លោក គឹម សុខ ជាអ្នកឃ្លាំមើលពីបញ្ហាសង្គម និងវិភាគនយោបាយឥតសំចៃមាត់ បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់ធ្វើនយោបាយបំបែកបំបាក់ជាតិឯងជាបន្ទាន់ ដោយងាកទៅរកតុចរចា ដើម្បីរៀបចំឲ្យមានការបោះឆ្នោតមួយនៅឆ្នាំ២០១៨ ប្រកបដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។ លោកបានសរសេរលិខិតពីរច្បាប់ចេញពីមន្ទីរឃុំឃាំងព្រៃសថា លោក ហ៊ុន សែន ចាប់ចងមេបក្សប្រឆាំង និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ អន្តរជាតិ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយសារតែលោក ខ្លាចចាញ់ការបោះឆ្នោត។
លោក គឹម សុខ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារដោយសារតែវិភាគនយោបាយឥតសំចៃមាត់នោះ បានសរសេរលិខិតពីរច្បាប់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ចេញពីពន្ធនាគារដោយប្រកាសថា លោកធ្វើកូដកម្មមិន ហូបបាយ និងសាច់ ឬអាហារណាដែលមានជាតិសាច់ គឺហូបតែទឹកបបរស និងអំពិល និងហូបបន្លែស្រស់ទឹកក្ដៅ ចាប់ពីពេលនេះ រហូតដល់ថ្ងៃដោះលែងលោក កឹម សុខាវិញ។
លិខិតពីរច្បាប់របស់លោក គឹម សុខ ដោយសរសេរដោយដៃផ្ទាល់របស់លោកនេះ ទី១ លោកអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះលែងលោក កឹម សុខា និងអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀត ទី២ អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋ ទាំងអស់ទៅចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានគ្រប់គ្នា ដើម្បីបោះឆ្នោតផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។
លិខិតទាំងពីរច្បាប់នេះ មួយសរសេរកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែតុលា និងមួយទៀតកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ដែលត្រូវបានគេផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៧ តុលា។
នៅក្នុងលិខិតទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា នោះ លោក គឹម សុខ អះអាងថា លោក កឹម សុខា មិនមែនជាជនក្បត់ជាតិទេ។ ការចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា ជាជនក្បត់ជាតិ ហើយចាប់ ដាក់គុកទាំងយប់ គឺជាការបង្ករឿងបំបែកបំបាក់ជាតិដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងស្ថានភាពនយោបាយដូច បច្ចុប្បន្ន ដែលតុលាការមិនឯករាជ្យយុត្តិធម៌ និងគ្រាន់តែជាសេនាធិការនយោបាយជួយប្លន់អំណាច ឲ្យអ្នកដឹកនាំ។
លោក គឹម សុខ នៅតែទទូចឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា វិញ ដោយ លោកអះអាងថា តាមការស្រាវជ្រាវរបស់លោក រកមិនឃើញពីចំណុចណាមួយពីសកម្មភាពនយោបាយ និងទាំងពីសម្ដីថ្លែងរបស់គាត់អាចបញ្ជាក់ថា លោក កឹម សុខា ជាជនក្បត់ជាតិនោះទេ។ ប៉ុន្តែជាអ្នកនយោបាយ ដែលតែងតែរួមចំណែកក្នុងកិច្ចដឹកនាំពុះពារព្យាយាមនាំសេរីភាពប្រជាធិបតេយ្យមកបញ្ជ្រាប ក្នុងបេះដូងពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ។ លោក គឹម សុខ បន្ថែមថា បើតុលាការត្រូវការលោកទៅបំភ្លឺ ផ្អែកលើ ការសិក្សារបស់លោកជាមូលដ្ឋានដើម្បីបង្ហាញសក្ខីកម្ម នៃសកម្មភាពដឹកនាំរបស់លោក កឹម សុខា ដែលពិតជាផ្ទុយស្រឡះពីទង្វើនៃជនក្បត់ជាតិនោះ លោករីករាយសហការ ផ្ដល់ចម្លើយពន្យល់ យ៉ាងក្បោះក្បាយគ្រប់ពេល។
ប្អូនប្រុសលោក គឹម សុខ គឺ លោក គឹម សេង ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៨ តុលា ថា បងប្រុសរបស់លោកទោះបីជា នៅពន្ធនាគារព្រៃស ហើយសរសេរលិខិតបែបនេះ គឺលោក គឹម សុខ ឃើញភាពអយុត្តិធម៌ច្រើនពេក ហើយលោកចង់ជួយជាតិតាមរយៈការបញ្ចេញមតិនេះ ទោះបីជាលោកជាប់ឃុំឃាំងក្ដី។
ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលសួរថា ហេតុអ្វីបានជាលោក គឹម សុខ មិនទាមទារឲ្យដោះលែងខ្លួនលោក និងមិនបារម្ភពីសុវត្ថិភាពខ្លួនឯងទេ ដែលលោកហ៊ានសរសេរលិខិតអំពាវនាវដូច្នេះ?
លោក គឹម សេង ឆ្លើយថា តាមការយល់របស់លោក ទោះបីជាលោក គឹម សុខ បានចេញពីមន្ទីរឃុំ ឃាំងនាពេលបច្ចុប្បន្ន ក៏មិនអាចមានលទ្ធភាពធ្វើអ្វីៗ ដើម្បីសង្គ្រោះជាតិបានដូចលោក កឹម សុខា ដែរ ព្រោះថា លោក កឹម សុខា សំខាន់ជាងអ្នកណាៗទាំងអស់ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ដើម្បីមកបន្ត ដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏ធំជាងគេក្នុងការប្រកួតប្រជែងបោះឆ្នោត។
លោក គឹម សុខ ត្រូវបានចៅក្រមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ តាមបណ្ដឹងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលប្ដឹងរូបលោក និងទារសំណងជំងឺចិត្តជាងកន្លះលានដុល្លារអាមេរិក។ កាលពីខែសីហា កន្លងទៅ សាលាដំបូងរាជធានី ភ្នំពេញសម្រេចផ្ដន្ទាទោស គឹម សុខ ដាក់ពន្ធនាគារចំនួន ១៨ខែ និងពិន័យជាប្រាក់ចូលរដ្ឋ ៨លានរៀល រួមនឹងប្រាក់សងជំងឺចិត្តដល់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ៨០០លានរៀល ទាក់ទងការអត្ថាធិប្បាយថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅពីក្រោយឃាតកម្មបណ្ឌិត កែម ឡី។
លោក គឹម សេង បញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពលោក គឹម សុខ នៅក្នុងពន្ធនាគារក្នុងបន្ទប់តូច ៤ម៉ែត្រ ៤ជ្រុង ដែលគ្នាជិត៣០នាក់ក្ដី ប៉ុន្តែលោក គឹម សុខ នៅតែមានស្មារតីរឹងមាំខ្លាំងដដែល។ ក៏ប៉ុន្តែលោកមានជម្ងឺក្រពះ និងអាសាឈឺក្បាល។
ក្នុងលិខិតរបស់លោក គឹម សុខ ដដែលសរសេរបន្តថា គេអាចយកឈ្នះលោក កឹម សុខា ជាបុគ្គល ដោយការប្រើកម្លាំងបាយចាប់គាត់ដាក់គុកយូរខែច្រើនឆ្នាំ។ តែលោកមានជំនឿថា ឧបាយកលបែប នេះនឹងធ្វើឲ្យគេចាញ់យ៉ាងអាម៉ាស់ នៅចំពោះកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យមិនបោះបង់សកម្មភាពខ្លាំងរួម ក្នុងឆន្ទៈច្បាស់ផ្លាស់ប្ដូរ ស្របខ្សែចិត្តគ្នារបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាតិខ្មែរច្រើនលើសលប់ទាំងក្នុងនិងក្រៅ ប្រទេស។
លោក គឹម សុខ អះអាងថា ដើម្បីទម្លុះទម្លាយស្ថានការណ៍ជាតិដ៏កោលាហលបែបនេះ ជាជម្រើស ល្អបំផុត គឺការដោះលែងលោក កឹម សុខា និងអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀត ហើយងាកទៅកាន់តុជជែកគ្នា បើកច្រកទៅរកការប្រកួតប្រជែងយុត្តិធម៌។ ជាក់ស្ដែងណាស់ គឺមានតែការប្រកួតបោះ ឆ្នោតដោយយុត្តិធម៌ប៉ុណ្ណោះ ទើបជាសេណារីយូ នាំផ្លូវខ្មែរអាចយោគយល់ផ្សះផ្សាគ្នាបាន នូវគ្រប់ ដំណោះស្រាយជម្លោះខ្វែងគំនិតនយោបាយផ្ទៃក្នុងខ្មែរ។
នៅក្នុងលិខិតមួយច្បាប់ទៀតរបស់លោក គឹម សុខ លោកអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបទៅចុះឈ្មោះ ត្រៀមទៅបោះឆ្នោតសង្គ្រោះខ្មែរ។ លោក គឹម សុខ បញ្ជាក់ថា រឿងកញ្ជ្រោលនយោបាយថ្មីៗ ចាំតាំងពីការរំខានសកម្មភាពសង្គមស៊ីវិលជាតិ អន្តរជាតិ ព្រមទាំងបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយនានាទាំង កាសែតវិទ្យុ និងការចាប់កម្ចាត់អ្នកនយោបាយខ្មែរជាតិឯង គឺជាស្ថានការស្ដែងបញ្ជាក់ថា លោក ហ៊ុន សែន ខ្លាចការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវ។ បុគ្គលនេះដឹងច្បាស់ថា បើគាត់ហ៊ានប្រកួតប្រជែងដោយចំហ យុត្តិធម៌ក្នុងការបោះឆ្នោតនោះ គាត់ដឹងប្រាកដណាស់ថា អ្នកចាញ់គឺជាគាត់។ ហេតុនេះ ល្បិចកលរបស់លោក ហ៊ុន សែន គឺជាការរុញឲ្យមានកោលាហលនយោបាយ ដើម្បីកូរឲ្យច្របល់ យុទ្ធនាការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ជាឧបាយកលរាវរកវិធីសង្គ្រោះអំណាចរបស់ខ្លួន។
លោក គឹម សុខ បញ្ជាក់ថា ល្បិចកលលោក ហ៊ុន សែន មានគោលដៅ ៥ចំណុចដូចជា បង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍មជ្ឈដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិឲ្យផ្ដោតតែលើការដោះស្រាយនយោបាយថ្មីៗ ហើយរំសាយពី ការងារយុទ្ធនាការជំរុញការបោះឆ្នោត។ ខ្ទប់សកម្មភាពក្រុមណាដែលជាបង្អែកជំនឿចិត្តរបស់ពលរដ្ឋ ដូចជាសង្គមស៊ីវិលជាតិ អន្តរជាតិ និងស្ថាប័នព័ត៌មានឯករាជ្យនានា។ សម្លាប់ស្មារតីពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលពុំទានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត។ សម្លាប់ស្មារតីពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលពុំទាន់ប្រាកដគាំទ្របក្សណាមួយ។ វាយប្រហារស្មារតីអ្នកបោះឆ្នោតខ្មែរ ដែលប៉ុនប៉ងដូរមេដឹកនាំ។
ជាសរុបសេចក្ដីទៅ លោក គឹម សុខ អះអាងថា លោក ហ៊ុន សែន មិនសង្ឃឹមលើការឈ្នះការបោះ ឆ្នោត ម្ល៉ោះហើយ ក៏ព្យាយាមកូរឲ្យច្របល់យុទ្ធនាការបោះឆ្នោត។ ប៉ុន្តែ វាគ្មានប្រយោជន៍ដែលយើង ត្រូវនាំគ្នាទៅគិតលេងល្បិចល្បែងកខ្វក់នេះទេ។ រឿងដែលត្រូវស្រុះគ្នាលេងនៅក្នុងកាលៈទេសៈ នេះ គឺការបបួលគ្នាស្រូតទៅចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតដើម្បីត្រៀមខ្លួនសង្គ្រោះខ្មែរនៅឆ្នាំ២០១៨ ដោយ ក្រោយចេញពីគុកលោក គឹម សុខ សន្យាថា នឹងសាងផ្នួសសូត្រធម៌មួយឆ្នាំ ទុកជាការដឹងគុណ ពលរដ្ឋរួមជាតិទាំងអស់៕