សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន៦នាក់ ដែលចៅក្រមស៊ើបសួរបានចោទប្រកាន់ពីបទរួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ បង្ហោះវីដេអូឃ្លិបមួយតាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកទាមទារឱ្យតុលាការទម្លាក់បទចោទទៅលើពួកគេ។ សង្គមស៊ីវិលយល់ថា តុលាការគួរតែផ្ដល់ការលើកទឹកចិត្តដល់សកម្មជនបរិស្ថានទាំងនេះ ជាជាងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើពួកគេ។
សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំង៦នាក់ ដែលរងបទចោទក្នុងរឿងរួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ បានបង្ហោះវីដេអូមួយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក មាតាធម្មជាតិ នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ កក្កដា។
សកម្មជនបរិស្ថាននៃចលនាមាតាធម្មជាតិ លោក ថុន រដ្ឋា ឱ្យវិទ្យុអាស៊ីសេរីដឹងថា ការបង្ហោះវីដេអូនេះមានគោលបំណងពញ្ញាក់ស្មារតីដល់សាធារណៈថា ព្រោះសកម្មជនទាំង៦នាក់ទោះបីជាត្រូវបានដោះលែងក្ដី ក៏តុលាការមិនទាន់ទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់រួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថព្រះមហាក្សត្រនៅឡើយ។ លោកថា ពួកលោកត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចតុលាការជាច្រើន។ លោកបន្ថែមថា វីដេអូនេះក៏ជាការបញ្ជាក់ថា សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិនឹងមានយុទ្ធនាការបែបអហិង្សាសកម្មជាច្រើនទៀតដើម្បីទាមទារការលើកលែងបទចោទប្រកាន់មកលើពួកគាត់ផងដែរ៖ «សូម្បីតែសាធារណជនដែល ឮថាមានការចោទប្រកាន់ខ្ញុំហ្នឹង ក៏គាត់សម្ដែងនូវការហួសចិត្ត ហួសចិត្តត្រង់ថាតើក្រុមយុវជន៦នាក់ ដែលមិនមានទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលមិនមានអាវុធ ដែលមិនមានអ្វីទាំងអស់គ្រាន់តែប្រើពាក្យសម្ដីហ៊ាននិយាយការពិតពីបញ្ហាបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិហ្នឹងបែរជាត្រូវរងការចោទប្រកាន់រហូតដល់ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ឬក៏រួមគំនិតក្បត់អី ដែលជារឿងមិនគួរឱ្យកើតមាន ជារឿងដែលគួរឱ្យអស់សំណើច ហើយក៏បង្ហាញច្បាស់ថា តុលាការនៅស្រុកខ្មែរហ្នឹងមិនមានភាពឯករាជ្យនោះទេ»។
ទាក់ទងរឿងនេះ មេធាវីការពារក្ដីឱ្យសកម្មជនបរិស្ថានទាំង៦ រូប លោក សំ ចំរើន ថ្លែងថា សំណុំរឿងនេះ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបសួរ ហើយតុលាការមិនទាន់ជំរុញឱ្យមានដំណើរការរឿងក្ដីនេះទេ។ លោកបន្ថែមថា លោកគ្រោងដាក់ពាក្យស្នើសុំទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់មកលើកូនក្ដីរបស់លោកក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ព្រោះរឿងក្ដីនេះមិនមែនជារឿងក្ដីស្មុគស្មាញនោះទេ ហើយលោកជឿជាក់ថា កូនក្ដីរបស់លោកជាមនុស្សស្អាតស្អំ និងសុចរិត មិនបានប្រព្រឹត្តិកំហុសដូចតុលាការចោទប្រកាន់របស់តុលាការនោះទេ៖ «អ្វីដែលយើងចង់បានគឺ យើងយល់ថារឿងក្ដីរឿងក្ដីនេះមិនមែនជារឿងស្មុគស្មាញទេ យើងអាចសំណូមពរតាមរយៈសារព័ត៌មាន តាមអីហ្នឹងឱ្យតុលាការជួយពន្លឿននីតិវិធីហ្នឹងឱ្យបានចប់ឆាប់ៗក៏ល្អដែរ ព្រោះអីយើងឃើញថាពេលវេលាក៏សាកសមល្មម ហើយយើងឃើញថាដំណើរការ រឿងក្ដីហ្នឹង ហើយយើងគិតមកដល់ពេលនេះវាដូចជាយឺតយ៉ាវដែរណាស់»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងប្រធានលេខាធិការដ្ឋានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទដើម្បីសុំអត្ថាធិប្បាយជុំវិញបញ្ហានេះបានទេនៅថ្ងៃទី១២ កក្កដា ដោយទូរស័ព្ទចូលច្រើនដង តែគ្មានអ្នកលើក។
ជុំវិញរឿងនេះ នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) អ្នកស្រី ចក់ សុភាព យល់ឃើញថា ក្រុមសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ គឺជាក្រុមយុវជនគំរូក្នុងការបង្ហាញការពិតពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានបណ្ដាលមកពីការអភិវឌ្ឍន៍ និងជំរុញឱ្យមានការទាញយកធនធានធម្មជាតិ ប្រកបដោយតម្លាភាព និងសមធម៌។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ បានចែងច្បាស់ក្នុងការលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងកិច្ចការងារសង្គម និងនយោបាយ ហើយកាន់តែពិសេសនោះគឺពិភពលោករាល់ថ្ងៃកំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើការកាត់បន្ថយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ៖ «សម្រាប់យើងជាអង្គការសង្គមស៊ីវិលហ្នឹង យើងធ្លាប់លើកតាំងពីដើមមកហើយថា ពួកគាត់មិនគួរត្រូវបានចាប់ខ្លួន មិនគួរត្រូវបានរងនូវការចោទប្រកាន់ទេ គាត់គួរតែត្រូវបានការចោទប្រកាន់ហ្នឹងទម្លាក់ចោល ហើយហ្នឹងសំខាន់បំផុតដូចខ្ញុំបានលើកឡើងហើយអ៊ីចឹង គឺសកម្មភាពរបស់ពួកគាត់គួរទទួលបាននូវការសាទរ ហើយនឹងការបង្កបរិយាកាសអំណោយផល សម្រាប់ពួកគាត់ចូលរួមទៅវិញទេ»។
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានចោទប្រកាន់សកម្មជនបរិស្ថាន កញ្ញា ស៊ុន រដ្ឋា និងលោក យីម លាងហ៊ី ពីបទរួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ ចំណែក លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត តុលាការបានចោទពីបទរួមគំនិតក្បត់ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។ ក្នុងសំណុំរឿងក្ដីនេះដែរ កញ្ញា ឡុង គន្ធា កញ្ញា ភួន កែវរស្មី និងលោក ថុន រដ្ឋា ក្នុងពេលឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារ តុលាការក៏បានចោទប្រកាន់ពួកគាត់មួយបទល្មើសទៀត គឺបទរួមគំនិតក្បត់ បន្ថែមពីលើបទចោទញុះញង់ ដែលពួកគាត់ត្រូវបានឃាត់ខ្លួនកាលពីដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។
ក្រោយការដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្នកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០២១ កន្លងទៅ ក្រុមសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិបានទទួលពានរង្វាន់២។ ទី១ គឺជាពានរង្វាន់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ២០២១ ពីបណ្ដាញអង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងមួយទៀតគឺជាពានរង្វាន់អ្នកការពារជួរមុខ ពីអង្គការ Frontline Defender ចំពោះភាពក្លាហាន និងហ៊ានប្រថុយប្រថានគ្រោះថ្នាក់ដើម្បីការពារបរិស្ថានក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។