"អាជ្ញាធរ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដោយ​លំអៀង​ជុំវិញ​ករណី​កោះ​ហៅ​មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​២​រូប"

0:00 / 0:00

អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ (LICADHO) សហគមន៍​បឹងកក់ និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មួយ​ចំនួន​ទៀត ហៅ​ការ​កោះ​ហៅ​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​ចំនួន ២​រូប ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​សន្តិសុខ​សាលា​ខណ្ឌ​ដូនពេញ គឺ​ជា​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​លំអៀង​ដោយ​អាជ្ញាធរ។

មន្ត្រី​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ គឺ​លោក អំ សំអាត និង​អ្នក​សហគមន៍​បឹងកក់ លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ ត្រូវ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​រង​នៃ​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ កោះ​ហៅ​ទៅ​បំភ្លឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៨ ខែ​កុម្ភៈ ក្នុង​នាម​ជា​ជន​សង្ស័យ​ក្នុង​រឿង​ហិង្សា ដែល​ប្ដឹង​ដោយ​ក្រុម​សន្តិសុខ​សាលា​ខណ្ឌ​ដូនពេញ។

នាយក​អង្គការ​លីកាដូ ចាត់​ទុក​ដីកា​កោះ​របស់​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ថា​ជា​រឿង​ហួស​ចិត្ត ដ្បិត​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​ទាំង ២​នាក់ គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ក្រុម​សន្តិសុខ​វាយ បែរ​ជា​ត្រូវ​សង្ស័យ​ថា ជា​អ្នក​ប្រើ​ហិង្សា​ទៅ​វិញ។

នាយក​អង្គការ​លីកាដូ លោក ថាវ គឹមសាន ថ្លែង​ថា អាជ្ញាធរ​គួរ​តែ​ចាត់ការ​បណ្ដឹង​របស់​លោក អំ សំអាត និង​លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ ដែល​ប្ដឹង​ប្រឆាំង​ក្រុម​សន្តិសុខ ដែល​បាន​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​ពួកគេ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៦។ លោក​ថា ការ​អនុវត្ត​បែប​នេះ​បង្ហាញ​ថា អាជ្ញាធរ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដោយ​លំអៀង៖ « លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ ដែល​ជា​ អ្នក​ត្រូវ ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ច្បាស់​នៅ​ពេល​នោះ​ថា គាត់​គឺ​ ជា​ជន​ រងគ្រោះ ព្រោះ​គាត់​បែក​ ចិញ្ចើម គាត់ ​បែក​ថ្គាម ជាំ​កញ្ចឹងក បែក​ក្នុង​មាត់ ហ្នឹង​ចំពោះ​លោក អំ សំអាត។ ហួស​ចិត្ត​ហើយ​គិត​ថា​លម្អៀង ពីព្រោះ​តែ​អ៊ីចឹង​ឯង។ ហេតុ​អី​បាន​ជា​ជន​បង្ក​ពិត​ប្រាកដ​មិន​ត្រូវ​បាន​ប្ដឹងផ្ដល់ ឬ​ក៏​មិន​ ត្រូវ ​បាន​ចាត់ការ បែរ​ ជា​ឥឡូវ ​នេះ​ជន​រងគ្រោះ​ទាំង​ ពីរ ត្រូវ​បាន​កោះ​ហៅ​ ទៅ​វិញ »

ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​អង្គការ​លីកាដូ​ និង​សហគមន៍​បឹងកក់ ចេញ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​កុម្ភៈ អោយ​ដឹង​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​តុលា ដែល​ជា​ទិវា​សិទ្ធិ​លំនៅឋាន ប្រធាន​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល និង​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ បាន​ទៅ​ឃ្លាំមើល​ការ​ហែ​ក្បួន​ដោយ​អហិង្សា។ ចំណែក​លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ តំណាង​សហគមន៍​បឹងកក់ បាន​ទៅ​ថត​សកម្មភាព​នានា ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ​ដែរ។

សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ដដែល​បន្ត​ថា ក្នុង​ពេល​ដែល​ក្បួន​ហែ​អហិង្សា​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ បាន​បិទ​ផ្លូវ​រារាំង​ក្បួន និង​បាន​ឆក់​យក​ស្គរ និង​ឆៃយ៉ាំ​ពី​អ្នក​ហែ​ក្បួន។ ពេល​នោះ​ក្រុម​សន្តិសុខ​បាន​វាយ​ទៅ​លើ​លោក​ពុទ្ធិស័ក្ត ដែល​កំពុង​ថត​សកម្មភាព​របស់​សន្តិសុខ។ ចំណែក​លោក អំ សំអាត បាន​ព្យាយាម​ដោយ​សន្តិវិធី ដើម្បី​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សា​នោះ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស។ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​សន្តិសុខ​ក៏​បាន​ចោម​វាយ​លោក អំ សំអាត ដែរ។ ទាំង​លោក អំ សំអាត និង​លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដិ របួស និង​ត្រូវ​សម្រាក​ព្យាបាល។

ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ដដែល អង្គការ​លីកាដូ និង​សហគមន៍​បឹងកក់ សង្ឃឹម​ថា ព្រះរាជអាជ្ញា​អាច​បញ្ចប់​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​បឋម​ទៅ​លើ​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទាំង ២​រូប ហើយ​ពិចារណា​បណ្ដឹង​ប្រឆាំង​អ្នក​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ពិត​ប្រាកដ។

ស្របគ្នា​នេះ អង្គការ​អន្តរជាតិ​ចំនួន​៤ ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​អង្គការ​លើកលែង​ទោស​អន្តរជាតិ និង​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ផង បាន​រួម​គ្នា​​អំពាវ​នាវ​អោយ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល​ទម្លាក់​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​លើ​អ្នក​ទាំង​២ ដោយ​ចាត់​ទុក​ករណី​នេះ​ថា ជា​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដែល​មាន​ចរិត​នយោបាយ។ គម្រោង​ការ​សាកសួរ​អ្នក​ទាំង​ដោយ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ កើត​ឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​មាន​ការ​រីក​ដុះដាល​​ការ​គំរាម​កំហែង​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា។

សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​អង្គការ​ដដែល​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា តឹកតាង​នៃ​ការ​គំរាម​កំហែង​នេះ​គឺ​ពេល​នេះ មាន​មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ចំនួន ២៦​នាក់ កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ដែល​ពួកគេ​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​នយោបាយ។ ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​សកម្មជន​គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន ១៤​នាក់ ដែល​ត្រូវ​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​រឿង​ហិង្សា​នៅ​ស្ពាន​នាគ កាល​ពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៤ នៅ​ពេល​ក្រុម​សន្តិសុខ​ប៉ះទង្គិច​នឹង​អ្នក​តវ៉ា។ ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​ពុំ​បាន​បង្ហាញ​ការ​ប្រឹងប្រែង​ដើម្បី​នាំ​យក​ក្រុម​សន្តិសុខ​មក​ប្រឈម​នឹង​ច្បាប់​ឡើយ ចំពោះ​ការប្រើប្រាស់​កម្លាំង​ដែល​មិន​មាន​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​តាមច្បាប់។

អនុប្រធាន​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី (Human Rights Watch) លោក ហ្វីល រូប៊ឺតសុន (Phil Robertson) ត្រូវ​បាន​ស្រង់​សម្ដី​មក​ដាក់​ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រួម​នោះ​ថា ការ​សាកសួរ​លោក អំ សំអាត និង​លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ប៉ុនប៉ង​បង្ខូច​ឈ្មោះ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​បំពេញ​ការងារ​តាម​ច្បាប់ និង​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់​ពន្ធនាគារ ដើម្បី​គំរាមកំហែង​អ្នក​គ្រប់​គ្នា​ដែល​បំពេញ​ការងារ​ការពារ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​មនុស្ស។ លោក​ថា ការ​គំរាមកំហែង​លើ​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ត្រូវ​តែ​បញ្ឈប់​ជា​បន្ទាន់​នៅ​ពេល​នេះ។

ព្រះរាជ​អាជ្ញា​រង​នៃ​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ងិន ពេជ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មករា បាន​ចេញ​ដីកា​ចំនួន​២ ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​កោះ​ហៅ លោក អំ សំអាត និង លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ អោយ​ចូល​ទៅ​បំភ្លឺ​នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី​៨ ខែ​កុម្ភៈ ពី​ដំណើរ​រឿង​បង្ក​ហិង្សា​ដោយ​ចេតនា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទៅ​១០ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៦ តាម​បណ្ដឹង​របស់​ឈ្មោះ តែ ចន្ធូ និង​ឈ្មោះ សំ សុធារ៉ា។

ជា​ញឹក​ញយ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​តែង​ហៅ​ចំណាត់​ការ​របស់​តុលាការ​គឺ​ជា​ការអនុវត្ត​នីតិរដ្ឋ និង​តែងតែ​ជំរុញ​អោយ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់​រក​មេធាវី​ល្អៗ​ការពារ​ក្ដី​ជា​ជាង​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល ឬ​ស្ថាប័ន​តុលាការ។

ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ផ្នែក​អង្កេត​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ លោក អំ សំអាត មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​នឹង​ចូល​ទៅ​បំភ្លឺ​ការ​ការ​កោះ​ហៅ​នេះ ដ្បិត​លោក​មាន​សាក្សី និង​ភស្តុតាង​បញ្ជាក់​ថា រូប​លោក​ជា​អ្នករងគ្រោះ៖ « គ្រាន់​តែ​សំណូមពរ​ទៅ​ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល និង​អាជ្ញាធរ សុំ​លោក​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ​លើ​ក្រុម​សន្តិសុខ ៥ ទៅ ​នាក់​ហ្នឹង កុំ​ឲ្យ​ខូច ​ទៅ​ដល់​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​របស់​ ប្រជា​ការពារ ឬ​សន្តិសុខ​ ផ្សេង​ទៀត​ ដែល​គេ​ល្អ ដែល​គេ​ការពារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ មិន​បង្ក​បញ្ហា​ អាក្រក់ៗ​សម្រាប់ ​ដល់​អាជ្ញាធរ ឬ​ក៏​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​នោះ ចំពោះ​ដីកា​កោះ​នេះ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ជា​រឿង​មួយ​ដែល​មន្ត្រី​យុត្តិធម៌​បញ្ជូន​ទៅ​ហើយ អ៊ីចឹង​ព្រះរាជអាជ្ញា​លោក​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការ​កោះ​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​សួរ »

ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ហិង្សា​ដដែល​នេះ លោក អំ សំអាត និង​លោក ចាន់ ពុទ្ធិស័ក្ដ បាន​ដាក់​បណ្ដឹង​ប្រឆាំង​ក្រុម​សន្តិសុខ​ភា្លមៗ​នៅ​ក្រោយ​អំពើ​ហិង្សា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​តុលា ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ពុំ​មាន​ចំណាត់​ការ​ណា​មួយ​នៅ​ឡើយ។

នៅ​ក្នុង​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក និង​ក្នុង​គេហទំព័រ​របស់​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ បាន​ដាក់​បង្ហាញ​វីដេអូ​ឃ្លិប ដែល​អាច​មើល​ឃើញ​ក្រុម​សន្តិសុខ​វាយ​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទាំង ២​រូប៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។