលាការមិនទាន់ប្រគល់ឲ្យក្រុមយុវជនវិញនៅឡើយទេ។
សកម្មជនបរិស្ថាន លោក ថុន រដ្ឋា ឲ្យដឹងថា កាលពីសមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនលោក កាលពី២០២០សមត្ថកិច្ច បានរឹបអូសមានដូចជា ម៉ូតូ កង់ កុំព្យូទ័រ ទូរស័ព្ទ កាមេរ៉ា និងឧបករណ៍មួយចំនួនទៀត។ លោកថា មកដល់ពេលនេះ តុលាការទើបប្រគល់ម៉ូតូ និងហិបដែកឲ្យលោកវិញ ប៉ុន្តែ ឧបករណ៍ផ្សេងទៀត តុលាការមិនទាន់ប្រគល់ឲ្យវិញនោះទេ។ លោកយល់ថា ឧបករណ៍សម្ភារៈទាំងនោះមិនបានបង្កឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គមនោះទេ៖ «ប្រសិនបើរបស់ទាំងអស់ហ្នឹងបង្កអសន្ដិសុខ អ៊ីចឹងអ្នកលេបថត អ្នកលក់កុំព្យូទ័រ អីផ្សេងៗហ្នឹងក៏មិនអាចលក់បានទេ ហើយជាពិសេសសោកស្ដាយជាងគេហ្នឹងកង់បើយើងថា របស់ដែលមានបញ្ហាទៅគ្រាន់តែកង់របស់ពួកខ្ញុំកញ្ចាស់ៗមែនទែនបួនគ្រឿងក៏ដកហូតអត់ប្រគល់ឲ្យខ្ញុំឡើងវិញ ជាគួរសោកស្ដាយមែនទែនហើយក៏អត់ដឹងថា ហេតុអី»។
ក្រៅពីលោក ថុន រដ្ឋា សកម្មជនអតីតសកម្មជនចលនាមាតាផ្សេងៗ ក៏តុលាការមិនទាន់ប្រគល់ឧបករណ៍សម្ភារៈដែលបានរឹបអូសជាង២ឆ្នាំមកនេះឲ្យពួកគេវិញនៅឡើយដែរ។
សកម្មជនបរិស្ថានម្នាក់ទៀត កញ្ញា ឡុង គន្ធា ប្រាប់ថា ពេលសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនកញ្ញា សមត្ថកិច្ចបានរឹបអូសយកសញ្ញាបត្រ និងឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជាច្រើនទៀត ។ កញ្ញាឲ្យដឹងទៀតសញ្ញាបត្រទាំងនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ កញ្ញា ដើម្បីអាចបន្តការសិក្សា ឬរកការងារធ្វើ៖ «ជាក់ស្ដែងគេ ( សមត្ថកិច្ច ) ប្រមូលយកទៅទាំងច្បាប់ដើមទាំងបណ្ដោះអាសន្ន ហើយនឹងមានសំបុត្របញ្ជាក់កំណើតពីស្រុកផងដែរឥឡូវហ្នឹងខ្ញុំកំពុងមានបញ្ហាពិបាកខ្លាំងដោយសារខ្ញុំអត់មានសញ្ញាបត្របន្តការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យហើយបើសិនគ្មានសញ្ញាបត្រទេ ខ្ញុំនឹងត្រូវប្រឈមបោះបង់ចោលការសិក្សាជាលើកទី២ទៀត»។
សកម្មជនបរិស្ថានម្នាក់ទៀត កញ្ញា ភួន កែវរស្មី ឲ្យដឹងថា មកដល់ពេលតុលាការមិនទាន់ប្រគល់ទូរស័ព្ទដែលជារបស់ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួនមកឲ្យកញ្ញាវិញដែរ។ កញ្ញាឲ្យដឹងទៀតក្រៅពីរបស់ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួនសូម្បីឧបករណ៍សម្ភារៈដែលរបស់ប្រើប្រាស់រួមនៃក្រុមយុវជន ក៏តុលាការមិនទាន់ផ្ដល់ឲ្យវិញនោះដែរ។ កញ្ញាឲ្យដឹងទៀតថា នៅពេលមេធាវីការពាររបស់កញ្ញាស្នើទៅតុលាការឲ្យប្រគល់របស់ប្រើប្រាស់ទាំងនោះវិញតុលាការតែងឆ្លើយតប នឹងប្រគល់ឲ្យវិញនៅពេលរឿងក្ដីចប់ជាផ្លូវការ៖ «រហូតដល់ឥឡូវយើងអត់ទាន់ទទួលបានទេ ហើយក៏យើងជជែកជាមួយមេធាវីគេ ( តុលាការ ) ដល់សវនាការជាផ្លូវការទើបគេប្រគល់ឲ្យវិញ ចាស មានរបស់រួមមានរបស់បុគ្គលរបស់យើងរៀងៗខ្លួន ហើយបងរដ្ឋា បងគន្ធាគាត់នៅអូសហ្វីស ( ការិយាល័យ ) អ៊ីចឹងខោអាវ គាត់ សូម្បីលីអូ ( ខោក្នុង ) ប្រមូលខ្ទេច»។
អាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនលោក ថុន រដ្ឋា កញ្ញា ឡុង គន្ធា និងកញ្ញា ភួន កែវរស្មី កាលពីដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ ការចាប់ខ្លួននេះ កើតមានឡើងបន្ទាប់ពីកញ្ញា ឡុង គន្ធា បានបង្ហោះសារលើហ្វេសប៊ុកអំពីគម្រោងដើរពីវត្តភ្នំទៅកាន់ភូមិគ្រឹះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បីស្នើសុំជួបផ្ទាល់ជាមួយលោកនិយាយអំពីបញ្ហាលុបបឹងតាមោក។ តុលាការបានចោទប្រកាន់ពួកគេពីបទញុះញង់ឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ទោះយ៉ាងណា កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ តុលាការបានដោះលែងសកម្មជនបរិស្ថាន ទាំងនេះឲ្យនៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន។
ទាក់ទងករណីនេះ វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចសុំបំភ្លឺពីប្រធានលេខាធិការដ្ឋានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ បានទេនៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា។
ចំណែកមេធាវីការពារក្ដីឱ្យក្រុមយុវជន គឺលោក សំ ចំរើន ប្រាប់ថា លោកធ្លាប់បានស្នើសុំទៅតុលាការឲ្យប្រគល់វត្ថុតាងដែលបានរឹបអូសឲ្យកូនក្ដីរបស់លោកវិញដែរ ប៉ុន្តែតុលាការបដិសេធ។ លោកបន្តទៀតថា ឧបករណ៍ដែលបានរឹបអូសទាំងនោះគឺគ្រាន់តែជាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់កូនក្ដីលោក និងមិនពាក់ព័ន្ធរឿងក្ដីនេះទេ៖ «ខ្ញុំមិនយល់យ៉ាងម៉េចទេ ព្រោះរឿងនេះនៅក្នុងនីតិវិធី អ៊ីចឹងដល់ពេលដំណាក់កាលជំនុំជម្រះខ្ញុំនឹងស្នើសុំហើយ តាមខ្ញុំដឹងទៅ វត្ថុទាំងហ្នឹងជាឧបករណ៍សម្រាប់បម្រើការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់សម្រាប់មុខរបរផ្សេងៗរបស់គាត់មិន ដូចជាមិនពាក់ព័ន្ធជាវត្ថុតាងក្នុងរឿងក្ដីទេ»។
អតីតសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ នៅតែជំរុញទៅតុលាការឲ្យប្រគល់វត្ថុដែលបានរឹបអូសនោះឲ្យពួកគេវិញនោះ ។ ពួកគេលើកឡើងថា តុលាការគួរផ្ដល់ឧបករណ៍សម្ភារៈទាំងនោះឲ្យពួកគេវិញ ត្បិតពេលនេះតុលាការបានអនុញ្ញាតឲ្យយុវជនទាំងនោះបាននៅក្រៅឃុំរួចហើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។